II USKP 211/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 5 marca 2026 r.
SSN Bohdan Bieniek (przewodniczący)
SSN Jolanta Frańczak
SSN Dawid Miąsik (sprawozdawca)
w sprawie z odwołania I.K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Częstochowie
o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 5 marca 2026 r.,
skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 12 marca 2024 r., sygn. akt III AUa 156/23,
1. uchyla zaskarżony wyrok w części przyznającej I.K. prawo
do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 maja
2022 roku do dnia 31 lipca 2022 roku i w tej części oddala apelację
odwołującej się,
2. nie obciąża odwołującej się kosztami zastępstwa
procesowego organu rentowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
II USKP 211/26
2
Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 12 marca 2024 r. zmienił wyrok
Sądu Okręgowego w Częstochowie oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w Częstochowie (organ rentowy) z 22 lipca 2022
r. w ten sposób, że przyznał I.K. (ubezpieczona) prawo do renty z tytułu częściowej
niezdolności do pracy na okres od 1 maja 2022 r. do 31 grudnia 2024 r.
Organ rentowy zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w części, to jest
co do przyznania prawa do renty za okres od 1 maja 2022 r. do 31 lipca 2022 r.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie art. 15zc ust. 3 w związku z art. 15zc
ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z
zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób
zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024
r., poz. 340, dalej ustawa covidowa) przez niezastosowanie tego przepisu.
Sąd Najwyższy zważył co następuje:
Skarga organu rentowego okazała się oczywiście zasadna, co uprawniało Sąd
Najwyższy do wydania orzeczenia reformatoryjnego.
Zgodnie z art. 15zc ust. 1 ustawy covidowej orzeczenie o częściowej
niezdolności do pracy wydane na czas określony na podstawie przepisów ustawy z
dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2022 r., poz. 504 ze zm.), którego ważność
upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu
epidemii albo w okresie 30 dni następujących po ich odwołaniu, zachowuje ważność
przez okres kolejnych 3 miesięcy od dnia upływu terminu jego ważności, w przypadku
złożenia wniosku o ustalenie uprawnień do świadczenia na dalszy okres przed
upływem terminu ważności tego orzeczenia. Przepis ten stanowi wprost o ważności
samego orzeczenia o niezdolności do pracy. Wynikające z niego unormowanie
uzupełnia regulacja art. 15zc ust. 3 ustawy covidowej, zgodnie z którym prawo do
świadczeń uzależnionych od stwierdzenia takiej niezdolności ulega wydłużeniu do
końca miesiąca kalendarzowego, w którym upłynie wydłużony zgodnie z ust. 1 termin
ważności tego orzeczenia, bez konieczności wydania w tej sprawie decyzji. Biorąc
pod uwagę brzmienie obu przepisów, Sąd Najwyższy podzielił stanowisko organu
rentowego, według którego z ustawy covidowej wynika unormowanie, zgodnie z
II USKP 211/26
3
którym jeżeli ubezpieczona złożyła wniosek o przyznanie prawa do renty z tytułu
niezdolności do pracy na kolejny okres przed upływem okresu, na jaki przyznano jej
prawo do renty na podstawie wcześniejszej decyzji organu rentowego i
poprzedzającego ją orzeczenia stwierdzającego niezdolność do pracy, prawo do
renty ulegało wydłużeniu z mocy prawa do końca miesiąca kalendarzowego, w
którym upływał wydłużony o trzy miesiące termin ważności orzeczenia
stwierdzającego niezdolność do pracy. W stanie faktycznym niniejszej sprawy
oznacza to, że skoro ubezpieczona złożyła wniosek 25 kwietnia 2022 r. o przyznanie
prawa do renty na dalszy okres, to jest po 30 kwietnia 2022 r., kiedy to wygasało
prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy przyznanej uprzednią
decyzją organu rentowego, to prawo to uległo z mocy ustawy przedłużeniu do 31
lipca 2022 r. Skoro prawo do renty przysługiwało ubezpieczonej z mocy prawa w
okresie od 1 maja 2022 r. do 31 lipca 2022 r., to Sąd Apelacyjny nie mógł przyznać
jej tego prawa za ten sam okres mocą swojego orzeczenia. W związku z powyższym
należało w tym zakresie skorygować sentencję jego wyroku.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji,
odstępując od obciążenia ubezpieczonej kosztami zastępstwa procesowego organu
rentowego w postępowaniu kasacyjnym, ponieważ ubezpieczona swoim działaniem
nie przyczyniła się do wydania błędnego orzeczenia przez Sąd drugiej instancji.
[SOP]
