II SAB/Rz 119/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2021 r. sprawy ze skargi P. T. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkoły Podstawowej i Przedszkola im. [...] w [....] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej - postanawia – I. odrzucić skargę; II. zwrócić Skarżącemu P. T. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

W dniu 20 listopada 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga P. T. (dalej: "skarżącego") na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkoły Podstawowej i Przedszkola Samorządowego w [...] (dalej: "Dyrektor" lub "organ"), w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

Skarżący podał, że w dniu 9 lipca 2020 r. zwrócił się do organu z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, nie wskazując treści zgłoszonego żądania. Zdaniem skarżącego, organ pozostaje w nieusprawiedliwionej bezczynności, bowiem w terminie przewidzianym ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 z późn. zm.) – dalej: "u.d.i.p.", nie udostępnił wnioskowanej informacji, ani nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 u.d.i.p. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku, stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, gdyż do kierowanej przez niego placówki nie wpłynął wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Jeżeli zaś wniosek skarżącego został złożony za pośrednictwem poczty e-mail, to Dyrektor nie mógł go odebrać, gdyż w dniach od 8 lipca do 14 sierpnia 2020 r. przebywał na urlopie wypoczynkowym. Szkoła nie posiada sekretariatu i nie zatrudnia sekretarki, wobec czego Dyrektor nie był w stanie przeglądnąć i zweryfikować kilkuset emaili, stanowiących w większości reklamy i oferty firm szkoleniowych.

W piśmie procesowym z dnia 3 grudnia 2020 r. skarżący podniósł, że w dniu 24 lipca 2020 r. wysłał ponaglenie do organu, skutkiem czego w dniu 27 lipca 2020 r. otrzymał wiadomość na pocztę emailową, że wnioskowana informacja będzie udzielona po powrocie Dyrektora z urlopu wypoczynkowego. Powyższą odpowiedź podpisał "nauczyciel dyżurujący". W ocenie skarżącego powyższa okoliczność potwierdza zasadność skargi, gdyż świadczy o nieprawidłowej organizacji pracy organu i jego bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej.

W piśmie procesowym z dnia 18 grudnia 2020 r. Dyrektor podał, że nie odczytał ponaglenia skierowanego przez skarżącego, a nauczyciel, który pełnił dyżur w szkole w dniach jego urlopu nie przypomina sobie, aby odpowiadał na jakiegokolwiek emaila. Nawet jeżeli sytuacja taka miała miejsce, to wynikła z dobrej woli nauczyciela, gdyż nauczyciele nie mają obowiązku przeglądania i odpowiadania na wiadomości w formie email. Takie działanie nauczyciela nie wynika z zakresu obowiązków. Dyrektor wyraził gotowość udzielenia informacji po nawiązaniu kontaktu przez skarżącego.

Zarządzeniem z dnia 28 stycznia 2021 r. Sąd wezwał organ i skarżącego do nadesłania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 9 lipca 2020 r. oraz odpowiedzi udzielonej skarżącemu w dniu 27 lipca 2020 r. W piśmie z dnia 4 lutego 2021 r. organ poinformował, że nie dysponuje wnioskiem skarżącego z dnia 9 lipca 2020 r. oraz nadesłał wydruk odpowiedzi z dnia 27 lipca 2020 r. Natomiast wezwanie skierowane do skarżącego pozostało bez odpowiedzi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2002 r. u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a.

Przedmiotem skargi jest bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej w [...] w udostępnieniu stronie skarżącej informacji publicznej określonej we wniosku z dnia 9 lipca 2020 r. Z bezczynnością w przedmiocie udzielenia informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot zobowiązany nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialnotechnicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 1 u.d.i.p), ani nie wydaje w powyższym terminie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Z przepisów powyższych wynika jednoznacznie, że obowiązek udzielenia informacji publicznej powstaje z chwilą skutecznego złożenia wniosku do podmiotu zobowiązanego.

Obowiązek załatwienia sprawy w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. powstaje z chwilą wpływu wniosku do podmiotu zobowiązanego. Oznacza to, że o rozpoczęciu biegu terminu, o którym mowa powyżej, decyduje data wpływu pisma (wniosku o udostępnienie informacji publicznej) do podmiotu zobowiązanego, albo moment wpływu wniosku na elektroniczną skrzynkę odbiorczą tego podmiotu. Istotnym jest zatem skuteczne zażądanie informacji publicznej. Brak możliwości skontrolowania przez sąd administracyjny, czy podmiot zobowiązany pozostaje w bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku w sytuacji, gdy ze stanu faktycznego sprawy nie wynika jednoznacznie, że taki wniosek do organu został skutecznie doręczony. stwierdzenia, że dany podmiot nie otrzymał go. Tylko skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może stanowić podstawę merytorycznego badania przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu w zakresie rozpoznania danego wniosku. W innym przypadku, skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest niedopuszczalna, bowiem sąd nie może domniemywać istnienia przedmiotu sprawy administracyjnej. Warto też zaznaczyć, że sąd orzekając w sprawie bezczynności uwzględnia stan z daty wniesienia skargi.

Kwestią sporną, wymagającą wyjaśnienia było ustalenie, czy wniosek o udzielenie informacji publicznej został przez skarżącego skutecznie wniesiony. W odpowiedzi na skargę organ podał, że nie jest w posiadaniu wniosku skarżącego, nie jest też znana mu treść tego wniosku. Zadeklarował jednocześnie, że udzieli skarżącemu niezwłocznie żądane informacje, gdy taki wniosek zostanie przesłany do szkoły. Opisał zasady funkcjonowania administracji szkolnej i podkreślił, że wyłącznie do obowiązków dyrektora szkoły należy kontrola bieżącej korespondencji w tym przesyłanej drogą elektroniczną. Dołączył też zaświadczenie, że w okresie wakacyjnym był na urlopie wypoczynkowym w wymiarze 38 dni.

Pismem z dnia 29 stycznia 2021 r. Sąd wezwał organ do przedłożenia wniosku P. T. o udzielenie informacji publicznej oraz o pisma skarżącego z dnia 24 lipca 2020 r. Udzielając odpowiedzi, organ w piśmie z dnia 4 lutego 2020 (powinno być 2021 r. - uwaga Sądu) podtrzymał stanowisko, że do szkoły nie wpłynął wniosek skarżącego z dnia 9 lipca 2020 r. Sąd stwierdza, że ani z pisma skarżącego z dnia 24 lipca 2020 r., ani z treści skargi oraz pisma procesowego skarżącego z dnia 3 grudnia 2020 r. nie wynika, o jaką informację wystąpił skarżący.

Sąd zwrócił się też do skarżącego o przesłanie kopi wniosku z dnia 9 lipca 2020 r., ale skarżący do dnia wydania niniejszego postanowienia nie odpowiedział na żądanie Sądu. W tych okolicznościach sprawy brak jest jakichkolwiek podstaw, aby podważyć stanowisko Dyrektora Szkoły o braku doręczenia wniosku z dnia 9 lipca 2020 r.

Z powyższych względów Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż Sąd nie ma możliwości zbadania, czy organ faktycznie pozostaje w bezczynności wobec stanowiska skarżącego zawartego w skardze. Konsekwencją powyższego jest też przyjęcie, że Dyrektor obiektywnie nie mógł ustosunkować się do treści żądania strony skarżącej i podjąć stosownych czynności, przewidzianych ustawowo dla trybu udostępnienia informacji publicznej (podobnie WSA w Bydgoszczy w postanowieniu z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt II SAB/Bd 23/18, WSA w Krakowie w postanowieniu z dnia 14 października 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 168/19, NSA w Warszawie w postanowieniu z dnia 23 sierpnia 2016 r. I OSK 3065/14 oraz postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 2021r. sygn. akt II SAB/Rz 116/20 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. W przedmiocie zwrotu uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.- pkt 2 postanowienia.