II SAB/Wa 365/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Danuta Kania, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2022 r. sprawy ze skargi S. D. na bezczynność Lotniczego Pogotowia Ratunkowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2022 r. o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego oddala skargę

W piśmie z 20 kwietnia 2022 r. S. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Lotniczego Pogotowia Ratunkowego w rozpoznaniu jego wniosku z [...] marca 2022 r. o udostępnienie informacji sektora publicznego i wniósł o zobowiązanie Lotniczego Pogotowia Ratunkowego do jego rozpoznania i udostępnienia żądanej informacji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podniósł, że do dnia złożenia skargi nie otrzymał odpowiedzi na wniosek.

Powołanym wnioskiem S. D. zwrócił się do Lotniczego Pogotowia Ratunkowego o udostępnienie informacji sektora publicznego w zakresie danych o liczbie pacjentów oraz czasie oczekiwania na udzielenie świadczenia medycznego, zawartych w systemie zarządzającym trybami obsługi pacjenta w szpitalnym oddziale ratunkowym (TOPSOR), mającym służyć stworzeniu responsywnej strony internetowej zawierającej informacje o liczbie osób oczekujących na pierwszy kontakt z lekarzem we wszystkich SOR oraz o średnich czasach oczekiwania na wizytę. Wnioskodawca wyjaśnił, że otrzymane informacje planuje wykorzystywać w celu komercyjnym - uruchomić responsywną stronę internetową zawierającą statystyki dotyczące okresu jaki trzeba oczekiwać na rozpoczęcie leczenia. S. D. dodał, że domaga się udostępnienia danych w czasie rzeczywistym lub regularnego aktualizowania kopii danych.

Dyrektor Lotniczego Pogotowia Ratunkowego w piśmie z 10 czerwca 2022 r., stanowiącym odpowiedź na skargę S. D., wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że S. D. w dniu 12 października 2021 r. skontaktował się po raz pierwszy z Lotniczym Pogotowiem Ratunkowym, jako administratorem systemu TOPSOR, w sprawie udostępnienia danych z systemu o liczbie pacjentów oraz czasie oczekiwania na udzielenie świadczenia zdrowotnego w szpitalnych oddziałach ratunkowych. W odpowiedzi poinformowano skarżącego, że dane których udostępnienia się domaga, prezentowane są na wyświetlaczach zbiorczych w szpitalnych oddziałach ratunkowych objętych projektem "Tryby Obsługi Pacjenta w Szpitalnym Oddziale Ratunkowym (TOPSOR)" oraz że system umożliwia szpitalom zamieszczanie aktualnych stanów kolejek oczekujących na ich stronach www. Dodatkowo poinformowano, że dane zagregowane z systemu TOPSOR będą udostępniane na portalu pacjent. gov.pl pod koniec 2021 r. Dyrektor LOP wyjaśnił, że w kolejnych pismach (9 listopada, 15 listopada 2021 r.) informował wnioskodawcę, że obecnie trwa proces integracji szpitalnych systemów informatycznych z systemem TOPSOR oraz że dane zagregowane z systemu TOPSOR o liczbie pacjentów oraz czasie oczekiwania, zgodnie z art. 33a ust. 6 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. z 2022 r., poz. 1720), dostępne będą na stronie internetowej w pierwszym kwartale 2022 r.

W pismach z 21 lutego i 28 marca 2022 r. skarżący ponownie zwrócił się do Lotniczego Pogotowia Ratunkowego z zapytaniem, czy jest już możliwe odczytywanie zagregowanych danych o sytuacji na szpitalnych oddziałach ratunkowych a jeżeli tak, jak można z niej skorzystać. Dyrektor LOP w dniu 31 marca 2022 r. poinformował go, że na koniec I kwartału 2022 r. planowano uruchomienie strony internetowej z informacją o kolejkach z TOPSOR na poszczególnych oddziałach ratunkowych (na portalu pacjent.gov.pl), niemniej jednak "trwają jeszcze uzgodnienia z Centrum e-Zdrowia zamykające proces jej uruchomienia" oraz że poinformuje wnioskodawcę o uruchomieniu tej strony.

W kolejnym piśmie (z 31 marca 2022 r.) skarżący ponownie zwrócił się do Lotniczego Pogotowia Ratunkowego o udostępnienie danych zawartych w TOPSOR, które mają służyć stworzeniu responsywnej strony internetowej.

W odpowiedzi na ten wniosek, w piśmie z 14 kwietnia 2022 r., przesłanym S. D. pocztą elektroniczną w dniu 21 kwietnia 2022 r., Dyrektor Lotniczego Pogotowia Ratunkowego poinformował skarżącego, że strona internetowa do prezentacji danych z systemu TOPSOR będzie znajdowała się w portalu pacjent.gov.pl. oraz że nadal trwa proces uruchomienia tej strony.

Dyrektor Lotniczego Pogotowia Ratunkowego w odpowiedzi na skargę dodał, że mechanizm zbierania danych został uruchomiony i MZ ma do nich dostęp. Jednak nie są one jeszcze upublicznione jako zagregowane dane. Opóźnienie w ich publikacji wynikało i wynika przede wszystkim z braku kompletnych i rzetelnych informacji przekazywanych przez szpitalne oddziały ratunkowe (te z kolei braki w tym zakresie tłumaczyły utrudnieniami związanymi z pandemią). W konkluzji organ podał, że póki co każdy podmiot leczniczy posiadający SOR może dane publikować na swoim BIP (do czego jest zobowiązany ustawą). Proces uruchomienia strony internetowej z zagregowanymi danymi "jest poza LPR", ponieważ portal pacjent.gov.pl, na którym dane te mają się znajdować jest zarządzany przez Centrum e-Zdrowia.

Dyrektor LPR stwierdził, że nie można mu zarzucić bezczynności w niniejszej sprawie, co oznacza że skarga S. D. jest nieuzasadniona. Podniósł, że zgodnie z art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego, każdemu przysługuje prawo do ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego: 1) udostępnianych w Biuletynie Informacji Publicznej podmiotu zobowiązanego lub w portalu danych, lub w innym systemie teleinformatycznym podmiotu zobowiązanego; 2) przekazanych na wniosek o ponowne wykorzystywanie.

W związku z tym, że skarżący ma dostęp do wnioskowanych danych za pośrednictwem BIP poszczególnych podmiotów leczniczych, a poza tym będzie miał dostęp do danych za pośrednictwem portalu pacjent.gov.pl, to nie zachodzi podstawa do ich udostępnienia na wniosek. Skoro informacje, których udostępnienia domaga się skarżący funkcjonują w obiegu publicznym (BIPy poszczególnych podmiotów leczniczych obsługujących SOR są publicznie dostępne), to nie ma podstaw do wydania decyzji administracyjnej o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 41 powołanej ustawy. Organ dodał, że stosownie do art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w BIP lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Wynika z tego, a contrario, że nie udostępnia się informacji dostępnych w BIP lub na portalu danych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga S. D. jest nieuzasadniona.

We wniosku z 31 marca 2022 r. skarżący zwrócił się Lotniczego Pogotowia Ratunkowego o udostępnienie informacji sektora publicznego w zakresie zagregowanych danych, które miałyby mu posłużyć do stworzenia responsywnej strony internetowej, zawierającej informacje o liczbie osób oczekujących na pierwszy kontakt z lekarzem we wszystkich szpitalnych oddziałach ratunkowych oraz o średnich czasach oczekiwania na wizytę.

Z przepisów ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie systemu zarządzającego trybami obsługi pacjenta w szpitalnym oddziale ratunkowym (Dz.U. z 2021 r., poz. 1182) wynika, system zarządzający trybami obsługi pacjenta w szpitalnym oddziale ratunkowym (tzw. TOPSOR) ma służyć do prowadzenia segregacji medycznej, a więc stosownie do art. 3 pkt 14b powołanej ustawy, procesowi ustalenia kolejności udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w szpitalnych oddziałach ratunkowych oraz w zespołach ratownictwa medycznego, osobom w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego. W systemie tym, stosownie do art. 33a ust. 4 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym przetwarzane są dane osobowe, w tym dane dotyczące zdrowia pacjenta oraz dane o liczbie osób i czasie oczekiwania na udzielenie świadczenia zdrowotnego w szpitalnym oddziale ratunkowym. Udostępnieniu publicznemu, w szczególności w siedzibie podmiotu leczniczego, na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej lub na stronie internetowej podmiotu leczniczego, podlegają wyłącznie dane o liczbie osób i czasie oczekiwania na udzielenie świadczenia zdrowotnego w szpitalnym oddziale ratunkowym (art. 33a ust. 6 ustawy). Według § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 czerwca 2021 r. w sprawie systemu zarządzającego trybami obsługi pacjenta w szpitalnym oddziale ratunkowym, zawarte w TOPSOR, statystyczne dane w zakresie liczby osób oczekujących na pierwszy kontakt z lekarzem we wszystkich SOR oraz średnim przybliżonym czasie oczekiwania na konsultację lekarską mają posłużyć stworzeniu responsywnej strony internetowej.

W art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1641) ustawodawca wskazał, że informacja sektora publicznego to każda treść lub jej część, niezależnie od sposobu utrwalenia, w szczególności w postaci papierowej, elektronicznej, dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej, będąca w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Według art. 2 pkt 12 tej ustawy, przez ponowne wykorzystywanie należy rozumieć wykorzystywanie przez użytkowników informacji sektora publicznego w jakimkolwiek celu, z wyjątkiem wymiany informacji sektora publicznego między podmiotami zobowiązanymi wyłącznie w celu realizacji zadań publicznych.

Ponowne wykorzystywanie informacji może obejmować informację publiczną, która została już udostępniona lub podlega udostępnieniu, albowiem ideą ustawy jest jej ponowne wykorzystanie komercyjne lub niekomercyjne w celu innym niż pierwotny cel publiczny.

Należy przypomnieć, że S. D. we wniosku z [...] marca 2022 r. jak i we wcześniejszych pismach domagał się od LPR umożliwienia dostępu do zagregowanych danych, które miałyby mu posłużyć do stworzenia responsywnej strony internetowej, zawierającej statystyki dotyczące okresu jaki trzeba oczekiwać na rozpoczęcie leczenia. W odpowiedzi LPR podniosło, że dane te nie zostały dotychczas udostępnione na responsywnej stronie internetowej. Proces uruchomienia tej strony (na portalu pacjent gov.pl) z zagregowanymi danymi nie został jeszcze zakończony, a opóźnienie to wynikało i wynika przede wszystkim z braku kompletnych i rzetelnych informacji przekazywanych przez szpitalne oddziały ratunkowe.

W ocenie Sądu, w przedstawionym stanie faktycznym sprawy, zarzut bezczynności Lotniczego Pogotowia Ratunkowego w rozpoznaniu wniosku skarżącego z [...] marca 2022 r. o udostępnienie informacji sektora publicznego, nie jest uzasadniony. Proces zagregowania danych nie został jeszcze zakończony, a strona internetowa zawierająca te dane nie została uruchomiona (dane nie zostały udostępnione). W tej sytuacji nie jest możliwe ich ponowne udostępnienie.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych LPR prawidłowo poinformowało skarżącego, że nie jest możliwe pozytywne rozpatrzenie jego wniosku o ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego. To odmowne załatwienie wniosku nie oznacza, że LPR zobowiązany był do wydania decyzji o odmowie wyrażenia zgody na ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego. Odmowa wyrażenia zgody na ponowne wykorzystanie informacji sektora publicznego musi bowiem znajdować oparcie w przepisach art. 41 ust. 4-6 ustawy o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego, a więc wówczas gdy prawo do ponownego wykorzystywania podlega ograniczeniom, o których mowa w art. 6 (np. ze względu na ochronę informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, tajemnicę przedsiębiorstwa lub prywatność osoby fizycznej, w tym ochronę danych osobowych) lub np. ze względu na prawa autorskie i prawa pokrewne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Na zakończenie Sąd wyjaśnia, że o działania w zakresie stworzenia bazy danych o liczbie osób oczekujących na pierwszy kontakt z lekarzem we wszystkich szpitalnych oddziałach ratunkowych stanowią realizację celu publicznego, jakim jest zapewnienie powszechnej ochrony zdrowia, o tyle dane zawarte w systemie TOPSOR już nie stanowią informacji publicznej. W systemie tym, jak wynika z art. 33a ust. 4 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym przetwarzane są bowiem nie tylko informacje o liczbie osób i czasie oczekiwania na udzielenie świadczenia medycznego w szpitalnym oddziale ratunkowym, ale także o dane osobowe, w tym dane dotyczące zdrowia pacjenta, które nie dotyczą danych publicznych, ale dotyczą wyłącznie indywidualnie oznaczonych beneficjentów zadań publicznych.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w sentencji.