II SAB/Wa 418/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. J. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2021 r. o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariusza Policji postanawia: odrzucić skargę

D. J. (zwany dalej: "skarżącym") wystąpił do Komendanta Głównego Policji (zwanego dalej: "organem") z pismem z dnia 25 listopada 2021 r., w którym zażądał wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariusza Policji.

W odpowiedzi organ poinformował skarżącego pismem z dnia 17 września 2022 r. o sposobie załatwienia sprawy – skarga została uznana za bezzasadną.

Skarżący wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą z dnia [...] czerwca 2019 r. na bezczynność Komendanta Głównego, zarzucając brak wydania przez organ postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne.

Na wstępie zauważyć należy, iż badanie merytorycznej zasadności skargi w każdym przypadku poprzedzone jest sprawdzeniem, czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a mianowicie, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, czy skargę wniósł uprawniony podmiot oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.

Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; zwanej dalej "P.p.s.a."), zakres przedmiotowy skargi na bezczynność oznaczony jest w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a tej ustawy. Skarga ta może być wniesiona w wyniku nie wydania przez organ w określonym przepisami terminie: decyzji administracyjnych; postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę, co do istoty; postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz innych niż określone powyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi przy tym wątpliwości, iż zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności.

Przedmiotem niniejszej skargi jest bezczynność Komendanta Głównego Policji polegająca na niewydaniu przez ten organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, a więc orzeczenia, o którym mowa w art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2019 r.; poz. 161). Tymczasem w myśl poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonego w postanowieniu z dnia 31 maja 2012 r. o sygn. akt I OSK 1067/12, które to stanowisko Sąd w składzie obecnym w pełni podziela, na rozstrzygnięcia wydane w oparciu o art. 135 ust. 2 ustawy z 1990 r. o Policji skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna. Jak podkreślił NSA w uzasadnieniu, kontrola sądu administracyjnego w sprawach administracyjnych dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy przepis szczególny tak stanowi. W odniesieniu do postępowań dyscyplinarnych dotyczących funkcjonariuszy Policji takim przepisem szczególnym, dopuszczającym kontrolę sądu administracyjnego jest art. 138 ustawy o Policji, zgodnie z którym od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Oznacza to, że tylko orzeczenie oraz postanowienie kończące postępowanie dyscyplinarne może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, wnoszonej przez policjanta. NSA zauważył przy tym, że wprawdzie przepis 135 ustawy o Policji określa, że na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego oraz na orzeczenie o umorzeniu tego postępowania pokrzywdzony może wnieść odpowiednio zażalenie lub odwołanie, w terminie 7 dni od dnia ich doręczenia, to jednakże postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego nie kończy takiego postępowania dyscyplinarnego, a dodatkowo rozstrzygnięcia wydawane w tego rodzaju sprawach nie mają charakteru administracyjnego. Z powyższego wynika, że na rozstrzygnięcia wydane w oparciu art. 135 ust. 2 ustawy o Policji skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna.

W tym miejscu wskazać również należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że istota sprawy nie sprowadzała się do zagadnienia, któremu podmiotowi służy prawo skargi – pokrzywdzonemu żądającemu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, czy też tylko policjantowi mającemu ponieść odpowiedzialność dyscyplinarną, gdyż art. 138 ustawy o Policji wprost stanowi o zaskarżeniu wyłącznie orzeczenia lub postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne i dlatego zaskarżeniu nie podlegają inne orzeczenia lub postanowienia, w tym postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego.

Przepis art. 138 ustawy o Policji wyraźnie zatem wskazuje na rozstrzygnięcia postępowania dyscyplinarnego, które podlegają zaskarżeniu i to bez względu na legitymację skargową w tym zakresie.

Reasumując stwierdzić należy, że przedmiot skargi nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych, a co za tym idzie wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność w powyższym zakresie, jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.