II SAB/Rz 33/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Joanna Zdrzałka /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Wójta Gminy w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. zobowiązuje Wójta Gminy do przekazania wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2020 r. do właściwego organu niezwłocznie po zwróceniu przez Sąd akt sprawy; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego R. S. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

II SAB/Rz 33/20

UZASADNIENIE

W dniu 22 maja 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga RS (dalej: "skarżącego") na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.

Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że w dniu 13 marca 2020 r. skarżący zwrócił się do Wójta Gminy [...] o "poprawne sporządzenie operatu ewidencji gruntów rolnych" oraz o "anulowanie z obrotu prawnego fałszywych aktów własności ziemi" wydanych w 1977 r.

Pismem z dnia 20 marca 2020 r. Wójt wezwał skarżącego do sprecyzowania wniesionego żądania poprzez wskazanie daty wydania i numeru aktu własności ziemi oraz organu, który go wydał, a ponadto o podanie, czy poprzez "anulowanie z obrotu prawnego" wnioskodawca miał na myśli stwierdzenie nieważności.

W odpowiedzi skarżący podniósł, że akta uwłaszczeniowe jego dziadka, a zatem również data wydania i numer aktu własności ziemi znajdują się w posiadaniu organu. Pismem z dnia 3 kwietnia 2020 r. Wójt poinformował skarżącego, że w posiadaniu organu w okresie do 5 sierpnia 2016 r. do 22 lutego 2019 r. były akta uwłaszczeniowe nr [...] wraz z aktem własności ziemi wydanym, w dniu [...] marca 1974 r. nr [...] obejmującym gospodarstwo rolne MS w [...]. Akta te zostały nadesłane do organu przez Starostę Powiatu [...] i w dniu 22 lutego 2019 r. zwrócone, niemniej treść nadesłanych dokumentów jest zgodna z dokumentami będącymi w posiadaniu organu.

Zdaniem skarżącego, Wójt pozostaje w nieusprawiedliwionej bezczynności, gdyż pomimo upływu terminów określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.", nie załatwił jego wniosku z dnia 13 marca 2020 r. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w wyznaczonym terminie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej w całości. Wójt podniósł, ze pomimo wezwania skarżący nie sprecyzował swojego żądania w stopniu, który mógłby stanowić podstawę do skutecznego wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167), wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) – dalej: "P.p.s.a.", obejmuje również bezczynność organów. Jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a.

W myśl przepisu art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności,

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa,

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

Rozpoznanie skargi na bezczynność może nastąpić w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., który to tryb Sąd zastosował w niniejszej sprawie.

W niniejszej sprawie jako przedmiot zaskarżenia RS wskazał bezczynność Wójta Gminy [...] w rozpoznaniu jego wniosku, w którym domagał się "poprawnego sporządzenia operatu ewidencji gruntów rolnych", podając, że operat ten został sfałszowany a akta uwłaszczeniowe skradzione.

Z akt sprawy zawierającej m. in. korespondencję ze skarżącym oraz innymi podmiotami wynika również, że Wójt Gminy [...] wydał uprzednio decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 rok i skierował ją m. in. do skarżącego jako współwłaściciela nieruchomości.

Z akt sprawy wynika również, że wzywany kilkakrotnie do sprecyzowania swojego wniosku RS konsekwentnie przyznawał, że jego żądanie dotyczy "poprawnego sporządzenia operatu ewidencji gruntów rolnych". Uznać więc należy, że nie ma ono bezpośredniego związku ze sprawą zobowiązania podatkowego, w której właściwy jest Wójt.

Zgodnie z art. 7d ust. 1ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 276) prowadzenie powiatowego zasobu ewidencyjnego i kartograficznego, w tym prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy do zadań starosty. Po myśli natomiast art. 19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, zaś właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania (art. 20 k.p.a.).

W nawiązaniu do treści powyższych przepisów nie może budzić wątpliwości, że w sprawie organem właściwym do rozpoznania wniosku skarżącego był właściwy miejscowo starosta, nie zaś Wójt Gminy [...].

Sposób postępowania w sytuacji wniesienia podania do organu administracji publicznej, który jest niewłaściwy w sprawie, reguluje art. 65 § 1 k.p.a., stanowiący w zd. pierwszym, że wówczas organ niezwłocznie przekazuje także podanie do organu właściwego, zawiadamiając o tym jednocześnie wnoszącego podanie.

W literaturze przyjmuje się, iż z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (T.Woś, H.Krysiak-Molczyk, M.Romańska, Komentarz do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, "Lexis-Nexis", Warszawa 2005, str. 86).

Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.

O bezczynności można jednak mówić także wówczas, gdy organ oceniając, że nie jest właściwy w sprawie nie przekazał niezwłocznie wniosku do właściwego organu w trybie art. 65 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA 3.07.2013 , II OSK 348/13).

W rozpoznawanej sprawie takie przekazanie nie nastąpiło, co uzasadnia konkluzję Sądu o pozostawaniu Wójta Gminy [...] w bezczynności.

W pkt I wyroku Sąd zobowiązał zatem Wójta Gminy [...] do przekazania wniosku skarżącego do właściwego organu niezwłocznie po zwróceniu akt przez Sąd, w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę stosunkowo niedługi czas od złożenia wniosku do wniesienia skargi (niespełna 2 miesiące) oraz fakt, że treść wniosku budziła wątpliwości i była wyjaśniana.

O kosztach Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 209 P.p.s.a. oraz art. 205 § 1 P.p.s.a., uwzględniając w tym zakresie wniosek skarżącego.