II USK 331/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 czerwca 2025 r.
SSN Leszek Bielecki
w sprawie z odwołania J. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Elblągu
o wysokość świadczenia,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 25 czerwca 2025 r.,
skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z dnia 24 kwietnia 2024 r., sygn. akt III AUa 146/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od skarżącego na rzecz Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych Oddziału w Elblągu kwotę 240 zł (dwieście
czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami za czas po upływie
tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu orzeczenia do dnia
zapłaty,
3. zasądza na rzecz radcy prawnego S. M. od Skarbu Państwa
- Sądu Apelacyjnego w Gdańsku kwotę 240 zł (dwieście
czterdzieści złotych) podwyższoną o kwotę podatku od towarów i
usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu
w postępowaniu kasacyjnym.
II USK 331/24
2
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Gdańsku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
wyrokiem z 24 kwietnia 2024 r., III AUa 146/23, na skutek apelacji odwołującego się
J. S. wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z 1 grudnia 2022 r., VI
U 1739/20, w pkt I zmienił zaskarżony wyrok i przyznał radcy prawnemu S. M. od
Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Bydgoszczy kwotę 180 zł powiększoną o
podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej
udzielonej ubezpieczonemu z urzędu; w pkt II oddalił apelację w pozostałym
zakresie; w pkt III oddalił wniosek o przyznanie radcy prawnemu S. M. kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej ubezpieczonemu z urzędu w
postępowaniu apelacyjnym.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł odwołujący się
zaskarżając go w części, tj. w pkt I powyżej kwoty 180 zł, oraz w całości w pkt II i III.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sformułował istotne
zagadnienia prawne: 1/ czy Sąd powszechny ma prawo w sprawie o ustalenie
kapitału początkowego i ustalenie wysokości emerytury, uznać apriorycznie, że
dowód z przesłuchania świadków jest niedopuszczalny, kiedy przeprowadzenie
innych dowód z dokumentów okazało się niemożliwe do przeprowadzenia, pomimo
podjętych prób przez wnioskodawcę (Powoda)?, 2/ czy dowód ze świadków może
stanowić wyłączną podstawę do ustalenia czasu podejmowania pracy i wysokości
wynagrodzenia, czy może jedynie stanowić dowód uzupełniający?
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie
postanowienia odmawiającego przyjęcia jej do rozpoznania oraz zasądzenie od
skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według
norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego
rozpoznania.
II USK 331/24
3
Zgodnie z utrwaloną judykaturą, wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i
jego uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone
podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero po przyjęciu skargi do
rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy
powinny być zatem przez stronę skarżącą wyodrębnione, oddzielnie przedstawione
i uzasadnione, a dla spełnienia wymagania z art. 3984 § 2 k.p.c. nie wystarczy
odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Sąd Najwyższy w
ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające
przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś szczegółowo podstaw kasacyjnych i
ich uzasadnienia.
Skarga kasacyjna powinna być zatem tak zredagowana i skonstruowana,
aby Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w uzasadnieniu jej podstaw,
pozostałych elementów konstrukcyjnych skargi, ani tym bardziej się ich domyślać
(postanowienie Sądu Najwyższego z 25 listopada 2010 r., II PK 80/10, LEX nr
688680).
W pierwszym rzędzie wskazać należy, że skarżący nie sformułował
prawidłowo zagadnienia prawnego, a tym bardziej zagadnienia mającego rangę
„istotnego”. Zagadnieniem prawnym jest takie zagadnienie, które wiąże się z
określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego lub uregulowaniem
prawnym, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia
przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw.
Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi
kasacyjnej powinno zatem nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z
którymi zostało sformułowane i wskazanie argumentów, które prowadzą do
rozbieżnych ocen. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy
przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy
jest to zagadnienie „istotne” (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 maja
2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11; z 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01,
OSNP 2004 nr 9, poz. 158; z 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8,
s. 51). Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest
uzasadnione tylko wtedy, kiedy - po pierwsze - przedstawiony problem prawny nie
został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne
II USK 331/24
4
poglądy w tym zakresie wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących
to zagadnienie (por. postanowienie z 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr
577468) oraz po drugie - jego wyjaśnienie ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy
w ustalonym stanie faktycznym (por. postanowienie z 27 stycznia 2009 r., II PK
248/09, LEX nr 736732). Rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych nie może
się sprowadzać do odpowiedzi na zarzuty skarżącego skierowane pod adresem
zaskarżonego orzeczenia, ani też do odpowiedzi na wątpliwości skarżącego, które
można wyjaśnić za pomocą obowiązujących reguł wykładni bądź w drodze
prostego zastosowania przepisów (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 16
stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP-wkładka 2003 nr 13, poz. 5).
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał istnienia powołanej przesłanki
"przedsądu". Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
nie zawiera bowiem jurydycznego wywodu, potwierdzającego słuszność tezy o
kwalifikowanym naruszeniu przez Sąd drugiej instancji powołanych przepisów.
W rzeczywistości skarżący zmierza wyłącznie do podważenia ustalonego przez
Sądy orzekające stanu faktycznego sprawy, co usuwa się spod rozeznania i
kontroli kasacyjnej (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.; por. postanowienie Sądu
Najwyższego z 23 marca 2012 r., II PK 278/11, LEX nr 1214574). Sąd Najwyższy
jest bowiem związany ustaleniami faktycznymi oraz oceną materiału dowodowego
dokonaną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy nie jest sądem
faktów, lecz wyłącznie sądem prawa. W ramach jego ustawowych kompetencji nie
mieści się zatem korygowanie oceny materiału dowodowego oraz dokonywanych
na tej podstawie ustaleń faktycznych, te są bowiem wiążące w postępowaniu
kasacyjnym (art. 39813 § 2 k.p.c.). Ponadto sądy nie mają obowiązku uwzględniania
kolejnych wniosków dowodowych strony tak długo, aż udowodni ona korzystną dla
siebie tezę i pomija je od momentu dostatecznego wyjaśnienia spornych
okoliczności sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 19 marca 1997 r., II UKN
45/97, OSNAPiUS 1998 nr 1, poz. 24).
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na
podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c.
[a.ł]
II USK 331/24
5
