II SO/Wa 15/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Szmydt po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Wojewody [...] o wymierzenie grzywny Radzie Gminy [...] za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi z [...] stycznia 2019 r. z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: wymierzyć Radzie Gminy [...] grzywnę w wysokości 200 zł (dwieście złotych).

W piśmie z [...] lutego 2021 r. Wojewoda [...] (dalej: "wnioskodawca", "Wojewoda") wniósł o wymierzenie grzywny Radzie Gminy [...] (dalej: "organ") za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi z [...] stycznia 2019 r. na Uchwałę nr [...] Rady Gminy [...] z [...] października 2018 r., wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W wniosku podniósł, że skarga wpłynęła do organu w dniu 16 stycznia 2019 r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Wskazał, że skarga nie została przekazana do Sądu przez okres ponad 2 lat.

W odpowiedzi na wniosek, w piśmie z [...] marca 2021 r. organ wskazał, że nieprzekazanie sprawy do Sądu spowodowane było podjęciem przez Radę Miejską w [...] uchwały nr [...] z [...] lutego 2021 r. w sprawie zmiany Statutu Gminy [...], w której zmieniono postanowienia Statutu Gminy [...]zgodnie ze stanowiskiem Wojewody [...]. Dalej podniósł, że informacja o zamiarze zmiany Statut Gminy została przekazana do Wojewody pismem z [...] stycznia 2021 r. W ocenie organu, Wojewoda składając wniosek o wymierzenie grzywny, powinien dysponować wiedzą o zamiarze zmiany Statutu Gminy [...], zgodnie ze stanowiskiem organu zawartym w skardze. Mając powyższe na uwadze, w ocenie organu przekazanie akt do Sądu było nieuzasadnione. Wskazał też, że wcześniejsze nie przekazanie skargi wynikało z błędu pracownika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 54 § 2 zdanie pierwsze w związku z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Jak stanowi art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie to może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. przewiduje grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Według Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2020 r. przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2020 r. wyniosło 5167,47 zł.

Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie (za: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl).

W uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., (sygn. akt II GPS 3/09) NSA wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy.

Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381).

Z akt sądowych niniejszej sprawy wynika, że skarga Wojewody [...] z [...] stycznia 2019 r. została doręczona organowi w dniu [...] stycznia 2019 r. Zatem nie powinno budzić wątpliwości organu, że skargę należało przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy najpóźniej w dniu 15 lutego 2019 r. r., tj. z upływem 30 - dniowego terminu, o którym mowa art. 54 § 2 p.p.s.a. Nie budzi też wątpliwości, że termin ten nie został zachowany.

W dniu 30 marca 2021 r. wpłynęła do Sądu odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny wraz z kserokopią skargi Wojewody [...] oraz aktami sprawy. Oryginału skargi, do dnia wydania niniejszego postanowienia organ nie przekazał. Tymczasem należy zauważyć, że przekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nieprzekazanie skargi ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Omawiana regulacja art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinujący, represyjny oraz prewencyjny, co jednoznacznie wynika z orzecznictwa (np. postanowienia NSA z 21 maja 2015 r. I OZ 426/15 i z 7 marca 2017 r. I OZK 228/06, WSA w Poznaniu z 14 stycznia 2015 r. IV SA/Po 7/14)

W rozpatrywanym przypadku przekroczenie terminu do przekazania skargi Wojewody [...] z [...] stycznia 2020 r. jest znaczne, a nadto nie zostało przez organ usprawiedliwione w przekonujący sposób. Lakoniczne wskazanie na błąd pracownika, a także niezasadność, w ocenie organu, przekazania skargi z uwagi na jej uwzględnienie, nie uzasadnia ponad dwuletniej zwłoki w wypełnieniu ustawowego obowiązku. Z tych przyczyn Sąd uznał, iż rozpoznawany wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Wymierzenie grzywny w kwocie 200 zł jest, zdaniem Sądu, adekwatne do uchybienia, jakiego organ dopuścił się, nie przekazując skargi wraz z odpowiedzią na skargę jak i aktami sprawy w ustawowym terminie, a nadto spełni rolę prewencyjną. Sąd wymierzając grzywnę w powyższej wysokości wziął pod uwagę, że nieprzekazanie skargi nie stanowiło umyślnego i uporczywego działania organu, a wynikało również z błędnego przekonania o braku konieczności jej przekazania w przypadku uwzględnienia.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.