II SAB/Wa 672/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2021. na posiedzeniu niejawnym skargi H. N. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2020r. o udostępnienie informacji publicznej p o s t a n a w i a: odrzucić skargę

H. N. (zwana dalej "Skarżącą") pismem z 18 października 2020r., przesłanym w formie dokumentu elektronicznego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] (zwany dalej "Wójtem") w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2020r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca opatrzyła kwalifikowanym podpisem elektronicznym wyłącznie pismo przewodnie. Załącznik do tego pisma – w postaci skargi - nie został podpisany.

Wójt przekazał akta do Sądu przy piśmie z 3 listopada 2020r. (data wpływu do Sądu 9 listopada 2020r.), a po wezwaniu przez Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przy piśmie z 2 grudnia 2010r. nadesłał oryginał skargi.

Wójta, na podstawie zarządzenia Sędziego sprawozdawcy WSA w Warszawie, ponownie wezwano do nadesłania oryginału skargi. W odpowiedzi Wójt przesłał pismo z 23 grudnia 2010r., w którym wyjaśnił, że skargę wysłano w takiej formie, w jakiej wypłynęła.

Na podstawie zarządzenia Sędziego sprawozdawcy WSA w Warszawie z 11 lutego 2021r. wezwano Skarżącą 9 marca 2021r. do uzupełnienia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 46 § 2b ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.") przez podpisanie skargi kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, czyli o podpisanie załącznika do dokumentu elektronicznego z 18 października 2020r. Wskazano jednocześnie, że weryfikacja podpisu tego załącznika – skargi - wykazała wynik nieprawidłowy - załącznika nie podpisano. Wezwanie doręczono Skarżącej 9 marca 2021r.

Skarżąca w odpowiedzi na ww. wezwanie przy piśmie z 10 marca 2021r., przesłanym w formie dokumentu elektronicznego nadesłała skargę. Kwalifikowanym podpisem elektronicznym Skarżąca opatrzyła wyłącznie pismo przewodnie. Załącznik do tego pisma – w postaci skargi - nie został podpisany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać jej podpis, bądź podpis jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Stosownie zaś do art. 46 § 2a i 2b P.p.s.a., w przypadku gdy pismo strony wnoszone jest w formie dokumentu elektronicznego, powinno zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Powyższe zasady podpisywania pism procesowych dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego.

W myśl art. 49 § 1 P.p.s.a., jeśli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. P.p.s.a. stanowi inaczej w odniesieniu do pisma procesowego szczególnego rodzaju, jakim jest skarga. Wówczas konsekwencją nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi jest jej odrzucenie (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).

Sąd zauważa, że Skarżąca przesłała skargę za pośrednictwem platformy e-PUAP, ale skargi nie zawarto w treści wiadomości elektronicznej, lecz stanowiła ona załącznik do widomości. Skutkowało to koniecznością odrębnego podpisania skargi, kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym, czego Skarżąca w wyznaczonym terminie – mimo wezwania Sądu - nie dokonała.

Sąd wskazuje, że Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 16 marca 2021r. sygn. akt III OZ 124/21 wydanym wobec Skarżącej wskazał, że należy odróżnić sytuację, w której niepodpisana skarga stanowi załącznik do podpisanego pisma przewodniego (która to sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie) od sytuacji, w której treść skargi wnoszonej za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej została zawarta bezpośrednio we właściwym formularzu ePUAP i podpisana podpisem elektronicznym za pomocą tej platformy. O ile w drugim przypadku nie budzi wątpliwości, że skarga taka została podpisana w sposób prawidłowy, o tyle w sytuacji takiej jak w niniejszej sprawie konieczne jest podpisanie także załącznika do pisma przewodniego, zawierającego skargę do sądu administracyjnego. Wskazuje na to literalna wykładnia art. 46 § 2a p.p.s.a., który to przepis ustanawia wymóg podpisania pisma procesowego, a nie pisma przewodniego, do którego załącznik stanowi pismo procesowe niepodpisane podpisem elektronicznym. Wykładnia ta uwzględnia konieczność uwierzytelnienia pisma składanego przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego. Uwierzytelnienie to powinno obejmować treść pisma procesowego, zawierającego wszystkie elementy konstrukcyjne tego pisma. W orzecznictwie wskazuje się, że podpis pod pismem w postępowaniu potwierdza, że pismo to pochodzi od osoby podpisującej je i sankcjonuje jej wolę dokonania czynności w postępowaniu (postanowienie NSA z 2 grudnia 2013r. sygn. akt II FSK 2953/13, LEX nr 1406540). W szczególności konieczne jest, aby nie budziła wątpliwości rzeczywista treść woli strony co do elementów konstrukcyjnych skargi (art. 57 § 1 P.p.s.a.). Elementu tego brakuje w razie podpisania wyłącznie pisma przewodniego, do którego załączono niepodpisaną skargę.

Stwierdzić też należy, że art. 46 § 2a P.p.s.a. odwołuje się do konieczności podpisania pisma wnoszonego w formie dokumentu elektronicznego. Definicję legalną dokumentu elektronicznego wprowadza art. 3 pkt 2 ustawy z 17 lutego 2005r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2020r., poz. 346 ze zm.). W myśl tego przepisu, dokumentem elektronicznym jest stanowiący odrębną całość znaczeniową zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej i zapisany na informatycznym nośniku danych. Pismo przewodnie zawierające wyłącznie informację o załączonej do tego pisma niepodpisanej skardze nie jest odrębnym zbiorem danych zawierającym całość znaczeniową komunikatu kierowanego do sądu administracyjnego. W omawianym przypadku zasadnicza część znaczeniowa tego komunikatu zawarta jest bowiem poza dokumentem elektronicznym – pismem przewodnim – podpisanym podpisem elektronicznym i w ten sposób usankcjonowanym przez skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela tym samym stanowisko zawarte w postanowieniach NSA z: 16 marca 2021r. sygn. akt III OZ 124/21; 11 grudnia 2020r. sygn. akt I OZ 1022/20, LEX nr 3109557, 15 grudnia 2020r. sygn. akt I OZ 1048/20, LEX nr 3093737; 13 listopada 2020r. sygn. akt I OZ 884/20, LEX nr 3082248, z 26 listopada 2020r. sygn. akt I OZ 937/20, LEX nr 3093746; 9 grudnia 2020r. sygn. akt I OZ 1031/20, LEX nr 3093717). Sąd nie podziela zatem stanowiska zawartego w postanowieniach NSA z: 16 czerwca 2020r. sygn. akt II OZ 275/20, LEX nr 3052133, 29 października 2020r. sygn. akt I OZ 815/20, LEX nr 3081072, z 11 sierpnia 2020r. sygn. akt I FZ 76/20, LEX nr 3040014) jakoby pismo główne z załącznikami stanowiło jeden dokument elektroniczny. Przeczy temu definicja legalna dokumentu elektronicznego zawarta w ww. ustawie o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, wobec niespełnienia wymogu odrębności dokumentu elektronicznego. Uznać zatem należy, że załącznik do pisma głównego jest odrębnym od tego pisma dokumentem elektronicznym (plikiem), o odmiennej strukturze wewnętrznej i niepowiązanym strukturalnie i znaczeniowo z pismem głównym.

Sąd nie aprobuje także poglądu, że podpis pod pismem głównym przesłanym za pośrednictwem platformy ePUAP odnosi się do całej treści formularza z załącznikami do niego. Na przeszkodzie takiej wykładni stoi po pierwsze art. 46 § 2a P.p.s.a., ustanawiający obowiązek objęcia podpisem całości pisma procesowego, które to pismo powinno zawierać wszystkie elementy formalne, o których mowa w § 1 tego artykułu. Po drugie funkcjonalność platformy ePUAP umożliwia podpisanie dokumentów mających stanowić załącznik do pisma przewodniego (usługa Gov.pl > Podpisz dokument elektronicznie – wykorzystaj podpis zaufany). W takiej sytuacji strona dysponuje wyborem, czy treść pisma procesowego wpisać bezpośrednio do formularza na platformie ePUAP, czy jako odrębny od tego formularza i osobno podpisany dokument elektroniczny. W każdym przypadku to do Skarżącej należy decyzja, w jakiej formie wnosi pismo procesowe, ponosząc tym samym ryzyko nieuzupełnienia braków formalnych tego pisma.

W realiach rozpatrywanej sprawy skarga Skarżącej nie została podpisana i brak ten nie został uzupełniony w terminie. Z akt sprawy wynika bowiem, że wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi wysłano do Skarżącej drogą elektroniczną, za pośrednictwem platformy ePUAP. Powyższe wezwanie doręczono Skarżącej 9 marca 2021r. (vide: Urzędowe Poświadczenie Doręczenia). W związku z tym siedmiodniowy termin do podpisania skargi upływał 16 marca 2021r. Skarżąca w zakreślonym terminie nie podpisała skargi. Wprawdzie odpowiedziała na wezwanie Sądu, ale ponownie kwalifikowanym podpisem elektronicznym opatrzyła wyłącznie pismo przewodnie. Załącznik do tego pisma – w postaci skargi - nie został podpisany.

Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.