II USK 374/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 lutego 2025 r.
SSN Bohdan Bieniek
w sprawie z odwołania W. B.
przeciwko Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w Bydgoszczy
o wypłatę świadczenia,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 25 lutego 2025 r.,
skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z dnia 23 maja 2024 r., sygn. akt III AUa 1326/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od odwołującego się na rzecz pozwanego kwotę
240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa
procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 23 maja 2024 r. oddalił apelację
W. B. od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 6 września 2023 r., mocą
którego oddalono jego odwołanie od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura
Emerytalnego w Bydgoszczy z dnia 16 czerwca 2021 r. wstrzymującej od dnia 1
lipca 2021 r. wypłatę emerytury wojskowej.
W sprawie ustalono, że odwołujący się miał przyznane prawo do emerytury
wojskowej, a następnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał mu prawo do
emerytury z powszechnego systemu emerytalnego. Pozwany (pismo z 22 kwietnia
II USK 374/24
2
2021 r.) wezwał odwołującego się do wskazanie, jakie świadczenie zamierza
pobierać (z powszechnego systemu czy świadczenie z WBE). Ubezpieczony w
odpowiedzi oświadczył, że zamierza pobierać oba świadczenia. W tym stanie
rzeczy pozwany wydał zaskarżoną decyzję.
W październiku 2023 r. ubezpieczony, powołując się na art. 7 ustawy z dnia
10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich
rodzin (jednolity tekst: Dz.U. z 2024 r., poz. 242), poinformował pozwanego, że
nadal zamierza pobierać świadczenie emerytalne wypłacane przez wojskowy organ
emerytalny, bo jest ona wyższa.
Sąd Apelacyjny odwołał się do wykładni zaprezentowanej przez Sąd
Najwyższy w uchwale z dnia 15 grudnia 2021 r., III UZP 7/21 (OSNP 2022 nr 6,
poz. 58), w której wyrażono stanowisko, że ubezpieczonemu, który pozostawał w
zawodowej służbie wojskowej przed dniem 2 stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę
wojskową wynoszącą 75% podstawy jej wymiaru obliczoną bez uwzględnienia
okresów składkowych i nieskładkowych, z tytułu których jest uprawniony również do
emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wypłaca się jedno z tych
świadczeń - wyższe lub wybrane przez niego (art. 95 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej
w związku z art. 7 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych).
Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył w całości skargą kasacyjną
pełnomocnik odwołującego się. W wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazał,
że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W ocenie kasatora, Sąd
odwoławczy popełnił błąd, że ubezpieczony dokonał wyboru świadczenia, skoro
stanowisko jego była jednoznaczne, to jest zamierza pobierać oba świadczenia.
Sąd Apelacyjny dokonał wykładni oświadczeń woli i działań ubezpieczonego wbrew
podstawowym zasadom logiki i doświadczenia życiowego, zwłaszcza że w kwietniu
2021 r. sądy powszechne przyznawały osobom - w takiej samej sytuacji jak
ubezpieczony- prawo do dwóch świadczeń emerytalnych: cywilnego i wojskowego.
Z tego względu nie mógł on racjonalnie zrezygnować z jednego z nich.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o wydanie
postanowienia odmawiającego przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie od
skarżonego obowiązku zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu
kasacyjnym.
II USK 374/24
3
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie może być przyjęta do rozpoznania.
Odnosząc się do przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., należy
zauważyć, że w świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika ona
zwykle z oczywistego, widocznego prima facie naruszenia przepisów prawa
polegającego na sprzeczności wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem
lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. Nie chodzi zatem o takie
naruszenie prawa, które może stanowić podstawę skargi w rozumieniu art. 3984
k.p.c., lecz o naruszenie kwalifikowane (por. postanowienia Sądu Najwyższego:
z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107; z dnia 25 lutego 2008 r.,
I UK 339/07, LEX nr 453109; z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS
2002 nr 20, poz. 494; z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr
18, poz. 437; z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004 nr 6, poz. 100;
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616).
Jeżeli więc przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
miałaby być okoliczność, że skarga jest oczywiście uzasadniona skarżący powinien
w uzasadnieniu wniosku zawrzeć wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się ta
„oczywistość” i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia, koncentrując
się na wykazaniu kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego
(lub procesowego) polegającej na jego oczywistości przy wykorzystaniu
podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16
września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274).
W judykaturze podkreśla się także, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa
materialnego (lub procesowego), lecz sytuacja, w której naruszenie to
spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut
naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi
wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por.
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP
2004 nr 13, poz. 230; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743;
z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r.,
II USK 374/24
4
II UK 37/08, LEX nr 494133 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
3 października 2013 r., III SK 11/13, LEX nr 1380967).
Sumując powyższe, stanowisko zawarte we wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania nie jest zasadne, a mechanizm wykładni prawa, jaki
zaprezentował Sąd odwoławczy był prawidłowy. O treści prawa materialnego
decyduje ustalony w sprawie stan faktyczny. Ten stan wiąże Sąd Najwyższy
(art. 39813 § 2 k.p.c.). a tym samym w postępowaniu kasacyjnym poza nawiasem
pozostaje kwestia badania, czy Sąd drugiej instancji nie przekroczył granic
swobodnej oceny dowodów. Ergo, przytoczone przez Sąd odwoławczy argumenty
przeczą możliwości uznania, że doszło do ułomności przy subsumpcji prawa
materialnego. Przy wykładni prawa Sąd drugiej instancji nie oparł się na
alogicznych, atypowych argumentach. Wręcz przeciwnie z prawidłową
skrupulatnością ocenił splot okoliczności, na które powołuje się również skarżący.
Owszem kwestia dopuszczalności zbiegu świadczeń, w sytuacji w jakiej
znalazł się odwołujący się była przez pewien czas kontestowana w judykaturze
Sądu Najwyższego, niemniej problem ten wyjaśnia powołana przez Sąd Apelacyjny
uchwała Sądu Najwyższego (III UZP 7/21), a zaskarżone orzeczenie w żaden
sposób nie pozostaje w kolizji z zaprezentowaną tam wykładnią prawa. Z drugiej
strony organ rentowy wykonał ciążące na nim obowiązki informacyjne, co w sposób
dostateczny wyjaśnia przyczynę wydania zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł z mocy art. 3982 k.p.c.
i art. 98 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c.
[SOP]
[a.ł]
