II SAB/Wa 57/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. D. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2021 r. (sygn. akt II SAB/Wa 452/21) w sprawie ze skargi W. D. na bezczynność Dyrektora [...] z siedzibą w R. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 listopada 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 452/21:

- w pkt. 1 – zobowiązał Dyrektora Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin Państwowego Instytutu Badawczego z siedzibą w R. do rozpoznania wniosku skarżącego W. D. z dnia [...] listopada 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy,

- w pkt. 2 – stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa,

- w pkt. 3 – zasądził od Dyrektora Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin Państwowego Instytutu Badawczego z siedzibą w R. na rzecz skarżącego W. D. kwotę 100 zł, tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.

Postanowieniem z dnia 10 marca 2022 r. Sąd stwierdził prawomocność ww. wyroku z dniem 21 grudnia 2021 r.

W. D. (dalej: "Skarżący") pismem z dnia 30 stycznia 2022 r. złożył skargę o wznowienie postępowania, w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 452/21.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że w sprawie z wniosku z dnia [...] listopada 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej wniósł on ponaglenie (pismo z dnia [...] grudnia 2020 r.) do Dyrektora Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin Państwowego Instytutu Badawczego w R. (dalej: "Organ"), który - zdaniem Skarżącego – powinien, zgodnie z art. 133 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, ze zm., dalej: "k.p.a."), przekazać pismo do organu odwoławczego. Zatem, brak otrzymania odpowiedzi na złożone ponaglenie spowodował u Skarżącego zaistnienie podejrzenia zatajenia przez Organ ważnego dokumentu, mającego istotny wpływ na przedmiot rozpoznania i na orzeczenie końcowe Sądu w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 452/21.

Ponadto, Skarżący zaznaczył, że nie ma żadnych informacji o decyzjach organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie.

W odpowiedzi na skargę o wznowienie postępowania Organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że nie był zobowiązany do przekazania ponaglenia do organu odwoławczego i nie dysponuje stanowiskiem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w niniejszym zakresie, tym samym nie zataił żadnego dokumentu w sprawie.

Ponadto stwierdził, że ponaglenie jest pismem Skarżącego, w związku z tym jego treść była znana Skarżącemu i mógł użyć tego pisma, jako środek dowodowy, już w czasie trwania postępowania. Zatem, w trakcie postępowania Skarżący miał wiedzę, iż nie uzyskał stanowiska Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odnośnie ponaglenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.

Wznowić postepowanie można jedynie w sytuacjach, gdy zachodzą oznaczone w przepisach ustawy (od art. 271 do art. 273 p.p.s.a.) przyczyny wznowienia, a także gdy został zachowany termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania, określony w art. 277 i art. 278 p.p.s.a., a w wypadku podstaw wznowienia określonych w art. 272 § 1, § 2a i § 3 p.p.s.a. – termin określony w art. 272 § 2 p.p.s.a.

Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest jej pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 279 p.p.s.a., skarga o wznowienie postępowania powinna ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie wznowieniowe składa się z dwóch etapów, co wyraźnie wynika z art. 280 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W sytuacji braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę (§ 1).

Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia (§ 2).

Dopuszczalność wznowienia postępowania sądowego uzależniona jest zatem od spełnienia dwóch przesłanek: po pierwsze, skarga o wznowienie musi opierać się na ustawowej podstawie wznowienia, a po drugie, winna być wniesiona w terminie. Podanie podstawy wznowienia następuje poprzez powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie. Natomiast, uzasadnienie podstawy wznowienia winno polegać na dokładnym i precyzyjnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i (przy przyczynach restytucyjnych) wpływu na rozstrzygnięcie, jaki wywiera istnienie tych okoliczności.

Z analizy treści powołanych wyżej przepisów wynika, że instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, skierowanym przeciwko prawomocnemu orzeczeniu. Taki charakter tego środka powoduje, że wznowienie postępowania może nastąpić jedynie z powodów ściśle określonych w ustawie, a skarga powinna zawierać wyraźne wskazanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie.

Zgodnie z orzecznictwem sądów oraz poglądami doktryny, brak ustawowych podstaw wznowienia nie wynika tylko z braku przytoczenia określonego przepisu, ale również z braku okoliczności pozwalających na ustalenie, że w konkretnej sprawie wskazana podstawa wznowienia postępowania istnieje.

Jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia postępowania nie zachodzi, to taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2006 r. sygn. akt I OSK 1006/06, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania, bowiem nie została spełniona przesłanka wskazania ustawowej podstawy wznowienia postępowania, warunkująca dopuszczalność wznowienia postępowania sądowego. Podkreślenia wymaga bowiem fakt, iż okoliczności przywołane w skardze nie mają charakteru ustawowych podstaw wznowieniowych. Samo bowiem wskazanie na określony przepis ustawy nie oznacza, iż skarga opiera się na takiej podstawie. Powołana w skardze podstawa wznowienia musi mieć

w danej sprawie charakter rzeczywisty.

Jak wynika z akt sprawy, Skarżący w dniu 30 stycznia 2022 r. złożył pismo zatytułowane "Wniosek o wznowienie postępowania", podnosząc, że Organ "zataił przed składem orzekającym ważny dokument mający istotny wpływ na przedmiot rozpoznania i na orzeczenie końcowe Sądu". Podał, że złożył do Organu ponaglenie, które powinno zostać przekazane do Organu II instancji, którym jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a do czasu sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania nie otrzymał informacji na temat decyzji podjętych przez Organ II instancji.

Jak już wyżej wskazano, można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Skarżący wskazał, że taką nową okolicznością w niniejszej sprawie, było zatajenie przed składem orzekającym dokumentu, który wydał Organ II instancji, który - w ocenie strony - miał istotny wpływ na przedmiot rozpoznania i na wyrok Sądu.

Z treści art. 273 § 2 p.p.s.a. wynika, iż zawarte w tym przepisie sformułowanie "wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu i wówczas nieujawnionych z tego powodu, że nie były znane stronom.

W sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 452/21, taka sytuacja nie miała jednak miejsca. Jak słusznie zauważył Organ, zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 2830/18, "postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie toczy się, poza wyjątkami wyraźnie wskazanymi w ustawie o dostępie do informacji publicznej, w trybie unormowanym w k.p.a. Skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być więc poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej tego typu środków zaskarżenia nie przewiduje".

Oznacza to, że do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie jest wymagane złożenie ponaglenia w trybie art. 37 k.p.a., a co za tym idzie również Organ nie miał obowiązku zajęcia stanowiska w zakresie złożonego ponaglenia, ani też przekazania ponaglenia Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Należy również wskazać, że jak wyjaśnił Organ w odpowiedzi na skargę

o wznowienie postępowania, nie dysponuje on stanowiskiem Ministra w sprawie złożonego przez skarżącego ponaglenia. Zatem, złożenie ponaglenia oraz ewentualne stanowisko Organu, czy też Ministra, dotyczące tego ponaglenia, nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.