II UZ 51/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 1 kwietnia 2025 r.
SSN Romualda Spyt (przewodniczący)
SSN Halina Kiryło
SSN Krzysztof Staryk (sprawozdawca)
w sprawie z odwołania U. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Bydgoszczy
o składki,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 1 kwietnia 2025 r.,
zażalenia odwołującej się Spółki na wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z dnia 7 sierpnia 2024 r., sygn. akt III AUa 828/23,
oddala zażalenie.
Halina Kiryło
[SOP]
Romualda Spyt
Krzysztof Staryk
UZASADNIENIE
W wyroku z dnia 7 sierpnia 2024 r., sygn. akt III AUa 828/23, Sąd Apelacyjny
w Gdańsku – w sprawie z odwołania U. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z
siedzibą w B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w
Bydgoszczy – uchylił zaskarżony apelacją organu rentowego wyrok Sądu
Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Bydgoszczy z dnia 31
maja 2023 r., sygn. akt VI U 2164/22, w pkt 2. oraz 3. i przekazał sprawę do
ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Bydgoszczy, pozostawiając temu
Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego.
II UZ 51/24
2
Decyzjami z dnia 25 kwietnia 2022 r. ZUS Oddział w Bydgoszczy określił
podstawę wymiaru składek oraz kwotę składek na obowiązkowe ubezpieczenia
społeczne i zdrowotne A. C. i N. C. z tytułu dwóch umów zlecenia u płatnika
składek U. Spółki z o.o.
Odwołania od decyzji złożył płatnik składek – U. Sp. z o.o.
Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wyrokiem (nazwanym postanowieniem) z dnia
31 marca 2023 r., sygn. akt VI U 2164/22, podjął zawieszone postępowanie (pkt 1),
uchylił zaskarżone decyzje i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania
Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Bydgoszczy (pkt 2) i zasądził od
Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Bydgoszczy na rzecz odwołującej
się Spółki kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt 3).
Sąd Okręgowy wskazał, że z akt organu rentowego wynikało, że powyższe
decyzje zostały doręczone wyłącznie płatnikowi składek. Nie zostały natomiast
doręczone osobom, których praw i obowiązków dotyczyły decyzje (decyzje
wysyłano na adres płatnika składek przy ul […]). Pełnomocnik odwołującej się
zobowiązany do podania, czy zainteresowani w dacie wydania zaskarżonych
decyzji i później w dacie ich doręczenia pracowali (bez względu na rodzaj umowy
łączącej strony) w odwołującej się Spółce przy ul. […] lub […]1 oraz, czy spółce
znany jest adres zamieszkania lub pobytu ubezpieczonych - pismem z dnia 19
stycznia 2023 r. poinformował, iż ubezpieczeni nigdy nie pracowali przy ul. […] w B.,
a w dacie wydania i doręczenia płatnikowi decyzji nie byli już zatrudnieni w
odwołującej Spółce. Płatnik podał także, że nie zna aktualnego miejsca
zamieszkania ani pobytu ubezpieczonych. W aktach ZUS brak jakiegokolwiek
dowodu doręczenia ubezpieczonym zaskarżonych decyzji i jakichkolwiek
wcześniejszych pism.
Zdaniem Sądu Okręgowego ze zgromadzonego materiału dowodowego nie
wynika, aby zaskarżone decyzje zostały skutecznie doręczone ubezpieczonym oraz,
aby umożliwiono im możliwość czynnego udziału w sprawie przed organem
rentowym. Organ rentowy nie sprostał spoczywającemu na nim obowiązku
prawidłowego prowadzenia postępowania oraz dokonania doręczenia dokumentów
(w tym decyzji) w taki sposób, aby nie powstały wątpliwości, czy korespondencja
faktycznie została odebrana przez adresatów. Skoro ubezpieczeni nie byli stroną
II UZ 51/24
3
postępowania administracyjnego prowadzonego przez organ rentowy, a powinni nią
być, zatem zaskarżone decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów
o postępowaniu przed organem rentowym. Ubezpieczeni nie zostali prawidłowo
zawiadomieni o wszczęciu postępowania administracyjnego, nie umożliwiono im
udziału w tym postępowaniu, nie doręczono im skutecznie decyzji, które ich
dotyczyły.
W sytuacji, gdy ubezpieczeni nie byli stroną postępowania administracyjnego,
a powinni nią być, to przekazanie sprawy do sądu w takich okolicznościach
uniemożliwia prowadzenie postępowania odwoławczego. Przerzucanie obowiązków
w zakresie usuwania nieprawidłowości związanych z doręczaniem korespondencji
ubezpieczonym na etap postępowania przed sądem powszechnym jest
niedopuszczalne. To bowiem już organ rentowy ma obowiązek zapewnić
przestrzeganie zasad praworządności, działać na podstawie przepisów prawa,
podejmować czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes
obywateli (art. 6, art. 7 i nast. k.p.a.).
Powyższy wyrok Sądu Okręgowego organ rentowy zaskarżył apelacją
(nazwaną zażaleniem).
Według Sądu Apelacyjnego apelacja pozwanego skutkowała wydaniem
orzeczenia kasatoryjnego, aczkolwiek z innych powodów aniżeli wskazywane przez
pozwanego w apelacji. Sąd Apelacyjny – odnosząc się do stanowiska
zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego, że art 47714 § 21 k.p.c. ma zastosowanie
w sprawie i dlatego możliwe było uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie
sprawy do organu rentowego – stwierdził, że problem ten został już wyjaśniony w
orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w postanowieniu z dnia 20 września
2023 r., II UZ 35/23, przyjął, że płatnik składek w prowadzonych przez organ
rentowy z urzędu sprawach o objęcie ubezpieczeniem społecznym i określenie
wysokości podstawy wymiaru składek nie ma statusu ubezpieczonego, a więc nie
jest spełniona przesłanka podmiotowa stosowania art. 47714 § 21 k.p.c.
W uzasadnieniu wskazanego rozstrzygnięcia wyjaśniono (powołując się na inne
orzeczenia Sądu Najwyższego, na przykład wyrok z dnia 19 maja 2022 r., I USKP
130/21, oraz postanowienie z dnia 4 października 2022 r., II UZ 31/22), że
II UZ 51/24
4
określenie podstawy wymiaru składek nie jest tożsame z nałożeniem na
ubezpieczonego zobowiązania. Uprawnienie Sądu pierwszej instancji do uchylenia
decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania aktualizuje się tylko, gdy
decyzja dotyczy zobowiązania ubezpieczonego, wymiaru tego zobowiązania lub
obniżenia świadczenia. W związku z tym nawet w przypadku, gdy decyzja zapadnie
z rażącym naruszeniem prawa (także procesowego), nie jest możliwe jej uchylenie.
Według Sądu Apelacyjnego zaskarżone w sprawie decyzje, którymi organ
rentowy określił podstawę wymiaru składek oraz kwotę składek na obowiązkowe
ubezpieczenia społeczne i zdrowotne A. C. i N. C. z tytułu dwóch umów zlecenia u
płatnika składek U. Spółka z o.o., nie mieściły się w katalogu decyzji, wobec których
możliwe jest wydanie orzeczenia na podstawie art. 47714 § 21 k.p.c. Nie były to
bowiem decyzje dotyczące zobowiązania ubezpieczonych, ustalające wymiar tego
zobowiązania ani obniżające ich świadczenie. Konsekwencją uprawomocnienia się
tych decyzji byłoby dopiero wydanie decyzji ustalającej ewentualne zobowiązania i
to nie osób ubezpieczonych, ale płatnika składek. Zdaniem Sądu drugiej instancji,
Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż jego orzeczenie nie odnosiło się
do tego, co było przedmiotem sprawy. Sąd ten zaniechał zbadania materialnej
podstawy roszczenia. Sprawa ponadto wymaga przeprowadzenia postępowania
dowodowego w całości odnośnie okoliczności faktycznych związanych z
wykonywaniem przez A. C. i N. C. umów zlecenia u płatnika składek U. Spółka z
o.o. oraz ustalonej podstawy wymiaru składek i kwoty składek. W konsekwencji
zaskarżone orzeczenie należało uchylić i przekazać sprawę do ponownego
rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.
W zażaleniu na powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego odwołująca się Spółka
zarzuciła naruszenie (błędne zastosowanie) art. 386 § 4 k.p.c., przez uchylenie
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania mimo
braku przesłanek dla takiego rozstrzygnięcia oraz art. 47714 § 21 k.p.c. w związku z
art. 47711 k.p.c. przez nieprawidłową wykładnię polegająca na zakwestionowaniu
statusu strony postępowania wobec ubezpieczonych zleceniobiorców a w
konsekwencji pogwałcenie przepisów art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 13 października
1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z art. 78 Konstytucji RP,
II UZ 51/24
5
przez odmówienie ubezpieczonym prawa do udziału w postępowaniu przed ZUS,
które ich dotyczy.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie
sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, a ewentualnie, gdyby
Sąd Najwyższy uznawał to za możliwe przy odpowiednim stosowaniu art. 39816
k.p.c. - o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie apelacji organu rentowego.
W odpowiedzi na zażalenie organ rentowy wniósł o oddalenie zażalenia oraz
o zasądzenie od odwołującej na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa
procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rozpoznawane w niniejszym postępowaniu zażalenie nie jest uzasadnione.
Zarzuca ono naruszenie art. 386 § 4 k.p.c., art. 47714 § 21 k.p.c. w związku z
art. 47711 k.p.c. oraz art. 83 ust. 2 ustawy systemowej w związku z art. 78
Konstytucji RP.
Na wstępie należy wskazać, że w judykaturze Sądu Najwyższego utrwalił się
pogląd, zgodnie z którym przy rozpoznawaniu zażalenia wniesionego na podstawie
art. 3941 § 11 k.p.c. Sąd Najwyższy bada tylko i wyłącznie prawidłowość
zastosowania art. 386 § 2 lub § 4 k.p.c. (w sprawach z zakresu ubezpieczeń
społecznych także art. 47714a k.p.c.) i nie rozpoznaje żadnych innych zarzutów
merytorycznych (por. pośród wielu postanowień Sądu Najwyższego: z dnia 25
października 2012 r., I CZ 143/12, LEX nr 1265545; z dnia 29 kwietnia 2015 r.,
IV CZ 3/15, LEX nr 1678970; z dnia 20 maja 2015 r., I CZ 44/15, LEX nr 1747843; z
dnia 21 maja 2015 r., IV CZ 10/15, LEX nr 1730602). W szczególności ocena Sądu
Najwyższego nie dotyczy prawidłowości zastosowania przepisów prawa
materialnego. Dlatego też kontroli wynikającej z art. 3941 § 11 k.p.c. podlega
wyłącznie to, czy w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji nie rozpoznano
istoty sprawy albo czy wydanie wyroku kończącego spór wymagałoby
przeprowadzenia przez Sąd odwoławczy postępowania dowodowego w całości
(art. 386 § 4 k.p.c.), względnie czy nie doszło w tym postępowaniu do nieważności
postępowania (art. 386 § 2 k.p.c.). Z tych przyczyn nie może być przedmiotem
II UZ 51/24
6
kontroli Sądu Najwyższego podniesiony w rozpoznawanym zażaleniu (w żaden
sposób zresztą nieuzasadniony) zarzut naruszenia art. 83 ust. 2 ustawy
systemowej w związku z art. 78 Konstytucji RP.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wyraźnie wynika, że za przyczynę
wydania w sprawie wyroku kasatoryjnego Sąd Apelacyjny uznał nierozpoznanie
istoty sprawy (art. 386 § 4 k.p.c.). Wypada zatem przypomnieć, że „nierozpoznanie
istoty sprawy” w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. polega na poprzestaniu na błędnym
przyjęciu przez sąd pierwszej instancji przesłanki niweczącej lub hamującej
roszczenie (prekluzja, przedawnienie, potrącenie, brak legitymacji, prawo
zatrzymania itp.) albo na zaniechaniu zbadania (w ogóle) materialnej podstawy
żądania, niezbadaniu podstawy merytorycznej dochodzonego roszczenia albo
całkowitym pominięciu merytorycznych zarzutów pozwanego (por. wyroki Sądu
Najwyższego: z dnia 23 września 1998 r., II CKN 897/97, OSNC 1999 nr 1, poz. 22,
z dnia 17 kwietnia 2008 r., II PK 291/07, LEX nr 837059). W sprawach z zakresu
ubezpieczeń społecznych nierozpoznanie istoty sprawy (art. 386 § 4 k.p.c.) polega
też na nierozpoznaniu przez sąd pierwszej instancji sprawy w zakresie objętym
decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia
11 lipca 2007 r., III UK 20/07, OSNP 2008 nr 17-18, poz. 264 oraz postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2017 r., III UZ 2/17, LEX nr 2254783). Zakres
rozpoznania i orzeczenia (przedmiot sporu) w tych sprawach jest bowiem
wyznaczony w pierwszej kolejności przedmiotem decyzji organu rentowego
zaskarżonej do sądu ubezpieczeń społecznych (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSPAPiUS 2000 nr 15, poz. 601),
a w drugim rzędzie przedmiotem postępowania sądowego, określonego zakresem
odwołania od decyzji organu rentowego do sądu (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 10 grudnia 2020 r., III UK 387/19, LEX nr 3224737 i powołane
tam orzecznictwo).
Zdaniem Sądu Najwyższego, należy podzielić konstatację, że Sąd pierwszej
instancji nie rozpoznał istoty sprawy w wyżej przedstawionym rozumieniu tej
przesłanki uzasadniającej wydanie wyroku kasatoryjnego. Sąd Okręgowy,
poprzestając na (skądinąd błędnym, o czym będzie jeszcze mowa) zastosowaniu
art. 47714 § 21 k.p.c. i uchyleniu na podstawie tego przepisu zaskarżonych w
II UZ 51/24
7
sprawie decyzji organu rentowego oraz przekazaniu sprawy temu organowi do
ponownego rozpoznania, zaniechał bowiem zbadania materialnoprawnej podstawy
żądania wyartykułowanego w odwołaniach wniesionych przez żalącą się od tych
decyzji, a w konsekwencji tego nie rozpoznał sprawy w zakresie objętym tymi
decyzjami. Wykorzystanie przez ten Sąd instytucji przewidzianej w art. 47714 § 21
k.p.c. było z kolei oczywiście błędne, jeśli zważyć na charakter decyzji wydanych
przez organ rentowy, a zwłaszcza na ich adresata, którym była żaląca się. Również
w tym zakresie Sąd Apelacyjny słusznie odwołał się do utrwalonego już
orzecznictwa, z którego jednoznacznie wynika, że uchylenie decyzji organu
rentowego na podstawie art. 47714 § 21 k.p.c. możliwe jest jedynie wówczas, gdy
dotyczy ona „ubezpieczonego” (przesłanka podmiotowa), a przy tym jest decyzją
nakładającą na niego zobowiązanie, względnie ustalającą wymiar tego
zobowiązania lub obniżającą świadczenie (przesłanka przedmiotowa), a zatem nie
może dotyczyć płatnika składek w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych,
gdy organ rentowy wydaje z urzędu decyzję ustalającą podleganie ubezpieczeniom
społecznym, podstawę wymiaru składek oraz kwotę (kwoty) tych składek i
obowiązek ich uiszczenia z tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym (a tego
przecież dotyczyły decyzje organu rentowego wydane w sprawie w odniesieniu do
żalącej się). Płatnik składek nie jest bowiem objęty zakresem tego przepisu, w
związku z czym nawet w przypadku, gdy decyzja zapadnie z rażącym naruszeniem
prawa (także procesowego), nie jest możliwe jej uchylenie w sytuacji, gdy jej
przedmiotem jest podleganie ubezpieczeniom społecznym i obowiązek uiszczenia
składek z tego tytułu (por. trafnie powołaną przez Sąd drugiej instancji uchwałę
Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2023 r., III UZP 5/23, LEX nr 3571900, a
także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2022 r., I USKP 130/21, LEX nr
3433258 oraz postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 3 września 2020 r., II UZ
12/20, LEX nr 3225191; z dnia 4 października 2022 r., II UZ 31/22, LEX nr 3491361;
z dnia 23 czerwca 2022 r., I USK 343/21, LEX nr 3455688; z dnia 8 grudnia 2022 r.,
II UZ 34/22, LEX nr 3521796 z dnia 20 września 2023 r., II UZ 20/23, LEX nr
3607019).
II UZ 51/24
8
Już więc tylko wyżej zaprezentowana argumentacja potwierdza
prawidłowość (zgodność z art. 386 § 4 k.p.c.) rozstrzygnięcia zawartego w wyroku
Sądu drugiej instancji.
Niezależnie od tej argumentacji Sąd Najwyższy zauważa także, że nie ma
racji żaląca się, zarzucając, iż Sąd Apelacyjny zakwestionował status
zleceniobiorców wykonujących pracę na rzecz żalącej się jako stron postępowania.
Jak wynika bowiem jednoznacznie z lektury uzasadnienia zaskarżonego wyroku,
Sąd ten określił status owych zleceniobiorców jako zainteresowanych w sprawie w
rozumieniu art. 47711 k.p.c. Wypada zatem podkreślić, że zgodnie z art. 47711 § 2
zdanie pierwsze k.p.c. zainteresowanym jest ten, czyje „prawa i obowiązki zależą
od rozstrzygnięcia sprawy”, co wyraźnie wskazuje na pośredni skutek decyzji dla
sfery prawnej takiej osoby. Nie chodzi tu więc o przypadki, w których już z samej
decyzji wynika dla niej prawo lub obowiązek. Zainteresowany ma interes prawny w
uzyskaniu określonego orzeczenia sądowego, jeżeli decyzja organu rentowego
kształtująca sytuację prawną strony danego materialnoprawnego stosunku
ubezpieczenia społecznego wpływa na jego prawa i obowiązki, choć nie wynikają
one bezpośrednio z tej decyzji (por. postanowienia z dnia 28 czerwca 2016 r., II UZ
18/16, LEX nr 2111410 oraz z dnia 14 czerwca 2017 r., II UZ 23/17, LEX nr
2338036). W nowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażano pogląd, że art.
47711 k.p.c. sam przez się nie podnosi zainteresowanego do roli strony. Przepis ten
określa jedynie osoby mogące mieć charakter strony (§ 1), a do tego, by ten status
rzeczywiście uzyskały, nieodzowny jest formalny akt procesowy. W wypadku
zainteresowanego, który nie został skutecznie zawiadomiony przez organ rentowy
o toczącym się postępowaniu administracyjnym, niezbędne jest zaś zawiadomienie
go przez sąd o toczącym się postępowaniu (§ 2 zdanie drugie). Takiego
zawiadomienia winien jednak dokonać sąd pierwszej instancji, gdyż jak wyjaśniono
orzecznictwie Sądu Najwyższego, przekształcenia podmiotowe w sprawie mogą
odbywać się jedynie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, co dotyczy także
zawiadomienia zainteresowanego o toczącym się postępowaniu. Z tej przyczyny
art. 47711 § 2 zdanie drugie k.p.c. nie ma (bo nie może mieć) zastosowania w
postępowaniu przed sądem drugiej instancji (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia
1 marca 2018 r., I UK 128/17, LEX nr 2495972 i powołane tam orzecznictwo).
II UZ 51/24
9
Spostrzeżenie to dodatkowo potwierdza natomiast prawidłowość rozstrzygnięcia
zawartego w zaskarżonym wyroku, gdyż to właśnie Sąd Okręgowy powinien
rozważyć ewentualny udział zainteresowanych w toku ponownego postępowania w
sprawie i stosownie do wyników tych rozważań podjąć odpowiednie działania
procesowe (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2023 r., II UZ
25/22, LEX nr 3459207). Biorąc pod uwagę właściwy przedmiot zaskarżonych w
sprawie decyzji organu rentowego Sąd pierwszej instancji powinien także rozważyć,
czy zleceniobiorcy wykonujący pracę na rzecz żalącej się mają faktycznie status
zainteresowanych w sprawie czy też status innych osób, których praw i
obowiązków dotyczą zaskarżone przez żalącą się decyzje. Osoba, wobec której
organ rentowy stwierdza istnienie więzi ubezpieczeniowej, nie jest bowiem jedynie
zainteresowanym, ale podmiotem, którego prawa lub obowiązki zależą od
rozstrzygnięcia sprawy, czyli „inną osobą, której praw i obowiązków dotyczy
zaskarżona decyzja”, o której mowa w art. 47711 § 1 k.p.c. (por. postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2023 r., II USK 165/22, LEX nr 3454482).
Należy też stwierdzić, że sąd rozpoznaje odwołanie od decyzji tej strony,
która wniosła odwołanie. Realizuje to prawo do sądu odwołującego się i co do
zasady nie może być wyłączone przez niemożność skutecznego doręczenia
zainteresowanym decyzji, których przedmiot obejmuje podstawę wymiaru składek i
kwot składek, wysłanych zainteresowanym na adres wskazany przez płatnika
składek. Tym bardziej, że decyzje te zostały wydane w interesie zainteresowanych.
To powoduje, że nawet niedoręczenie decyzji zainteresowanym nie może być
uznane za wadę tych decyzji, a ponadto – z przyczyn wcześniej podniesionych –
nie ma znaczenia w kwestii dopuszczalności stosowania art. 47714 § 21 k.p.c.
Chodzi bowiem o to, że organ rentowy w okolicznościach faktycznych ustalonych w
sprawie nie wydał indywidualnych i konkretnych decyzji w tym zakresie w
odniesieniu do konkretnych zainteresowanych (lecz wyłącznie w odniesieniu do
żalącej się), a przecież tylko taka decyzja, co zostało już wcześniej podniesione,
stanowi warunek sine qua non zastosowania szczególnej regulacji z art. 47714 § 21
k.p.c.
Zasada koncentracji i unifikacji kosztów procesu (art. 108 § 1 k.p.c.) jest
ściśle związana z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania (art. 98 § 1
II UZ 51/24
10
k.p.c.). Kierunek rozstrzygnięcia o roszczeniu procesowym w orzeczeniu
kończącym postępowanie w danej instancji determinuje bowiem treść
postanowienia o kosztach procesu. Decydujące znaczenie ma zatem wynik
procesu, rozumiany jako rozstrzygnięcie o całości sprawy, a nie wynik jego
poszczególnych etapów. Podobne jest ratio legis art. 108 § 2 k.p.c., stanowiąc
wyjątek od art. 108 § 1 k.p.c. Ponieważ rozstrzygnięcie o kosztach procesu ma
charakter akcesoryjny względem roszczenia procesowego, dlatego Sąd Najwyższy
nie zawarł w postanowieniu rozstrzygnięcia o kosztach procesu w postępowaniu
przed Sądem Najwyższym, pozostawiając je sądowi powszechnemu.
Kierując się przedstawionymi motywami oraz opierając się na podstawie
art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w
sentencji postanowienia.
[r.g.]