II USK 322/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Halina Kiryło
Dnia 8 maja 2025 r.
w sprawie z odwołania A. D.
przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw
Wewnętrznych i Administracji w Warszawie
o odsetki,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 8 maja 2025 r.,
skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w W.
z dnia 7 maja 2024 r., sygn. akt III AUa 1167/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od A. D. na rzecz Dyrektora Zakładu Emerytalno-
Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w
Warszawie tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych z ustawowymi
odsetkami za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
zobowiązanej orzeczenia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 maja 2024 r. oddalił
apelację A. D. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 lutego 2023 r.,
oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Emerytalno-Rentowego
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie z dnia 13 września
II USK 322/24
2
2022 r. w sprawie ponownego ustalenia wysokości przysługującej odwołującej się
emerytury w związku z przepisami art. 13b oraz art. 15c ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18
lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji
Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu
Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego,
Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej
Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
(jednolity tekst: Dz.U. z 2024 r., poz. 1121; dalej: ustawa zaopatrzeniowa).
Odwołująca się złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w
Warszawie, zaskarżając orzeczenie w całości i opierając skargę na podstawach
naruszenia prawa materialnego, a mianowicie: 1) art. 15c w związku z art. 13a
ustawy zaopatrzeniowej oraz art. 11 i art. 34 ustawy zaopatrzeniowej, przez ich
błędną wykładnię polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że skoro przedmiotową
regulacją wyłączono zastosowanie przepisów k.p.a. do informacji IPN-u o
przebiegu służby ubezpieczonej, to należy wyprowadzić wniosek, iż organ
emerytalny ponownie ustalając wysokość świadczenia ubezpieczonej, nie mógł
oprzeć się na innym dowodzie, aniżeli na wydanej informacji przez IPN i nie był
zobowiązany do prowadzenia jakiegokolwiek dalszego postępowania dowodowego;
2) art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, przez jego niewłaściwą wykładnię skutkującą
nieuprawnionym przyjęciem, że przepis ten statuuje domniemanie ustawowe
pełnienia przez funkcjonariusza we wskazanej w tym przepisie jednostce „służby na
rzecz totalitarnego państwa”, które może być obalone dopiero (i wyłącznie) na
drodze postępowania sądowego, a w postępowaniu poprzedzającym wydanie
decyzji ponownie ustalającej świadczenie w oparciu o przepis art. 15c ustawy
zaopatrzeniowej organ zwolniony jest z obowiązku prowadzenia jakiegokolwiek
postępowania dowodowego i nie może oprzeć się na żadnym innym dowodzie niż
informacja IPN wydana w trybie art. 13a ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej; 3) art. 85
ust. 1, 1a i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 350) w związku z art. 118 ust. 1 i
1a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2024 r., poz. 1631) oraz w
związku z art. 49a ustawy zaopatrzeniowej, przez jego błędną wykładnię
II USK 322/24
3
polegającą na nieuprawnionym przyjęciu, że opóźnienie w wypłacie świadczenia
emerytalnego odwołującej się w pełnej wysokości należnego za okres od 1
października 2017 r. do 26 września 2022 r. nie nastąpiło wskutek okoliczności, za
które organ rentowy ponosi odpowiedzialność, a dniem wyjaśnienia ostatniej
okoliczności niezbędnej do wydania decyzji był dzień wpływu prawomocnego
wyroku sądowego w sprawie wywołanej odwołaniem, zatem odwołującej się nie
przysługują odsetki od tych świadczeń; braku przyjęcia przez Sąd meriti, że
wadliwa technika legislacyjna i w konsekwencji niejednoznaczności stanowionych
przepisów ustawy zaopatrzeniowej zobowiązujących organ rentowy do wystąpienia
z wnioskiem do IPN-u o sporządzenie informacji o przebiegu służby ubezpieczonej
bez możliwości weryfikacji przedmiotowej informacji oraz bez możliwości oparcia
się na innych dowodach w sprawie mieszczą się w stworzonym przez doktrynę i
orzecznictwo prawa pojęciu „błędów organu rentowego" skutkujących przyjęciem, iż
organ rentowy miał podstawy do przyznania świadczenia, lecz z przyczyn leżących
po jego stronie tego nie uczynił, a zatem w przedmiotowej sprawie zachodzi
przesłanka okoliczności, za które organ ponosi odpowiedzialność; pominięciu
okoliczności, że w sprawie z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych
odpowiedzialność organów rentowych istnieje nie tylko wtedy, gdy opóźnienie w
przyznaniu lub w wypłacie świadczenia nastąpiło z winy tego organu, ale także
wtedy, gdy takie opóźnienie jest skutkiem innych przyczyn od tego organu
niezależnych; całkowitego pominięcia przez Sąd, że organ rentowy na etapie
postępowania tzw. dezubekizacyjnego dysponował bądź mógł dysponować tym
samym materiałem dowodowym co Sąd, a więc przed wydaniem decyzji mógł, a
wręcz powinien był dokonać oceny, czy ubezpieczona w ramach wykonywanych
czynności działała na rzecz państwa totalitarnego, 4) art. 34 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy
zaopatrzeniowej w związku z art. 180 k.p.a. i w związku z art. 7, art. 7a, art. 7b,
art. 8, art. 9, art. 10 i art. 77 k.p.a., przez ich niezastosowanie skutkujące
nieuprawnionym przyjęciem przez Sąd pierwszej instancji, że organ rentowy
ponownie ustalając wysokość emerytury policyjnej ubezpieczonej, nie mógł oprzeć
się na innym dowodzie aniżeli informacja z IPN o przebiegu jej służby, a zatem że
informacja ta stanowiła wyłączną podstawę do wydania decyzji o ponownym
ustaleniu emerytury; wydając decyzję o ponownym ustaleniu emerytury organ
II USK 322/24
4
rentowy nie dopuścił się naruszenia w zakresie obowiązku wyjaśnienia wszystkich
okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; 5)
art. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP w związku z art. 1
Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji RP, przez bezprawne dysponowanie przez organ
rentowy świadczeniem emerytalno-rentowym odwołującej się i dokonanie zwrotu
tego świadczenia po 5 latach bez ustawowych odsetek, co wskutek utraty siły
nabywczej pieniądza spowodowało spadek realnej wartości pieniądza i naraziło
skarżącą na wymierną szkodę majątkową, a więc doprowadziło do naruszenia jej
prawa do własności oraz prawa do zabezpieczenia społecznego po osiągnięciu
wieku emerytalnego.
W ocenie odwołującej się, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu drugiej instancji, zgodnie z którym
jeśli na podstawie art. 13a ust. 6 ustawy zaopatrzeniowej wyłączono zastosowanie
przepisów k.p.a. do informacji IPN-u o przebiegu służby ubezpieczonej, to należy
wyprowadzić wniosek, że organ emerytalny ponownie ustalając wysokość
emerytury odwołującej się, nie mógł oprzeć się na innym dowodzie, aniżeli na
wydanej przez IPN informacji, co w konsekwencji wpływa na zastosowanie
przepisów ustawy systemowej dotyczących odsetek za opóźnienie w wypłacie
świadczenia emerytalnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zakład Emerytalno-Rentowy
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie wniósł o wydanie
postanowienia o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania oraz o zasądzenie od
odwołującej się na rzecz organu emerytalnego kosztów zastępstwa procesowego
według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej
merytorycznego rozpoznania.
Skarga kasacyjna jako szczególny środek zaskarżenia służy realizacji
interesu publicznego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. Funkcje
II USK 322/24
5
postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do
rozpoznania oraz jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, że w
konkretnej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za interwencją Sądu
Najwyższego. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę
kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne
(pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi
nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż tylko
wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c.
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez
skarżącego odpowiadają tym, o jakich stanowi art. 3989 § 1 k.p.c.
Z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wynika konieczność nie tylko powołania się na
okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również
wykazania, iż przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że skarżący musi
wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża się "oczywistość" zasadności skargi
oraz podać argumenty wykazujące, iż rzeczywiście skarga jest oczywiście
uzasadniona. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu
(przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, iż skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona. Skarżący powinien więc w wywodzie prawnym wykazać
kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego
polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu
podstawowej wiedzy prawniczej (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 lipca
2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4 poz. 75; z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ
28/06, LEX nr 198531; z dnia 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX nr 1215126; z dnia
1 stycznia 2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774). Ponadto przez oczywistą
zasadność skargi kasacyjnej w ujęciu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. rozumie się sytuację,
w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób ewidentny narusza
konkretne przepisy prawa. Oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane
jako widoczna natychmiast, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy
II USK 322/24
6
jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z brzmieniem przepisów
albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. O tym, że skarga jest
oczywiście uzasadniona, nie może decydować argumentacja zawarta w
uzasadnieniu jej podstaw (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia
2008 r., II PK 347/07, LEX nr 465860).
W świetle argumentów przedstawionych przez skarżącą w uzasadnieniu
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie można uznać, by skarga
kasacyjna była oczywiście uzasadniona.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 1 marca 2022 r., I USKP
84/21, OSNP 2023 nr 8, poz. 87) przyjmuje się, że do przewidzianego w art. 85
ust. 1 zdanie drugie ustawy systemowej wyłączenia obowiązku wypłaty odsetek nie
jest wystarczające wykazanie, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie ponosi winy
w powstaniu opóźnienia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2004 r.,
II UK 485/03, OSNP 2005 nr 10, poz. 147). Zawarte w tym przepisie określenie:
"okoliczności, za które Zakład nie ponosi odpowiedzialności" jest bardziej zbliżone
znaczeniowo do używanego w przepisach prawa określenia "przyczyn niezależnych
od organu", co oznacza, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest obowiązany
do wypłaty odsetek nie tylko wtedy, gdy nie ponosi winy w opóźnieniu, lecz także
wtedy, gdy opóźnienie w ustaleniu i wypłacie prawa do świadczenia pieniężnego z
ubezpieczenia społecznego jest skutkiem innych przyczyn niezależnych od Zakładu
(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 2009 r., II UK 191/08, LEX nr 736735).
W wyroku z dnia 25 stycznia 2005 r., I UK 159/04 (OSNP 2005 nr 19, poz. 308)
Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że wydanie przez organ rentowy niezgodnej z
prawem decyzji odmawiającej wypłaty świadczenia w sytuacji, gdy było możliwe
wydanie decyzji zgodnej z prawem, oznacza, iż opóźnienie w spełnieniu
świadczenia jest następstwem okoliczności, za które organ rentowy ponosi
odpowiedzialność, choćby nie można było mu zarzucić niestaranności w wykładni i
zastosowaniu prawa. Wyrok ten dotyczył sytuacji, w której po ogłoszeniu wyroku
Trybunału Konstytucyjnego, którym nastąpiła zmiana poglądu prawnego, organ
rentowy w chwili wydania zaskarżonej decyzji miał wszystkie potrzebne dane
pozwalające na wydanie decyzji zgodnej z prawem i z tej możliwości nie skorzystał.
Podobną zasadę stosuje się w przypadku, gdy organ rentowy wydaje decyzję
II USK 322/24
7
odmowną na podstawie wykładni prawa sprzecznej z wykładnią przyjętą w uchwale
składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - art. 85 ust. 1 ustawy systemowej
(wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2019 r., II UK 470/17, OSNP 2019 nr
11, poz. 133).
Podejmując próbę klasyfikacji błędów organu rentowego, można je podzielić
na błędy w wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu prawa oraz błędy w
ustaleniach faktycznych, będące skutkiem naruszenia przepisów proceduralnych.
Błąd w wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu prawa jest popełniany wówczas,
gdy na podstawie prawidłowo i kompletnie zebranego materiału dowodowego i po
ustaleniu niezbędnych okoliczności organ rentowy wydaje decyzję odmawiającą
ustalenia prawa, ponieważ błędnie dokonuje interpretacji obowiązujących regulacji
w przedmiotowym stanie faktycznym. W takiej sytuacji sąd nie uzupełnia ustaleń
faktycznych dokonanych przez organ rentowy. Jeżeli zatem organ rentowy dokonał
nieprawidłowej wykładni lub błędnego zastosowania prawa, to ubezpieczonemu
należą się odsetki od kwoty świadczenia przyznanego wyrokiem sądu liczone od
upływu terminu, w którym organ rentowy powinien był wydać prawidłową decyzję
uwzględniającą wniosek (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2009 r., I UK
345/08, OSNP 2010 nr 23-24, poz. 293).
Również w doktrynie zauważa się, że zasadą jest, iż organ rentowy ponosi
odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania
decyzji za każdym razem, gdy popełnia błąd w wykładni lub niewłaściwym
zastosowaniu prawa oraz gdy popełnia błąd w ustaleniach faktycznych będący
skutkiem naruszenia przepisów proceduralnych. Ogólnie pojęcie błędu organu
rentowego w prawie ubezpieczeń społecznych jest rozumiane szeroko i oznacza
każdą obiektywną wadliwość decyzji, niezależnie od tego, czy jest ona skutkiem
zaniedbania, pomyłki, celowego działania samego organu rentowego, czy też
niewłaściwych działań pracodawców. Okoliczność, czy organ rentowy przy
przyznawaniu prawa do świadczenia dopuścił się błędu, powinna być oceniona z
uwzględnieniem następujących okoliczności: czy organ rentowy miał możliwość
wydania decyzji zgodnej z prawem i czy ubezpieczony wykazał wszystkie
przesłanki warunkujące nabycie prawa do świadczenia. W przypadku twierdzących
odpowiedzi na powyższe pytania, należy uznać, że organ rentowy ponosi
II USK 322/24
8
odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania
decyzji, nawet gdyby nie można było mu zarzucić niestaranności w wykładni i
zastosowaniu prawa (A. Jamróz: Odpowiedzialność organu rentowego za ostatnią
okoliczność niezbędną do wydania decyzji, Przegląd Sądowy 2011 nr 11-12,
s. 155).
W niniejszej sprawie ewentualnego błędu organu emerytalnego należałoby
upatrywać w decyzji z dnia 1 czerwca 2017 r., na mocy której doszło do ponownego
przeliczenia emerytury skarżącej z uwzględnieniem informacji o przebiegu jej
służby sporządzonej przez Instytut Pamięci Narodowej. Godzi się zauważyć, że
wskazana decyzja została wydana przed podjęciem uchwały Sądu Najwyższego z
dnia 16 września 2020 r., III UZP 1/20 (OSNP 2021 nr 3, poz. 28), kluczowej dla
sporów w przedmiocie ponownego ustalenia wysokości emerytur policyjnych.
Jak trafnie wskazuje Sąd meriti, przy wydawaniu decyzji w przedmiocie
ponownego ustalenia wysokości emerytury trzeba stosować art. 15c ust. 4-6
ustawy zaopatrzeniowej w brzmieniu: „w celu ustalenia wysokości emerytury,
zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej -
Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o
sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisów ust. 1-3 nie
stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed
1990 r., bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby
lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego. W
przypadku, o którym mowa w ust. 5, środkiem dowodowym może być zarówno
informacja, o której mowa w art. 13a ust. 1, jak i inne dowody, w szczególności
wyrok skazujący, choćby nieprawomocny, za działalność polegającą na podjęciu,
bez wiedzy przełożonych, czynnej współpracy z osobami lub organizacjami
działającymi na rzecz niepodległości Państwa Polskiego w okresie służby na rzecz
totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b.” Powyższe przepisy wyznaczają
zakres postępowania dowodowego przed organem rentowym.
W swej argumentacji skarżąca pominęła treść postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 9 grudnia 2011 r., II UZP 10/11 (OSNP 2012 nr 23-24,
poz. 298), na które bezpośrednio wskazuje Sąd Najwyższy w uchwale składu
siedmiu sędziów z dnia 16 września 2020 r., III UZP 1/20. W postanowieniu tym
II USK 322/24
9
wyrażono pogląd, że sąd ubezpieczeń społecznych, rozpoznający sprawę w wyniku
wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego
Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ponownego ustalenia
(obniżenia) wysokości emerytury policyjnej byłego funkcjonariusza Służby
Bezpieczeństwa, nie jest związany treścią informacji o przebiegu służby w
organach bezpieczeństwa państwa przedstawionej przez Instytut Pamięci
Narodowej zarówno co do faktów (ustalonego w tym zaświadczeniu przebiegu
służby), jak i co do kwalifikacji prawnej tych faktów (zakwalifikowania określonego
okresu służby jako służby w organach bezpieczeństwa państwa). Związanie to
obejmuje jedynie organ emerytalny, który przy wydawaniu decyzji musi kierować
się danymi zawartymi w informacji o przebiegu służby. Ustalenia faktyczne i
interpretacje prawne Instytutu Pamięci Narodowej nie mogą natomiast wiązać sądu
- do którego wyłącznej kompetencji (kognicji) należy ustalenie podstawy faktycznej
rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa do emerytury policyjnej i jej wysokości oraz
odpowiednia kwalifikacja prawna (subsumcja) ustalonych faktów. W tej sytuacji
można stwierdzić, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego wykrystalizował się
określony mechanizm, który obecnie w pełni zasługuje na aprobatę. Jest on zresztą
spójny ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia
12 stycznia 2018 r., I OSK 2848/17, LEX nr 2445886), zgodnie z którym informacja
o przebiegu służby nie jest władczym przejawem woli organu administracji
publicznej (władczym rozstrzygnięciem). Tak rozumiany skutek informacji o
przebiegu służby został także zaaprobowany w orzecznictwie sądów
powszechnych (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2016 r.,
III AUa 1618/14, LEX nr 2148463), co oznacza, że sąd ma obowiązek oceny całego
materiału dowodowego, łącznie z treścią informacji Instytutu Pamięci Narodowej.
To, że do informacji o przebiegu służby nie stosuje się przepisów Kodeksu
postępowania administracyjnego, nie wpływa na ostateczny osąd jej skutków.
Podkreślić należy, że w czasie sporządzenia informacji nie ma miejsca na relację
funkcjonariusz – Instytut Pamięci Narodowej. To oznacza, że ten pierwszy nie
może złożyć wniosków dowodowych, przedstawić twierdzeń, które ostatecznie
wpłyną na treść informacji, bo nie jest stroną tej procedury. Jednocześnie nie ma
trybu administracyjnego, aby daną informację zaskarżyć, poddać kontroli (nawet
II USK 322/24
10
formalnej), zakwestionować czy zmienić jej treść. Organ rentowy będzie natomiast
nią związany, a więc przyjmie zawarte w niej twierdzenia jako ustalone fakty.
Konstrukcja ta pozbawia funkcjonariuszy możliwości składania środków
dowodowych dotyczących przebiegu i charakteru ich służby i przede wszystkim
możliwości podważenia i zażądania weryfikacji ustaleń przyjętych przez Instytut
Pamięci Narodowej. Impas tego rozwiązania został dostrzeżony już w uzasadnienia
wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2010 r., K 6/09 (OTK-A 2010 nr
2, poz. 15), w którym wyjaśniono, że kontrola informacji o przebiegu służby
wydawanej przez Instytut Pamięci Narodowej, została połączona z prawem
zaskarżenia decyzji organu emerytalnego, a w konsekwencji z prawem do
rozpoznania istoty sprawy przez sąd powszechny.
W tym stanie rzeczy należy uznać twierdzenia strony skarżącej o
okoliczności, za które organ emerytalny ponosi odpowiedzialność, w postaci
związania organu informacją Instytutu Pamięci Narodowej o przebiegu służby, za
nieuzasadnione, nieświadczące o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Odwołująca się zrealizowała przysługujące jej prawo do weryfikacji prawidłowości
decyzji organu emerytalnego, a w tym pośrednio – informacji o przebiegu służby.
Korzystny dla skarżącej wyrok sądu ubezpieczeń społecznych został wykonany
przez Zakład Emerytalno-Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i
Administracji w Warszawie. O zwłoce w wypłacie świadczenia można byłoby mówić
jedynie wtedy, gdyby po prawomocnym wyroku sądu organ emerytalny
pozostawałby w opóźnieniu, co w sprawie nie miało miejsca.
Mając na uwadze powyższe, trzeba stwierdzić, że skarga kasacyjna nie jest
oczywiście uzasadniona i nie spełnia warunków przyjęcia jej do rozpoznania. W tym
stanie rzeczy, Sąd Najwyższy, stosowanie do art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł jak w
sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 98
§ 1 i 3 w związku z art. 39821 k.p.c.
[a.ł]
II USK 322/24
11