II USK 288/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 4 grudnia 2025 r.
SSN Leszek Bielecki
w sprawie z odwołania K. A.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Elblągu
o wypłatę renty rodzinnej,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 4
grudnia 2025 r.,
na skutek skargi kasacyjnej ubezpieczonego od wyroku Sądu Apelacyjnego w
Gdańsku z dnia 5 kwietnia 2024 r., sygn. akt III AUa 1878/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od skarżącego na rzecz organu rentowego kwotę
240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego wraz z ustawowymi odsetkami za
czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu
orzeczenia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Sąd Apelacyjny w Gdańsku III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
wyrokiem z 5 kwietnia 2024 r., III AUa 1878/22, po rozpoznaniu apelacji Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Elblągu, zmienił wyrok Sądu Okręgowego w
Elblągu z 31 października 2022 r., IV U 580/22, i oddalił odwołanie K. A. od decyzji
organu rentowego z 29 lipca 2022 r. w przedmiocie zawieszenia wypłaty przyznanej
renty rodzinnej z uwagi na zbieg świadczeń, oraz orzekł o kosztach procesu.
II USK 288/24
2
Odwołujący się wniósł do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną, zaskarżając
ten wyrok w części oddalającej odwołanie. Wiosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania uzasadnił potrzebą wykładni przepisów wywołujących rozbieżności w
orzecznictwie sądów, a to art. 95 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o
emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U.
z 2025 r., poz. 17 49 ze zm., dalej jako ustawa emerytalna). Dodatkowo wskazał,
że skarga jest oczywiście uzasadniona.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o wydanie
postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie na
rzecz organu rentowego kosztów postępowania kasacyjnego według norm
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego
rozpoznania.
Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność
postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż
tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2
k.p.c. Wiosek ten powinien zawierać profesjonalny wywód prawny nawiązujący do
wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z
nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego
(postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06).
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał
się na dwie przesłanki, które się wzajemnie wykluczają.
Twierdzenie o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej skarżący łączy z
występowaniem przyczyn przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 3989
II USK 288/24
3
§ 1 pkt 2 k.p.c., a mianowicie potrzebą wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości. Taka konstrukcja uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania jest wadliwa. W orzecznictwie Sądu Najwyższego
przyjmuje się, że przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. wykluczają się,
gdyż skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeżeli o
występowaniu tej przesłanki miałoby świadczyć naruszenie przepisów prawa,
których wykładnia nasuwa tak duże wątpliwości, że konieczne jest ich wyjaśnienie
przez Sąd Najwyższy w ramach sformułowanego w tej sprawie zagadnienia
prawnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 stycznia 2011 r., II PK
247/10, LEX nr 1274964). W postanowieniu z 26 listopada 2013 r., I UK 291/13,
(LEX nr 1430990) Sąd Najwyższy w dotychczasowym orzecznictwie zwracał już
uwagę, że jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi występującymi w
sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni
przepisów prawa) generalnie wyklucza możliwość oczywistej zasadności skargi.
Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia z 21 października 2008 r., II PK
158/08 (LEX nr 738506), przesłanki uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania zawarte w pkt 1 (lub 2) i 4 art. 3989 § 1 k.p.c. wzajemnie się krzyżują i
wykluczają możliwość przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zarówno z uwagi
na interes publiczny (pkt 1 i 2 powołanego przepisu), jak i prywatny skarżącego (pkt
4 powołanego przepisu). Trudno sobie wyobrazić sytuację, w której wyrok jest
oczywiście wadliwy, a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna wątpliwość
prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy.
Występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego czy potrzeba wykładni
przepisów prawnych wykluczają zatem oczywistą zasadność skargi (w ramach tej
samej podstawy kasacyjnej).
Niezależnie od wskazanej wyżej wadliwości uzasadnienia wniosku o
przyjęcie do rozpoznania rozpatrywanej skargi kasacyjnej stwierdzić trzeba, że
skarżący nie wykazał istnienie żadnej z powołanych przesłanek przedsądu.
Kwestia pobierania zbiegających się świadczeń emerytalnych i rentowych, w
tym emerytury czy renty nabywanej z powszechnego ubezpieczenia społecznego
oraz emerytury wojskowej, jest objęte regulacją z art. 95 ust. 1 ustawy emerytalnej.
Przepis ten który wprowadza regułę pobierania jednego świadczenia, a zatem w
II USK 288/24
4
razie zbiegu prawa do emerytury lub renty uregulowanych w tej ustawie z prawem
do świadczeń przewidzianych w odrębnych przepisach z zakresu zabezpieczenia
społecznego, niezależnie od ich ubezpieczeniowego czy też zaopatrzeniowego
charakteru, obowiązuje ogólna zasada wypłaty jednego świadczenia. Zagadnienie
związane z prawem do pobierania jednego ze zbiegających się świadczeń
emerytalno-rentowych zostało również omówione w orzecznictwie Sądu
Najwyższego. Faktem jest, że judykatura nie była w tym względzie jednolita.
Między innymi w wyrokach: z 4 grudnia 2013 r. (II UK 223/13, LEX nr 1394110), z
8 maja 2012 r. (II UK 237/11, OSNP 2013, nr 7-8, poz. 91) oraz z 24 maja 2012 r.
(II UK 261/11, LEX nr 1227967) Sąd Najwyższy opowiedział się przeciwko
możliwości jednoczesnego pobierania świadczenia wypłacanego z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz z zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy
zawodowych oraz ich rodzin. Natomiast w innych orzeczeniach, wskazano, że o
zastosowaniu wyjątku od zasady wypłacania jednego świadczenia decyduje brak
możliwości obliczenia emerytury wojskowej przy uwzględnieniu "cywilnego" stażu
emerytalnego, a nie data przyjęcia żołnierza zawodowego do służby wojskowej.
Ostatecznie, rozstrzygając różne poglądy prezentowane w orzecznictwie, Sąd
Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z 15 grudnia 2021 r. (III UZP 7/21, LEX nr
3274620) wyraził pogląd, że ubezpieczonemu, który pozostawał w zawodowej
służbie wojskowej przed dniem 1 stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę wojskową
wynoszącą 75% podstawy jej wymiaru obliczoną bez uwzględnienia okresów
składkowych i nieskładkowych, z tytułu których jest uprawniony również do
emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wypłaca się jedno z tych
świadczeń - wyższe lub wybrane przez niego.
Z powyższych przyczyn skarga nie jest również oczywiście uzasadniona.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na
podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach postępowania orzekając w zgodzie z art.
98 k.p.c.
[a.ł]
II USK 288/24
5
