II SAB/Rz 26/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Maciej Kobak /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Burmistrz Miasta dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego J. M. z dnia [...] stycznia 2022 r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza Miasta na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi J. M. (dalej w skrócie: "skarżący") jest bezczynność Burmistrza [...] (dalej w skrócie: "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Z nadesłanych akt sprawy wynika, że w dniu 29 stycznia 2022 r. skarżący zwrócił się do organu za pośrednictwem poczty elektronicznej o przesłanie poprzez ePUAP elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu dla ul. [...] w [...].

W dniu 24 lutego 2022 r. do organu wpłynęła skarga skarżącego na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, w której skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,

2) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 922 – dalej w skrócie: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o:

1) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 29 stycznia 2022 r.,

2) zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jak też do dnia sporządzenia skargi organ nie przesłał żądanej informacji, zaś wniosek pozostał bez jakiejkolwiek odpowiedzi. Zdaniem skarżącego, na dzień sporządzania skargi organ pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

W piśmie z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] organ poinformował skarżącego, że przedmiotowy wniosek został złożony w trybie zwykłym, a nie w trybie przewidzianym przez u.d.i.p., tak więc załatwienie sprawy powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca. Jednocześnie organ poinformował, że Gmina Miejska [...] nie dysponuje projektem organizacji ruchu dla drogi gminnej nr [...] (ul. [...]). Organizacja ruchu na tej drodze została uregulowana częściowo w projekcie organizacji ruchu drogi gminnej nr [...] (ul. [...]). Natomiast odcinek ul. [...] przy skrzyżowaniu z drogą wojewódzką nr [...] (ul. [...]) jest objęty organizacją ruchu wprowadzoną przez zarządcę drogi wyższej kategorii, tj. [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w [...]. Ponadto organ w załączeniu przesłał obowiązujący projekt organizacji ruchu dla ul. [...] w [...].

W odpowiedzi na skargę z dnia 1 marca 2022 r. organ wniósł o oddalenie skargi.

Organ wskazał, że wniosek skarżącego nie był zgłoszony w trybie u.d.i.p., dlatego też żądanie zostało wykonane w terminie, stosownie do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. – dalej w skrócie: "k.p.a."). Organ zapewnił, że standardem obowiązującym w Urzędzie Miejskim w [...] jest udzielanie odpowiedzi na wszystkie wpływające wnioski o udostępnienie informacji publicznej, bez względu na formę ich składania. W przedmiotowej sprawie nie sposób dopatrzeć się ze strony organu lekceważenia skarżącego czy też celowego przedłużania postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy).

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

W niniejszej sprawie przedmiotem postępowania jest bezczynność związana z udostępnieniem informacji publicznej, w związku z czym, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na względzie przepisy u.d.i.p., która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie przepisu art. 21 u.d.i.p., zgodnie z którym do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do stanowiska organu, zgodnie z którym z wniosku skarżącego nie wynikało jednoznacznie, że został on zgłoszony w trybie u.d.i.p., a zatem w sprawie zastosowanie miały przepisy k.p.a. dotyczące terminów rozpoznania sprawy.

Powyższe stanowisko organu jest błędne. Strona składając wniosek o udostępnienie informacji publicznej nie musi powoływać się na ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. To na organie ciąży obowiązek prawidłowego zakwalifikowania wniosku i rozpoznania go we właściwym trybie (zob. wyrok NSA z 14 czerwca 2019 r., sygn. I OSK 4/18). Sąd podkreśla, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone, co wynika z celu przepisów u.d.i.p. Skoro zatem złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zostało obwarowane żadnymi szczególnymi wymogami formalnymi, w szczególności nie wymaga uzasadnienia ani faktycznego, ani prawnego, a jedynie w miarę precyzyjnego wskazania zakresu żądanych informacji oraz miejsca i sposobu dostarczenia tych informacji, stwierdzić należy, że treść pisma skarżącego z 29 stycznia 2022 r. nie pozostawiała wątpliwości, że stanowi ono w istocie wniosek o udostępnienie informacji publicznej, co nakładało na organ obowiązek nadania temu wnioskowi odpowiedniego biegu i rozpoznania go w trybie przepisów u.d.i.p. Wniosek spełniał bowiem dwa podstawowe elementy formalne pozwalające na jego rozpoznanie - wskazywał zakres żądanych informacji oraz sposób ich udostępnienia.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie.

Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.

Zakres przedmiotowy informacji publicznej określa art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wymieniając rodzaje spraw, jakich może ona dotyczyć (nie jest to wyliczenie wyczerpujące, o czym świadczy zwrot "w szczególności"). I tak, w myśl art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 (władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne), w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach, natomiast w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja o danych publicznych.

W niniejszej sprawie realizacja warunków podmiotowego i przedmiotowego obowiązku udostępnienia informacji publicznej nie budzi wątpliwości. Niewątpliwie Burmistrz jest organem władzy publicznej, zaś projekt organizacji ruchu dotyczy materii, z którą styka się każdy człowiek jako uczestnik ruchu drogowego. Z uwagi na powszechny charakter jest to więc informacja publiczna, stanowiąca nieodłączny element życia każdego obywatela.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek.

Przepis art. 13 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Przepis art. 13 ust. 2 stanowi natomiast, że jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Wreszcie zgodnie z art. 15 ust. 2 u.d.i.p., w sytuacji, gdy w wyniku udostępnienia informacji podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze sposobem udostępnienia lub koniecznością dokonania przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku zobowiązany jest powiadomić wnioskodawcę o wysokości opłaty.

W realiach niniejszej sprawy organ zareagował na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej pismem przesłanym na wskazany adres elektroniczny w dniu 25 lutego 2022 r., a więc z przekroczeniem terminu przewidzianego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Skoro bowiem wniosek skarżącego wpłynął do organu w dniu 29 stycznia 2022 r., to termin powyższy upływał z końcem dnia 14 lutego 2022 r. (dzień 12 stycznia 2022 r. przypadał w sobotę). W tej sytuacji zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd zobligowany był do stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności (pkt I wyroku). Zakończenie postępowania, przed rozpatrzeniem skargi na bezczynność lub przewlekłość nie dezaktualizuje kompetencji sądu z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., a więc stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego postępowania. Udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność uczyniło natomiast zbędnym konieczność orzeczenia o zobowiązaniu organu do rozpoznania wniosku skarżącego.

Uwzględniając okoliczności sprawy, Sąd działając na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. nie stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II wyroku). Wprawdzie wyjaśnienia organu zawarte w odpowiedzi na skargę nie usprawiedliwiają opóźnienia w rozpoznaniu wniosku, to jednak okoliczności sprawy wykluczają możliwość przyjęcia, że sposób procedowania organu wynikał z jego złej woli i chęci utrudnienia skarżącemu dostępu do informacji publicznej.

Sąd działając na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., orzekł ponadto w pkt III wyroku o zasądzeniu od skarżonego organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które złożył się uiszczony wpis sądowy w kwocie 100 zł.