II SAB/Sz 130/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi T. T. na bezczynność Wojewody Zachodniopomorskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej I. stwierdza, że Wojewoda Zachodniopomorski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, II. zobowiązuje Wojewodę Zachodniopomorskiego do rozpoznania wniosku skarżącego T. T. z dnia 7 października 2025 r. w terminie 60 dni od dnia przekazania organowi wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności oraz aktami sprawy, III. oddala skargę w pozostałym zakresie, IV. zasądza od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz skarżącego T. T. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z 24 maja 2026 r. T. T. (dalej "skarżący") złożył skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie rozpoznania jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy.

Wniósł o: stwierdzenie bezczynności organu; zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i prowadzenie działalności gospodarczej w określonym przez Sąd terminie; zasądzenie na rzecz skarżącego kwoty pieniężnej w wysokości pięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej; zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący podał, że początkowo złożył wniosek o pobyt czasowy i pracę. W trakcie postępowania otworzył jednak działalność gospodarczą, przestał pracować na etacie i zmienił podstawę pobytu na działalność gospodarczą. Obecnie prowadzi działalność transportową i świadczy usługi na terenie Europy. Na ten moment nadal czeka na decyzję, a karta pobytu kończy mu się 7 lipca 2026 r. Skarżący podał, że bez ważnej karty w praktyce nie będzie mógł normalnie wykonywać usług, podróżować i prowadzić działalności, co bezpośrednio wpływa na jego możliwość pracy i zarobku.

Do dnia sporządzenia skargi organ nie wydał decyzji w sprawie, mimo upływu ustawowego terminu przewidzianego w art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżący podał, że przed złożeniem skargi, zostało złożone ponaglenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi lub o jej oddalenie.

Organ podał, że w dniu 7 października 2025 r. wpłynął, za pośrednictwem operatora pocztowego, wraz z załącznikami wypełniony formularz wniosku o udzielenie skarżącemu - obywatelowi Ukrainy zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W przedmiotowej aplikacji jako główny cel pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej skarżący wskazał - wykonywanie pracy. Wniosek ten zawierał braki formalne, gdyż złożenie wniosku wymaga osobistego stawiennictwa wnioskodawcy w organie.

Wniosek o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy został złożony w przed dniem 27 kwietnia 2026 r., kiedy to wszedł w życie przepis art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2025 r. poz. 1794). Wprowadzone rozwiązania miały na celu przeniesienie większości procesu udzielenia zezwolenia na pobyt do kanałów informatycznych. Na podstawie art. 12 ww. ustawy nowelizującej, w rozpatrywanej sprawie należy zastosować przepisy ustawy o cudzoziemcach w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku przez skarżącego.

Pismem z 13 lutego 2026 r. organ, działając na podstawie art. 105 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach wezwał skarżącego do usunięcia braku formalnego osobistego stawiennictwa, wyznaczając termin wizyty na dzień 7 września 2026 r. Wezwanie nie zostało podjęte przez stronę i zwrócone przez operatora pocztowego do organu.

W dniu 23 lutego 2026 r. organ został poinformowany przez skarżącego pismem z 20 lutego 2026 r. o zmianie celu pobytu na terytorium Polski przez prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżący wniósł o wyznaczenie terminu pobrania odcisków linii papilarnych przed dniem 6 lipca 2026 r., tj. datą ważności posiadanej przez skarżącego karty pobytu i wydanie przed tą datą decyzji w sprawie.

W dniu 7 kwietnia 2026 r. do organu wpłynęło ponaglenie skarżącego w sprawie.

Organ wyjaśnił, że przed dniem 29 stycznia 2022 r. przepisy ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach nie określały innych terminów niż wskazane w art. 35 k.p.a. Taki stan prawny uległ jednak zmianie z chwilą wejścia w życie - z wspomnianym dniem - ustawy z 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 91), mocą której do ustawy o cudzoziemcach dodany został m.in. art. 112a. W ust. 1 artykuł ten przewiduje, że decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni. W ust. 2 ustawodawca doprecyzował natomiast, że termin ten biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń:

1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub

2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub

3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie.

Organ wskazał, że bieg terminu do rozpatrzenia wniosku skarżącego nie rozpocząłby się jeszcze nawet wówczas, gdyby wniosek nie zawierał żadnych braków, gdyż bieg terminów dotyczących niektórych spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców prowadzonych na podstawie ustawy o cudzoziemcach został zawieszony. Organ podał, że wniosek skarżącego zawiera braki formalne, w tym brak osobistego stawiennictwa. Powyższa okoliczność spowodowała, że organowi nie rozpoczął się jeszcze bieg terminu do rozpatrzenia sprawy.

W tym stanie sprawy, zdaniem organu, wystąpienie przez skarżącego o załatwienie wniosku jest przedwczesne, bowiem dopiero osobiste stawiennictwo cudzoziemca w organie, a także uzupełnienie wniosku pozwoli organowi prawidłowo procedować w sprawie i na kolejnych etapach postępowania wykonać czynności zmierzające do wydania decyzji. Organ zaś, przy uwzględnieniu swoich możliwości organizacyjnych, ustalił termin osobistego stawiennictwa skarżącego. Indywidualna sprawa skarżącego nie mogła być załatwiona w sposób selektywny. Naruszałoby to przyjętą przez organ zasadę załatwiania spraw według kolejności wpływu i w konsekwencji narażało na zarzut nierównego traktowania stron postępowań ubiegających się o legalizację pobytu. W tym też kontekście żądanie stwierdzenia bezczynności, według organu, było bezzasadne.

Organ podał, że możliwości organu w natychmiastowym rozpatrzeniu każdego złożonego wniosku są ograniczone. Sposób prowadzenia sprawy skarżącego jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych do organu przez cudzoziemców, konieczności równoczesnego procedowania w różnych sprawach, a także zwielokrotniania zadań w liczbie niewspółmiernej do zasobów kadrowych.

Organ wskazuje, że w całym okresie procedowania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy skarżący przebywał i przebywa na terytorium RP legalnie. Podkreślenia wymaga fakt, że skarżący posiada aktualną kartę pobytu z terminem ważności do 6 lipca 2026 r. Ponadto ustawa o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw dokonała przedłużenia do dnia 4 marca 2027 r. okresów ważności kart pobytu (przewidzianych w art. 42 ust. 8 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa). Oczekując na wydanie decyzji w związku ze złożonym wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy skarżący może korzystać ze wszystkich uprawnień wynikających z jego legalnego pobytu na terytorium RP. Długość prowadzenia postępowania przez organ w żadnym stopniu nie wpływa negatywnie na status cudzoziemca w Polsce. Złożenie wniosku przez cudzoziemca nie później niż w ostatnim dniu jego legalnego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej skutkuje uznaniem, że pobyt cudzoziemca uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna. Organ podał, że przedmiotowa skarga złożona została przez stronę w okresie spoczywania terminów załatwienia spraw związanych m.in. z udzielaniem cudzoziemcom zezwoleń pobytowych. Stanowisko niniejsze organ opiera o uregulowania obowiązujące na mocy normy art. 100d ust. 1 - 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, wprowadzonej ustawą z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 185).

Ustawodawca kilkukrotnie prolongował termin spoczywania terminów, określony w art. 100d ustawy pomocowej, a zgodnie z aktualnym brzmieniem jego ust. 1 pkt 1 lit.a w okresie do dnia 4 marca 2027 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy (...) - w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

W tym samym okresie, przepis ustanawia również:

1) wyłączenie stosowania przepisów o bezczynności organu (art. 100d ust. 3

pkt 1);

2) negatywne przesłanki wymierzania przez sąd administracyjny grzywien lub zasądzania sum pieniężnych (na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) od wojewody za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (art. 100d ust. 3 pkt 2);

3) zakaz wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności lub przewlekłości w związku z zaprzestaniem czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1 (art.100d ust. 4).

W ocenie organu, czasowa niedopuszczalność wywodzenia środków prawnych zwalczających bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, w tym również skarg, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., stanowi podstawę do uznania skargi skarżącego za niedopuszczalną, w pierwszej kolejności organ wniósł zatem o odrzucenie skargi. Jednak w przypadku uznania przez Sąd dopuszczalności skargi w przedmiocie bezczynności, z ostrożności procesowej organ wniósł również o oddalenie skargi w całości, uzasadniając powyższe czasowym spoczywaniem terminów i wyłączeniem w okresie do dnia 4 marca 2027 r. stosowania przepisów o bezczynności.

Przewodniczący skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu uproszczonym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej "p.p.s.a.").

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:

Spór dotyczy kwestii bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącego.

Odnosząc się do zagadnienia dopuszczalności skargi, wskazać należy, że z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie regulacja ingerująca w bieg terminów załatwiania spraw dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium RP, wprowadzona ustawą z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 830), mocą której w art. 1 pkt 44 dodano do ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa przepis art. 100c w brzmieniu: "1. W okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. 2. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach w sprawach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne. 3. W okresie, o którym mowa w ust. 1: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. 4. Zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki."

Następnie treść art. 100c ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy została "prolongowana" na kolejny okres w dodanym w dniu 28 stycznia 2023 r., z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2023 r., przepisem art. 100d (zob. art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2023 r., poz. 185). Następnie kolejne nowelizacje wskazanego wyżej art. 100d przedłużały okres zawieszenia biegu terminów, w tym do dnia 4 marca 2027 r. (art. 17 ustawy z dnia 23 stycznia 2026 r. o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw; Dz. U. z 2026 r. poz.203)

Z orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z dnia 19 maja

2025 r., sygn. akt II OSK 2921/24, II OSK 2498/24, II OSK 2737/24 i 2926/24, z dnia 28 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 2945/24, z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 3096/24, z dnia 26 czerwca 2025 r., sygn. akt II OSK 2234/24 i sygn. akt II OSK 2243/24) dotyczących przedłużenia terminu stosowania ww. art. 100d do 30 września 2025 r. wynika, że NSA dokonał rozproszonej kontroli konstytucyjności regulacji ustawowej odnoszącej się do biegu terminów w sprawach zezwoleń pobytowych cudzoziemców. NSA doszedł do wniosku, że należy odmówić zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r., poz. 854; dalej jako: "ustawa zmieniająca") w zakresie, w jakim przedłużono do dnia 30 września 2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d ustawy pomocowej jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. NSA podkreślił w szczególności, że obowiązywanie art. 100c i art. 100d ustawy pomocowej naruszało zasady proporcjonalności i efektywności ze względu na jedynie epizodyczny (czasowy) charakter tych regulacji, których wprowadzenie do ustawy spowodowane było kryzysem migracyjnym, związanym z rozpoczęciem przez Rosję działań zbrojnych na terytorium Ukrainy, a zatem sytuacją nadzwyczajną. Jednak każdorazowo należy dokonywać wykładni powyższych przepisów przez pryzmat wyjątkowych okoliczności, o ile miały one miejsce w dacie rozstrzygnięcia przez sąd pierwszej instancji. NSA zastrzegł, że konieczne jest, aby sformułowane wyżej oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu, zostały poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny bezczynności lub przewlekłości dokonanej w zaskarżonym wyroku. Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy trwają te okoliczności. Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności (zob. np. wyrok TK z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt Kp 1/05, OTK-A 2005/8/93). Konkluzja ta koresponduje również z ogólną zasadą prawa cessante ratione legis, cessat lex ipsa (gdy ustaje przyczyna, dla której wydano ustawę, traci moc sama ustawa).

Zdaniem NSA, miała miejsce istotna zmiana okoliczności, gdyż ponad dwuletni okres – od dnia 15 kwietnia 2022 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. – należało uznać za wystarczający do zapewnienia przez państwo (administrację rządową) rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków pobytowych. Problem bezczynności lub przewlekłości prowadzenia postępowań w określonej kategorii spraw mający swoje źródło w liczbie tych spraw powinien być rozwiązywany przez dostosowanie organizacyjne i kadrowe organów do bieżących potrzeb. Rozwiązanie tej kwestii nie powinno natomiast polegać na wielokrotnym prolongowaniu obowiązywania regulacji ograniczającej przysługujące cudzoziemcom uprawnienia i środki prawne (art. 100d ustawy pomocowej). Tym bardziej, że chodzi w tym przypadku o regulację szczególną, która w swoim założeniu miała mieć jedynie epizodyczny charakter. Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może bowiem prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" - dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. Takie rozwiązanie należy zaś ocenić krytycznie, nie tylko przez pryzmat art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, lecz również z punktu widzenia konstytucyjnej zasady pewności prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP.

W konsekwencji, NSA uznał, że nadzwyczajne okoliczności, o których mowa powyżej, nie mogły stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu – przedłużenia obowiązywania art. 100d ustawy pomocowej po dniu 30 czerwca 2024 r. W związku z tym w ramach tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw, odmówił zastosowania art. 1 pkt 3 ustawy zmieniającej, w zakresie, w jakim przedłużono do dnia 30 września 2025 r. obowiązywanie zawieszenia terminu do załatwienia spraw wymienionych w art. 100d ustawy pomocowej jako niezgodnego z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. NSA uznał, że wystąpiła sytuacja oczywistej sprzeczności przepisu ustawy z przepisem rangi konstytucyjnej w odniesieniu do art. 100d ust. 1-4 ustawy pomocowej w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą w zestawieniu z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Rozwiązanie ustawowe zawarte w art. 100d ust. 1-4 ustawy pomocowej w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, w świetle, którego cudzoziemiec nie może skorzystać z prawa domagania się (realnej) ochrony sądowej w sytuacji istniejącej opieszałości - bezczynności bądź przewlekłego działania organu jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą prawa do sądu.

Tym samym NSA stwierdził, iż niezgodność art. 100d ustawy pomocowej z konstytucyjną zasadą prawa do sądu zaktualizowała się po dniu 30 czerwca 2024 r. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela zaprezentowany pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, który należy także odnieść do dalszych przedłużeń ww. przepisu, gdyż pozwala on na urzeczywistnienie zasad konstytucyjnych w ramach wymiaru sprawiedliwości, w tym prawa do sądu.

W świetle powyższych uwag kluczowe znaczenie dla oceny czy organ dopuścił się zarzucanej mu bezczynności w prowadzeniu postępowania ma ustalenie, w jakim terminie powinien wydać wnioskowane zezwolenie oraz czy termin ten został przez niego dochowany.

Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej "k.p.a."), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.

Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.).

Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.).

Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045 i 1841), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.).

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 1 i 2 k.p.a).

Za bezczynność organu administracji publicznej należy zatem uznać taki stan postępowania, w którym organ administracji publicznej prowadzący postępowanie narusza obowiązujący w tym postępowaniu termin załatwienia sprawy administracyjnej albo termin ustalony zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Stwierdzenie bezczynności organu administracji publicznej może nastąpić po bezspornym ustaleniu, że organ ten nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny, z powodu których nastąpiło przekroczenie terminu załatwienia sprawy, są nieistotne dla stwierdzenia bezczynności organu. Nie ma zatem znaczenia, czy organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie załatwił sprawy w terminie. Przyczyny przekroczenia terminu załatwienia sprawy mogą mieć natomiast znaczenie przy ocenie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne zostało wszczęte na wniosek skarżącego z dnia 7 października 2025 r.

Stosownie do art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2025 r. poz. 1079 ze zm.), decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni (ust. 1). Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie (ust. 2).

Bezspornie w sprawie upłynął termin 60-dniowy, wynikający z ww. przepisu.

Okoliczności ponoszone przez organ w postaci trudności organizacyjnych nie mogą zwolnić organu od przyjęcia, iż organ dopuścił się bezczynności przy rozpoznaniu wniosku skarżącego. Tak jak fakt, że końcowo organ ustalił już termin do stawienia się skarżącego w urzędzie celem uzupełnienia braków formalnych.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznał, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Za rażące naruszenie prawa zostanie bowiem uznane naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 197/19). Postawę organu musiałaby cechować długotrwała i niezrozumiała bierność. Tymczasem Wojewoda pozostawał w przekonaniu, że treść przepisów polskiego prawa wprowadzała spoczywanie terminów do załatwienia spraw cudzoziemców. Należy też mieć na względzie, że Wojewoda jest organem administracji publicznej i w myśl art. 6 k.p.a. zobowiązany jest do działania na podstawie i w graniach prawa. Organ respektował więc przywołane przepisy ustawy pomocowej, co wprawdzie nie uwalniało go od zarzutu pozostawania w bezczynności, jednakże powodowało, że nie można w tym zakresie przypisywać mu lekceważenia prawa w stosunku do strony skarżącej, czy też działania na jej szkodę.

Tym samym, w ocenie Sądu, brak było podstaw do zasądzenia od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.

Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 60 dni od dnia doręczenia organowi wyroku ze stwierdzeniem prawomocności oraz aktami sprawy.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118).

Na rzecz skarżącego od organu zasądzono kwotę 597 zł tytułem poniesionych kosztów postępowania, w tym 100 zł - wpisu sadowego, 480 zł - wynagrodzenia pełnomocnika i 17 zł – tytułem opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa.

Przywołane orzeczenia dostępne są na www.nsa.gov.pl.