II ZO 123/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 listopada 2025 r.
Prezes SN Wiesław Kozielewicz
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 24 listopada 2025 r., w Izbie
Odpowiedzialności Zawodowej, wniosku adwokata M. R. – pełnomocnika
oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego SSR X. Y. o wyłączenie SSN Tomasza
Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygnaturze II ZO 88/25, to jest
wniosku o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu sprawy o
sygnaturze II ZO 72/25, to jest wniosku o wyłączenie SSN Marka Siwka od udziału
w rozpoznaniu sprawy zażaleniowej o sygn. akt II ZIZ 36/23.
postanowił:
na podstawie art 41 § 1 k.p.k. wyłączyć SSN Tomasza
Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZO
88/25.
UZASADNIENIE
W orzecznictwie Sądu Najwyższego akcentowana jest konieczność
zróżnicowania obiektywnej bezstronności sędziego i jego bezstronności w odbiorze
zewnętrznym, przy czym co do odbioru zewnętrznego z reguły odwołać się można
do oceny sytuacji dokonanej przez hipotetycznego, przeciętnie wykształconego,
logicznie myślącego członka społeczeństwa, który nie jest osobiście
zainteresowany wynikiem procesu. Wskazuje się, że instytucja wyłączenia
sędziego w równej mierze służy zapewnieniu realnej bezstronności sądu, jak i
umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów
II ZO 123/25
2
braku bezstronności (por. np. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z
dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt. SK 19/02, OTK ZU 2004, nr 7/A, poz. 67).
Znaczenie społecznej oceny bezstronności sędziego, a także wynikająca z tego
perspektywa interpretacji podstaw wyłączenia sędziego, skutkuje tym, iż o
potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia nie może decydować jedynie
zasadność in casu zarzutu będącego podstawą wniosku o wyłączenie, ale również
ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy,
wystarczające okoliczności które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości
co do bezstronności sędziego (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13
grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04). W niniejszej sprawie powody wskazywane
przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, przemawiające, jego
zdaniem, za potrzebą wyłączenia SSN Marii Szczepaniec, są w znacznej części
tożsame z argumentacją odnoszącą się do sytuacji SSN Tomasza Demendeckiego,
któremu została przydzielona do rozpoznania sprawa o sygnaturze. II ZO 88/25. W
tej sytuacji, z punku widzenia tzw. postronnego obserwatora, nie byłoby
postąpieniem właściwym rozstrzyganie przez SSN Tomasza Demedeckiego co do
wniosku o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec.
[M. T.]
[r.g.]
