II SAB/Po 178/23

Dnia 7 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postepowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2024 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia X na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prezydenta Miasta do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 19 września 2023 r. w zakresie podania z imienia i nazwiska oraz pełnionej funkcji/ stanowiska osobę/osoby, które sprawowały nadzór nad demontażem słupów dla montażu żagli cieniujących w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku, II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pismem z 1 września 2023 r. nadanym e-mailem Stowarzyszenie X. (dalej też jako Stowarzyszenie) zwróciło się do Prezydenta Miasta o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jaka firma wykonywała pracę na terenie Parku Miejskiego w K. przy fontannie Y. ?

2. Jaki był zakres wykonanej pracy przez ww. firmę?

3. Czy prace te zostały wykonane w całości?

4. W oparciu o jaki dokument: umowa / zlecenie firma wykonywała prace przy fontannie Y. ?

5. Jaka była wartość wykonanej usługi (brutto)?

6. Czy firma otrzymała wynagrodzenie za wykonaną pracę?

7. Kto nadzorował pracę z ramienia urzędu?

8. Czy urząd zwrócił się do Konserwatora Zabytków z prośbą o opinię dotyczącą prac przy fontannie Y.

9. Kto z ramienia urzędy wyraził zgodę na wjazd ciężkim sprzętem na teren fontanny Y.

10. Czy firma wykonując ww. usługę umowy / zlecenie otrzymała mapę terenu z przebiegiem podziemnych przyłączeń?

11. Proszę podać termin usunięcia awarii.

12. Czy firma która wykonywała usługę, przedłożyła aktualne dokumenty ubezpieczeniowe maszyny?

13. Czy Urząd Miasta posiada informację na temat zgłoszenia na policję faktu poruszania się ww maszyną po terenie fontanny Y.

Wniosek został odczytany przez organ 4 września 2023 r. (poniedziałek).

Pismem z 13 września 2023 r. nr [...] [...] Prezydent Miasta udzielił w odpowiedzi następującej informacji:

Ad.1. "M. " D. M., ul. [...], [...] O. ;

Ad.2. Usługa obejmowała demontaż 2 słupów w dniu 4 lipca br. i 4 słupów w dniu 5 sierpnia br. zastosowanych dla montażu żagli cieniujących przy fontannie, które zagrażały korzystającym z terenu i ławek wokół wraz z ich transportem do magazynu miejskiego przy ul. [...] oraz zabezpieczeniem otworów po słupach.

Ad.3. Zlecone prace zostały wykonane w całości.

Ad.4. Prace zostały wykonane na podstawie ustnego zlecenia i przedstawionej oferty Wykonawcy. Zgodnie z Regulaminem wewnętrznym udzielania zamówień Urzędu Miasta K. - usługi do [...] zł netto Zamawiający może zlecać na fakturę bez zachowania formy pisemnej umowy czy zlecenia.

Ad.5. Łączna wartość usługi wynosi [...] zł brutto.

Ad 6. Wykonawca zgodnie z ofertą otrzymał wynagrodzenie.

Ad 7- i Ad. 9 Z ramienia Urzędu Miasta K. nadzór nad pracami sprawował Wydział

Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska.

Ad.8. Przedmiotowy zakres prac nie wymagał zgłoszenia do Konserwatora Zabytków.

Ad. 10. Wykonawca został poinformowany o przebiegu kanałów technicznych fontanny. Jednocześnie wskazano Wykonawcy miejsce wjazdu i wyjazdu pojazdów na teren fontanny.

Ad. 11. Miasto K. do usunięcia awarii przystąpi niezwłocznie po uzyskaniu niezbędnych decyzji od ubezpieczyciela.

Ad. 12. Wykonawca, z winy którego powstała szkoda przedstawił ubezpieczenie.

Ad. 13. Miasto K., nie posiada informacji na temat zgłoszenia na policję faktu poruszania się maszyną po terenie fontanny Y. .

Odpowiedź na wniosek została skierowana do Stowarzyszenia na podany adres email w dniu 14 września 2023 r. (k. [...]).

Następnie pismem z 19 września 2023 r. Stowarzyszenie złożyło kolejny wniosek o udostępnienie informacji publicznej:

1. Proszę o podanie jak często od momentu oddania Fontanny Y. do m przeprowadzone były kontrole lub przeglądy stanu technicznego tego obiektu, w szczególności 6 slupów dla montażu żagli cieniujących.

2. Czy przeglądy te dokonywała jedna firma lub wiele, jaka/jakie/kiedy?

3. Proszę podać jakie były wnioski i zalecenia z przeprowadzonych kontroli/przeglądów stanu technicznego słupów dla montażu żagli cieniujących oraz czy były zalecenia a jeżeli tak to jakie i czy te zalecenia były wykonane w całości?

4. proszę o podanie z imienia i nazwiska osobę/osoby, które sprawowały nadzór nad demontażem 6 słupów dla montażu żagli cieniujących?

5. Czy osoby sprawujące nadzór nad demontażem ww. słupów, będące pracownikami Wydziału Gospodarki i Ochrony Środowiska posiadają kierunkowe wykształcenie bądź stosowne uprawnienia do odbioru i nadzoru tego typu prac.

6. Proszę szczegółowo wyjaśnić, dlaczego podczas prowadzonego przez pracowników WGOŚ nadzoru nad ww. pracami doszło do uszkodzenia płyty posadzkowej, jeżeli wykonawca robót został poinformowanych o przebiegu kanałów technicznych fontanny.

7. Proszę odpowiedzieć czy podczas odbioru końcowego wykonania robót tj. demontażu 6 słupów dla montażu żagli cieniujących, na terenie fontanny Y. znajdował się sprzęt wykonujący tę pracę.

8. Z jakiego powodu podwykonawca otrzymał wynagrodzenie skoro w wyniku wykonywanych prac zostały uszkodzone 3 płyty oraz jedna podpora?

9. W odpowiedzi z dnia 13 września 2023 Ad. 11 cytuje "Miasto K. do usunięcia awarii przystąpi niezwłocznie po uzyskaniu niezbędnych decyzji od ubezpieczyciela" czy należy przez to rozumieć że Miasto K. usuwało awarię?

W odpowiedzi na wniosek, nadanej w dniu 10 października 2023 r. na wskazany przez skarżącego adres mailowy wskazano:

Ad.1. Miasto K. ma podpisaną umowę na bieżącą konserwację i obsługę fontanny Y. , w ramach której Wykonawca sprawdza stan techniczny urządzeń fontanny. Natomiast kontrola przedmiotowych słupów nie wchodzi w zakres wynikający z umowy;

Ad.2. Wykonawcą, z którym Miasto K. ma podpisana umowę, o której mowa w pkt 1, jest Przedsiębiorstwo "K. " z siedzibą w K. przy ul. [...]. Zgodnie z zapisami umowy Wykonawca dokonuje przeglądu urządzeń fontanny dwa razy w tygodniu w okresie od 3 kwietnia do 31 października br. (pamiętać należy, że nie uwzględnia słupów podtrzymujących żagle).

Ad.3. Miasto K., po wykryciu przez pracowników Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska uszkodzeń słupów, za pośrednictwem wydziału realizującego inwestycje, zwróciło się do inspektora nadzoru z prośbą o kontrolę i opinię w tym zakresie. Według opinii inspektora nadzoru słupy na etapie realizacji inwestycji zostały źle zaimpregnowane i zabezpieczone przed wilgocią. Powstanie szczelin w słupach zapoczątkowało procesy degradacyjne. Mocne rozwarstwienia, wilgotne środowisko, brak odpowiedniej ochrony przed szkodnikami i grzybami spowodowało utratę właściwości mechanicznych drewna. Zalecono naprawę słupów, ewentualną ich wymianę.

Ad.4. Prace nadzorowali pracownicy Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska.

Ad.5. Wykonywane prace nie są robotami budowlanymi w rozumieniu prawa budowlanego. Przechylone słupy wymagały szybkiego demontażu, ponieważ zagrażały osobom korzystającym z terenu przy fontannie Y. .

Ad.6. W trakcie świadczenia usługi związanej z demontażem elementów drewnianych na obiekcie fontanny Y. w K., Wykonawca za daleko wycofał ładowarką teleskopową ze słupem na podnośniku i przypadkowo najechał jednym kołem na fontannę posadzkową - część tzw. Kanału B. uszkadzając płyty granitowe pokrywające fontannę posadzkową.

Ad.7. Sprzęt Wykonawcy, po zakończeniu demontażu słupów, opuścił teren fontanny w celu dalszego jego wykorzystania przez Wykonawcę do innych zleceń.

Ad. 8. Wykonawca otrzymał wynagrodzenie za wykonaną usługę, usługa nie była zlecona podwykonawcy. W celu usunięcia szkody prowadzone jest odrębne postępowanie.

Ad.9. Miasto K., po zakończeniu postępowania odszkodowawczego po uzyskaniu środków na ten cel zleci usunięcie powstałej szkody.

Następnie Stowarzyszenie skierowało kolejne pismo z 13 października 2023 r. (e-mail) do organu, zawierające wniosek o udostępnienie informacji publicznej:

1. Proszę wyjaśnić powód/ powody niedotrzymania terminu udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnieniu informacji publicznej z dnia 19 września 2023r. Jednocześnie poinformowano, że odpowiedź na ww. wniosek Stowarzyszenie otrzymało dnia 10 października 2023 r. (potwierdzenie odbioru 10.10.2023 godzina: 13:32 wysłała A. G.).

2. Którzy pracownicy wydziału WGOŚ "wykryli" uszkodzenia słupów?

3.Czy inspektor nadzoru oceniający stan techniczny słupów, wydal opinię ustną czy pisemną? W przypadku wydania przez ww. inspektora nadzoru opinii pisemnej, poproszono o jej przedstawienie.

4. Ponownie zwrócono się z pytaniem, którzy pracownicy (z imienia i nazwiska oraz funkcji/ stanowisko) WGOŚ nadzorowali pracę związane z demontażem słupów dla montażu żagli cieniujących, ponieważ nie udzielono takiej odpowiedzi?

5.Dlaczego stan techniczny słupów nie był kontrolowany jak urządzenia fontanny, pomimo iż stanowią one integralną część Fontanny Y.

6.Kto podjął decyzję aby ładowarka teleskopowa ze słupem na podnośniku o masie całkowitej, ok. 10 ton wykonywała zlecone prace na przedmiotowym terenie pokrytym płytami granitowymi, pod którymi przebiegają kanały techniczne?

7.Z jakiego powodu wykonawca otrzymał wynagrodzenie, skoro w wyniku wykonywanych prac zostały uszkodzone 3 płyty oraz jedna podpora?

Organ udzielił następującej odpowiedzi (email z dnia 24 października 2024 r.):

Ad.1. W wewnętrznym systemie korespondencji, Pańska korespondencja widniała pod tą samą nazwą co korespondencja z 1 września 2023r. dlatego też, omyłkowo przeoczono fakt wpływu nowego dokumentu. Niezmiernie nam przykro za zaistniała sytuację. Pragnę poinformować, że tego samego dnia kiedy zgłosił Pan brak odpowiedzi na Pański wniosek otrzymał Pan w tym samym dniu odpowiedź. Proszę nie odbierać powodu niedotrzymania terminu na odpowiedź za celowe ze strony Prezydenta Miasta.

Ad.2. Pierwsze informacje o uszkodzeniu słupów zostały zgłoszone przez Panią A. G. - Kierownika Referatu Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska, która po silnej ulewie w dniu 21 czerwca 2023 r. ok. godz. 20.00 zauważyła niebezpiecznie przechylające się słupy utrzymujące żagle. Na miejsce wezwano pracowników gospodarczych WGOŚ UM w celu zdemontowania żagli powodujących dodatkowe obciążenie słupów oraz Straż Miejską w celu zabezpieczenia miejsca zdarzenia. Podczas wykonywania czynności zabezpieczających był obecny Naczelnik Wydziału.

Ad.3.Inspektor nadzoru - A. K. wydał opinię pisemnie, która stanowi załącznik do odpowiedzi na wniosek.

Ad4. Prace nadzorowali pracownicy Referatu Gospodarki Komunalnej Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska.

Ad 5. W ramach bieżącego utrzymania fontanny oraz terenów zielonych wokół fontanny, stan techniczny słupów był sprawdzany jedynie w chwili zawieszania i demontażu żagli cieniujących. Słupy zostały uszkodzone poniżej poziomu terenu w miejscu zakotwiczenia w kanale posadzki, w którym były osadzone.

Ad.6. Wykonawca otrzymał na podstawie złożonej oferty zgodę na demontaż słupów, przy zachowaniu ich obecnych rozmiarów, wraz z zabezpieczeniem ich przed dalszymi uszkodzeniami. O metodzie wykonywania prac rozbiórkowych decydował Wykonawca. Zaznaczyć należy, że Wykonawca został poinformowany o przebiegu kanałów pod fontanną, o czym informowałem Pana w odpowiedzi z dnia 13 września 2023 r.

Ad.7. Wykonawca otrzymał wynagrodzenie za wykonaną usługę. W celu usunięcia szkody prowadzone jest odrębne postępowanie.

Następnie pismem z 9 listopada 2023 r. Stowarzyszenie skierowało do tut. Sądu skargę na bezczynność Prezydenta Miasta i zarzuciło mu naruszenie art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieprawidłowym, gdyż tylko częściowym, zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.

Wobec powyższego Stowarzyszenie wniosło o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku w zakresie nieudostępnionych informacji tj. podania pracowników Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta K. z imienia i nazwiska oraz pełnionej funkcji / stanowiska, którzy nadzorowali prace związane z demontażem słupów dla montażu żagli cieniujących przy Fontannie Y. w K. oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Stowarzyszenie wskazało, że mimo złożenia kilku wniosków organ nadal nie udostępnił pełnej, żądanej informacji- w szczególności nie podał imion, nazwisk i stanowisk pracowników WGOŚ sprawujących nadzór nad demontażem 6 słupów i montażu żagli cieniujących. Pomimo upływu terminu do załatwienia wniosku wynikającego z u.d.i.p. podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek udzielił wyłącznie częściowej odpowiedzi. W związku z czym w odniesieniu do tej części wniosku, która nie została zrealizowana, organ pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że przede wszystkim wbrew zarzutom skargi o nie wskazaniu osób nadzorujących prac z ramienia urzędu, Organ udostępnił i wskazał, że odpowiedzialni za pracę byli pracownicy Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta K..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga S. K. została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej: p.p.s.a., który stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., a więc wówczas gdy organ pomimo ciążącego na nim obowiązku nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z kolei w myśl art. 149 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd w pierwszej kolejności dokonał oceny jej dopuszczalności pod kątem zachowania warunków formalnych do jej wniesienia. Jak wynika z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 59 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że w przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest jednak konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa ani ponaglenie (por. wyroki NSA z 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12; z 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05; postanowienie NSA z 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/1; wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 września 2014 r., II SAB/Łd 103/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W związku z powyższym należało uznać, że skarga jest dopuszczalna i podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

Jak wynika z części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia Stowarzyszenie kierowało do Prezydenta Miasta kilka wniosków o udostępnienie informacji publicznej związanej z pracami prowadzonymi przy Fontannie Y. w K.. Organ co do zasady udzielił skarżącym odpowiedzi na wszystkie zadane pytania, lecz mimo wielokrotnego żądania nie podał imion i nazwisk pracowników Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta K. oraz pełnionej funkcji/ stanowiska, którzy nadzorowali prace związane z demontażem słupów dla montażu żagli cieniujących przy Fontannie Y. w K.. Stowarzyszenie stoi na stanowisku, że ww. dane stanowią informację publiczną, a Prezydent nie udostępniając ich dopuszcza się bezczynności.

Problematyka dostępu do informacji publicznej została unormowana w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 902) – dalej: u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ustawy każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Przykładowy katalog informacji publicznych podlegających udostępnieniu wymienia zaś przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto, że informacją publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Bliższa analiza powołanego przepisu wskazuje, że wnioskiem może być pytanie o określone fakty, o stan określonych zjawisk na dzień udzielania odpowiedzi. Informacje publiczne odnoszą się do pewnych danych, a nie są środkami do ich kwestionowania (por. wyrok NSA z 7 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 2445/11; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznych następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8; 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11; 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia; 4) udostępniania w centralnym repozytorium. Natomiast według art. 13 ust. 1-2 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Podkreślenia również wymaga, że u.d.i.p. wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 ustawy) bądź też w drodze decyzji administracyjnej, odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 ustawy) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż Prezydent Miasta - jako organ władzy publicznej – jest niewątpliwie podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Również informacje, których udostępnienia domagał się skarżący we wniosku z dnia 1 września 2023, 19 września 2023, 13 października 2023 r., dotyczą bezspornie informacji publicznej, gdyż prace wykonywane w związku z demontażem elementów fontanny miejskiej Y. w K., nadzorowane i finansowane przez organ niewątpliwie stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy. Dotyczą bowiem sposobu wydatkowania środków publicznych pochodzących z budżetu państwa (lub też budżetu jednostki samorządu terytorialnego), którymi gospodarowanie, stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1270) jest co do zasady jawne. Co więcej, co do zasady żądana przez stronę informacja publiczna odpowiada treści art. 6 ust. 1 pkt 3 w zw. z pkt 5 u.d.i.p., gdyż mieści się w pojęciu zasad funkcjonowania organu władzy publicznej w odniesieniu do ciężarów publicznych ponoszonych na utrzymanie aparatu administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 27 października 2017 r., I OSK 3207/15, z 5 lipca 2017 r., I OSK 2559/15; wyrok WSA w Warszawie z 22 listopada 2017 r., II SA/Wa 964/17; WSA w Gliwicach z 20 czerwca 2017 r., IV SAB/Gl 139/17; WSA w Poznaniu z 10 sierpnia 2017 r., IV SAB/Po 39/17; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 4 października 2017 r., II SA/Go 607/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zaznaczenia wymaga, że wyjątek od zasady udostępnienia informacji publicznej przewiduje art. 5 ust. 2 u.d.i.p., zgodnie z którym prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. W przypadku braku tej zgody, organ obowiązany jest wszakże wydać decyzję administracyjną, odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w tym zakresie. W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych za pracowników samorządowych pełniących funkcje publiczne lub mających związek z pełnieniem funkcji publicznych, w rozumieniu art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy, uznaje się natomiast nie tylko pracowników, wydających decyzje administracyjne z upoważnienia wójta (burmistrza, prezydenta), ale także innych pracowników samorządowych, którzy w ramach swoich obowiązków wykonują zadania, wywierające wpływ na podejmowanie rozstrzygnięć o charakterze władczym (np. pracownicy merytoryczni wydziałów urzędu, którzy w indywidualnych sprawach innych podmiotów prowadzą postępowania administracyjne, chociaż nie wydają decyzji administracyjnej, a przygotowują całość materiału dowodowego takiej sprawy a nawet przygotowują projekty decyzji administracyjnych, czy osoby uprawnione do wydawania zaświadczeń w imieniu organu, czy też przyjmowania wniosków w indywidualnych sprawach administracyjnych). Natomiast za stanowiska o charakterze usługowym czy technicznym uznać należy szeregowych pracowników urzędu, nie posiadających żadnego wpływu na procesy decyzyjne, wykonujących szeroko rozumiane czynności pomocnicze polegające między innymi na obsłudze biurowej, informatycznej, czy też porządkowej (por. wyrok NSA z 11 sierpnia 2020 r., I OSK 185/20; wyrok WSA w Warszawie z 26 lutego 2021 r., II SAB/Wa 523/20; wyrok WSA w Rzeszowie z 24 lutego 2021 r., II SA/Rz 7/21; wyrok WSA w Szczecinie z 3 grudnia 2020 r., II SAB/Sz 107/20; wyrok WSA w Łodzi z 16 stycznia 2018 r., II SAB/Łd 230/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazanie, czy mamy do czynienia z funkcją publiczną, powinno zatem odnosić się do badania, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadania publiczne. Osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu cytowanego przepisu jest nie tylko osoba działająca w sferze imperium, ale również osoba, która wywiera wpływ na podejmowanie rozstrzygnięć o charakterze władczym, a więc osoba pełniąca takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest równoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych osób lub łączy się co najmniej z przygotowywaniem szeroko rozumianych rozstrzygnięć dotyczących innych podmiotów (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 178/20, CBOSA).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Prezydent Miasta na pytanie Stowarzyszenia, którzy pracownicy, z podaniem imienia, nazwiska i funkcji przez nich pełnionej lub stanowiska nadzorowali prace z ramienia urzędu odpowiadał "prace nadzorowali pracownicy Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska". W ocenie Sądu ta odpowiedź nie czyni zadość pytaniu skarżącego. Burmistrz nie rozważył, czy powyższe dane stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu, ani czy ewentualnie w sprawie znajdzie zastosowanie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i zasadnym będzie wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na przesłankę "prywatności osoby fizycznej". Organ nie zweryfikował, czy wspomniani pracownicy udzielili zgody na udostępnienie ich danych. Organ nie załatwił w sposób prawidłowy wniosku skarżącego i w tym zakresie stawiany zarzut bezczynności okazał się zasadny.

Jak już wyżej wskazano w ustawie o dostępie do informacji publicznej ustawodawca przewidział trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu, to jest: 1. udostępnienie żądanej informacji w formie czynności materialno-technicznej organu (art. 10 u.d.i.p.) bądź też w drodze decyzji administracyjnej, odmowa jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzenie postępowania w przypadku wystąpienia okoliczności określonych ustawą (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Nie przesądzając na tym etapie postępowania, jakie działanie (rozstrzygnięcie) organ powinien podjąć względem żądanych danych pracowników WGOŚ, organ powinien załatwić wniosek skarżącego we wskazany przez ustawę sposób. Udzielenie odpowiedzi na wniosek w postaci "prace nadzorowali pracownicy Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska" nie stanowi prawidłowego załatwieniu wniosku skarżącego i stawia organ w stanie bezczynności, co czyni przedmiotową skargę w pełni zasadną.

W świetle art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdzenie bezczynności organu obliguje Sąd do oceny, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, zgodnie z którym rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w sytuacji ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Wykładnia językowa tego przepisu wskazuje, że chodzi tu nie o zwyczajne naruszenie norm prawnych, ale takie, które w sposób oczywisty wykracza poza granice prawa i nie ma uzasadnionej przyczyny (por. wyrok i postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12; z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 69/13 i z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt IV SAB/Po 19/15 wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).

W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu. Organ podejmował działania, które nie zostały zakończone w prawem przewidzianej formie, jednakże ta okoliczność nie może przesądzać o uznaniu, iż mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Pojęcie to zastrzeżone jest bowiem dla szczególnie istotnego naruszenia prawa, widocznego na pierwszy rzut oka, oczywiście sprzecznego z jasnym i jednoznacznym brzmieniem przepisów. W realiach rozpoznawanego sporu taka okoliczność nie wystąpiła, a błąd organu jest wyłącznie konsekwencją wykładni przepisów, co nie może być oceniane w kategoriach rażącego naruszenia prawa, czy złej woli organu.

Reasumując Sąd, uznając skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że Prezydent Miasta pozostaje w bezczynności i zobowiązał organ administracji do udzielenia informacji publicznej w zakresie podania z imienia i nazwiska oraz pełnionej funkcji/ stanowiska osobę/ osoby, które sprawowały nadzór nad demontażem słupów dla montażu żagli cieniujących, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku (pkt I i II sentencji wyroku).

Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III sentencji wyroku).

W przedmiocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.