II SAB/Op 15/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Wójta Gminy Skarbimierz w przedmiocie zaniechania wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie usunięcia odpadów postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu A. Z. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Pismem z dnia 8 marca 2022 r. A. Z., działając przez pełnomocnika adwokata J. W., wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy Skarbimierz polegającą na zaniechaniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego "na podstawie prawomocnej i wykonalnej decyzji Wójta Gminy Skarbimierz z dnia 15.09.2020 r. wydanej w sprawie RI.6236.4.2020", nakazującej posiadaczowi odpadów - firmie S. niezwłoczne usunięcie odpadów z działki nr a, obręb [...]. Do skargi dołączono wskazaną decyzję.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Skarbimierz domagał się m.in. oddalenia skargi ze względu na fakt wydania w dniu 11 października 2021 r. decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z dnia 15 września 2020 r., nr RI.6236.4.2020.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skargę należało odrzucić.

Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd bada, czy skarga mieści się w zakresie przedmiotowym postępowania sądowoadministracyjnego, a więc czy jest dopuszczalna. W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Ordynacja podatkowa), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. i w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, oraz rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, jak też spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 3 § 2a i § 3, art. 4 P.p.s.a.).

W niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Wójta Gminy Skarbimierz w przedmiocie prowadzenia egzekucji w związku z niewykonaniem decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów, czyli firmie S., niezwłoczne usunięcie odpadów z działki nr a położonej w S1.

W przekonaniu Sądu przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że zgodnie z treścią art. 6 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479), zwanej dalej "p.e.a.", w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie (art. 6 § 1a p.e.a.). W nawiązaniu do przytoczonych regulacji wskazać trzeba, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje inny, odrębny od uregulowanego w K.p.a. i P.p.s.a. tryb zaskarżania bezczynności wierzyciela egzekucyjnego, polegającej na niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych. Natomiast z akt sprawy nie wynika, by skarżący skorzystał z tego trybu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjmuje się, że podmioty wymienione w art. 6 § 1a p.e.a. nie są stronami postępowania egzekucyjnego i na mocy tego przepisu służy im wyłącznie uprawnienie, w przypadku bezczynności wierzyciela, do wniesienia skargi do organu wyższego stopnia. Tylko w tym wąskim zakresie podmioty te uczestniczą w postępowaniu obejmującym bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności nakierowanych na wyegzekwowanie od zobowiązanego nałożonego tytułem wykonawczym obowiązku. Wskazane podmioty nie mają legitymacji do uczestniczenia w postępowaniu egzekucyjnym i zaskarżania wydawanych w nim postanowień, a ich uprawnienia są limitowane treścią art. 6 § 1a p.e.a., co determinuje również możliwość składania skarg do sądu administracyjnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 1588/06, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem podmiotom wymienionym w art. 6 § 1a p.e.a. może służyć skarga na bezczynność w przypadku nierozpoznania ich skargi przez organ wyższego stopnia bądź nierozpoznania zażalenia na wydane postanowienie o odmowie uwzględnienia skargi.

Mając na uwadze powyższe, przyjąć więc należy, że będąca przedmiotem oceny skarga na bezczynność w podejmowaniu czynności egzekucyjnych, wniesiona do Sądu administracyjnego przez podmiot, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania przez osobą trzecią obowiązku o charakterze administracyjnym, jest niedopuszczalna.

W tym stanie rzeczy Sąd postanowił w punkcie 1 sentencji postanowienia o odrzuceniu skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.

Orzeczenie o zwrocie wpisu sądowego, zawarte w punkcie 2 sentencji postanowienia, uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.