II SAB/Ol 39/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2021 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w udostępnieniu informacji publicznej 1) umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; 1) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) nie wymierza organowi grzywny; 3) zasądza od organu na rzecz skarżącego stowarzyszenia kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Stowarzyszenie A (dalej jako "Stowarzyszenie", "strona", "skarżący", "wnioskodawca"), wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Olsztynie skargę na bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni

Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: "Dyrektor Zarządu Zlewni", "organ") w udostępnieniu informacji publicznej – informacji

o środowisku i jego ochronie.

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 18 stycznia 2021 r. (data wpływu do organu 20 stycznia 2021 r.) strona zwróciła się o udostępnienie informacji publicznej

w trybie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku

i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2021 r. poz. 247 z późn. zm.) – dalej jako "u.u.i.śr.". Strona żądała udostępnienia kserokopii operatu wodnoprawnego oraz projektu instrukcji gospodarowania wodą przedłożonych przez wnioskodawcę w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie rzeki za pomocą jazu głównego w km 5+540 rzeki, pobór wody na przepławkę, korzystanie z wody rzeki do celów energetycznych Małej Elektrowni Wodnej.

Pismem z dnia 17 lutego 2021 r., organ poinformował stronę, na podstawie

rt. 36 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), dalej jako: "k.p.a.", że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, odpowiedź na złożone zapytanie nie może zostać udzielona w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. i przewiduje się wydanie rozstrzygnięcia kończącego sprawę w terminie miesiąca od dnia odebrania niniejszego pisma.

Następnie, pismem z dnia 22 marca 2021 r., organ ponownie poinformował stronę, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy, odpowiedź na złożone zapytanie nie może zostać udzielona w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Poinformowano również, że przewiduje się wydanie rozstrzygnięcia kończącego sprawę w terminie miesiąca od dnia odebrania niniejszego pisma.

Pismem z dnia 30 marca 2021 r., organ udostępnił dokumenty, których udostępnienia żądała strona wskazując, że udostępnienie informacji podlega opłacie.

W skardze z dnia 26 marca 2021 r. (data wpływu do organu 29 marca 2021 r.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, strona zakwestionowała bezczynność Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w udostępnieniu informacji publicznej.

Strona zarzuciła organowi naruszenie: art. 14 ust. 2 u.u.i.śr., poprzez nieudostępnienie wnioskowanych informacji w terminie 2 miesięcy od daty złożenia wniosku, a w konsekwencji także naruszenie art. 74 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 u.u.i.śr., stanowiących materialnoprawną podstawę uprawnienia do uzyskania informacji o środowisku i jego ochronie.

W oparciu o powyższe zarzuty wniosła o:

zobowiązanie Dyrektora Zarządu Zlewni do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie 14 dni - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.";

stwierdzenie, że Dyrektor Zarządu Zlewni dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie stwierdzenie, że Dyrektor Zarządu Zlewni dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a.;

wymierzenie Dyrektorowi Zarządu Zlewni grzywny w wysokości 5.000 zł - na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.;

dopuszczenie dowodów z dokumentów wskazanych w uzasadnieniu skargi na okoliczność rażącego charakteru naruszenia prawa przez Dyrektora Zarządu Zlewni

- na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.;

rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym - na podstawie art. 119 pkt 4 p. p.s.a.;

zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wg norm

przepisanych - na podstawie art. 200 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania oraz podniosła, że żądane dokumenty mieszczą się w zakresie przedmiotowym trybu dostępu do informacji o środowisku i jego ochronie. Mając na uwadze przepisy u.u.i.śr., zdaniem strony, organ nie jest uprawniony do dowolnego przedłużania terminu załatwienia sprawy, a jedynie do przedłużenia go maksymalnie do 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku, w przypadku gdy jest to uzasadnione stopniem skomplikowania sprawy. Sposób działania organu w niniejszej sprawie, w ocenie Stowarzyszenia, uzasadnia stwierdzenie, że naruszenie prawa przez organ ma charakter rażący. Organ nie wyjaśnił również przyczyn zwłoki, ograniczając się do stwierdzenia, że wniosek nie może zostać załatwiony w terminie "z uwagi na skomplikowany charakter sprawy". W ocenie Stowarzyszenia, działania organu związane z rozpatrzeniem wniosku są nakierowane na celowe przedłużenie sprawy

z uwagi na jej przedmiot i aktualnie prowadzone postępowanie administracyjne

w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na działalność. W ocenie skarżącego, działanie organu ma więc charakter intencjonalny, ukierunkowany na uniemożliwienie uzyskania dostępu do żądanych dokumentów przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie i tym samym zablokowanie możliwości skierowania wystąpień do organów uprawnionych do zgłoszenia uczestnictwa w postępowaniu w przypadku dostrzeżenia przez Stowarzyszenie ewentualnych uchybień.

Zwrócono też uwagę, że organ w pismach przedłużających termin załatwienia sprawy, będącej przedmiotem niniejszej skargi, dwukrotnie określał nowy termin jako miesiąc "od dnia odebrania (...) pisma". Jest natomiast oczywiste, że termin załatwienia sprawy nie powinien w żadnym stopniu zależeć od daty odebrania pisma zawiadamiającego o jego przedłużeniu. Powyższe okoliczności, w ocenie skarżącego, jednoznacznie dowodzą, iż naruszenie prawa przez Dyrektora Zarządu Zlewni

ma charakter rażący.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie w całości wskazując, że nie doszło do żadnej bezczynności organu. Podniesiono, że żądane dokumenty zostały wysłane Stowarzyszeniu w dniu 31 marca 2021 r. Wskazano, że w dacie otrzymania wniosku, organ nie dysponował pełnym operatem wodnoprawnym w sprawie. Operat wodnoprawny został bowiem przekazany wnioskodawcy, celem uzupełnienia jego braków. Wnioskodawca przekazał uzupełniony operat wodnoprawny organowi w dniu 19 lutego 2021 r. Organ wyjaśnił, że w związku z falą koronawirusa, w okresie od stycznia do kwietnia 2021 r., wielu pracowników Zlewni przebywało na zwolnieniach lekarskich i w związku z tym była ograniczona liczba pracowników. Podkreślono, że Stowarzyszenie składa duża liczbę wniosków, skarg i próśb, co wymaga zaangażowania pracowników do ich rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi. Obszerny jest też zakres żądanej informacji, gdyż operat wodnoprawny przed przekazaniem Stowarzyszeniu musiał ulec anonimizacji, co też miało wpływ na termin załatwienia wniosku Stowarzyszenia.

W piśmie procesowym z dnia 7 maja 2021 r., skarżący - ustosunkowując się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę - wniósł o umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania Dyrektora Zarządu Zlewni do rozpatrzenia wniosku. Zwrócił uwagę, że

w piśmie z dnia 17 lutego 2021 r., organ nie wskazywał, że powodem niezałatwienia sprawy w terminie było nieposiadanie operatu lecz "skomplikowany charakter sprawy". Ponadto, nawet nieposiadanie wnioskowanych informacji nie stanowi przeszkody

w merytorycznym rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie. Organ nie dokonał czynności wskazanych w tych przepisach, jak również nie udostępnił tej części dokumentacji, która znajdowała się w jego posiadaniu, ani nawet nie poinformował wnioskodawcy, że pełny operat, którego udostępnienia żądano, nie znajduje się w posiadaniu organu. Za niedopuszczalne należy natomiast uznać, zdaniem skarżącego, przyjęcie tezy, że w przypadku nieposiadania żądanej dokumentacji, organ może w dowolny sposób przedłużać termin załatwienia sprawy, powołując się na jej "skomplikowany charakter" i w ten sposób uchylić się od zarzutu bezczynności. Zwrócono też uwagę, że organ, w okresie od 18 lutego do 18 marca mógł załatwić wniosek dot. innej elektrowni i udostępnić kserokopie całej żądanej dokumentacji (operatu wodnoprawnego wraz z dwoma aneksami, instrukcji gospodarowania wodą oraz dwóch decyzji administracyjnych), natomiast węższy pod względem przedmiotowym wniosek w analogicznym okresie czasowym nie mógł być załatwiony. Również fakt, iż organ udostępnił żądane dokumenty w dniu 31 marca

2021 r. (a więc 2 dni po wpłynięciu skargi na bezczynność), mimo że około tydzień wcześniej zawiadamiał, że załatwienie sprawy potrwa jeszcze miesiąc, zdaje się bezpośrednio dowodzić, zdaniem Stowarzyszenia, że nie istniały żadne obiektywne przeszkody w terminowym załatwieniu wniosku skarżącego, a wyznaczanie nowych terminów załatwienia sprawy było w istocie nakierowane na celowe opóźnienie udostępnienia żądanej dokumentacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl zaś przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., a więc wówczas, gdy organ, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie wydaje decyzji administracyjnej, postanowienia albo też uchyla się od podjęcia innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Z kolei, w myśl art. 149 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3

§ 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych

w art.3 § 2 pkt 4a:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec

z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Ponadto, wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, na podstawie

art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Dodać należy także, iż w przypadku skargi na bezczynność skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie.

W przedmiotowej sprawie strona domagała się informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Jest to tryb szczególny przewidziany przepisami ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku w stosunku do trybu ogólnego, przewidzianego przepisami ustawy o dostępnie do informacji publicznej.

Wskazać należy, że co do zasady realizacja konstytucyjnie przysługującego obywatelom prawa do uzyskiwania informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP), odbywa się generalnie na zasadach i trybie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Jednakże, w przypadku odmiennego ukształtowania zasad i trybu dostępu do informacji będących informacjami publicznymi w innych trybach, ustawodawca przyznał pierwszeństwo na rzecz tych innych trybów (art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176). Zgodnie z tym przepisem - przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1, zwanym dalej "centralnym repozytorium".

Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie tylko nie naruszają, a wręcz powinny uwzględniać zasady i tryb dostępu do informacji wynikające z lex specialis. Istota odesłania, o którym mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej dotyczy bowiem takiej sytuacji, że to odrębna ustawa precyzuje zarówno zasady, jaki

i tryb dostępu do informacji publicznej, których zastosowanie wyłączać będzie zasadność ich realizacji na podstawie trybu ogólnego (por. wyrok NSA z dnia 20 marca 2012 r., I OSK 2451/11, CBOSA i przywołane tam poglądy oraz M. Jabłoński, Udostępnienie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 30). Do takich ustaw należy ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku. Tryb przewidziany tą regulacją jest trybem szczególnym w stosunku do trybu ogólnego.

Zgodnie z art. 4 u.u.i.śr., każdy ma prawo do informacji o środowisku i jego ochronie na warunkach określonych ustawą. Władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej,

a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej (art. 8 ust. 1 ustawy).

Udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie następuje w jeden

z następujących sposobów:

1) poprzez udzielenie informacji jako czynności o charakterze materialno-technicznym (art. 15 ust. 1 u.u.i.śr.);

2) jeżeli wniosek dotyczy informacji nieznajdującej się w posiadaniu organu administracji, niezwłocznym, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku przekazaniu wniosku podmiotowi, w którego posiadaniu znajduje się żądana informacja i powiadomienie o tym wnioskodawcy;

3) zwróceniu wniosku wnioskodawcy, jeżeli nie można ustalić takiego podmiotu (art. 19 ust. 2 u.u.i.śr.);

4) jeżeli wniosek jest sformułowany w sposób zbyt ogólny, niezwłocznym, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku, wezwaniu wnioskodawcy do uzupełnienia wniosku, z jednoczesnym udzieleniem stosownych wyjaśnień oraz niezbędnej pomocy i wskazówek co do właściwego sformułowania wniosku,

w szczególności dotyczących informacji o możliwości skorzystania z publicznie dostępnych wykazów, o których mowa w art. 21 ust. 1 u.u.i.śr. (art. 19 ust. 3 u.u.i.śr);

5) w przypadku braku możliwości udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie w sposób lub w formie określonych we wniosku, powiadomienie pisemne podmiotu żądającego informacji w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazaniem, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona; jeżeli w terminie 14 dni od dnia otrzymania takiego powiadomienia podmiot żądający informacji nie złoży wniosku w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, wydaniu decyzji

o odmowie udostępnienia informacji w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 15 ust. 2 i 3 i art. 20 ust. 1 u.u.i.śr.);

6) jeżeli wystąpiły okoliczności o których mowa w art. 16 ust. 1 i 2 u.u.i.śr. - wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji o środowisku

i jego ochronie (art. 20 ust. 1 u.u.i.śr.).

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że żądane dokumenty mieszczą się w zakresie przedmiotowym trybu dostępu do informacji o środowisku i jego ochronie. Operat wodnoprawny i instrukcja gospodarowania wodą przedłożone w toku postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną i szczególne korzystanie z wód (znajdujące się w posiadaniu organu, mimo że nie zostały przez niego wytworzone), są bowiem nośnikami informacji o środowisku i jego ochronie

w rozumieniu art. 8 u.u.i.śr. Powyższe oznacza, że organ zobowiązany był do załatwienia przedmiotowego wniosku w trybie przewidzianym przepisami u.u.i.śr.

Wyjaśnić należy, że celem skargi na bezczynność organu jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w prawem określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził on postępowanie

w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności w prawem przewidzianym terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia okoliczność,

z jakich przyczyn określona czynność, czy akt nie zostały podjęte Wyjaśnić należy również, że celem skargi na bezczynność w przypadku wniosku o udostępnienie informacji o środowisku jest doprowadzenie do podjęcia czynności lub aktu przez podmiot zobowiązany do działania wynikającego z przepisów prawa. Wniesienie skargi na bezczynność organu jest nie tylko uzasadnione w przypadku odmowy wydania aktu, pomimo istnienia w tym względzie obowiązku ustawowego, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu, ale także w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy. Dla uznania przez Sąd stanu bezczynności lub przewlekłości organu konieczne jest jednak ustalenie, że organ administracji zobowiązany był, na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo podjęcia określonych czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt VIII SAB/Wa 28/17; wyrok NSA z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt

I OSK 2733/15; wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2020 r.; sygn. akt I OSK 3483/18).

W przedmiotowej sprawie organ zobowiązany był udostępnić posiadane informacje publiczne, o które wnioskowała strona, najpóźniej do dnia 20 marca 2020 r.

W dniu 17 lutego 2021 r. (zatem po upływie wymaganych 14 dni), organ poinformował stronę, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy odpowiedź na złożone zapytanie nie może zostać udzielona w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Natomiast w dniu 22 marca 2021 r., Dyrektor Zarządu Zlewni przesłał stronie pismo

o takiej samej treści. Zaniechanie realizacji powyższego obowiązku powoduje, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku strony, gdyż do dnia wniesienia skargi nie został on rozpoznany. Żądane informacje – dokumenty, organ udostępnił stronie w dniu 30 marca 2021 r., tj. po wniesieniu skargi i po upływie 2-miesięcznego terminu, wynikającego z art. 14 ust. 2 u.u.i.śr.

W związku z powyższym, wobec stwierdzenia, że organ udzielił informacje wnioskowane przez skarżącego, ale uczynił to po terminie ustawowym, Sąd umorzył postępowanie sądowe co do bezczynności organu - wobec udzielenia informacji publicznej (pkt 1) wyroku).

W sytuacji ustania bezczynności, sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, to oznacza to, że organ nie pozostaje w zwłoce w zakresie udzielonej odpowiedzi i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017r., sygn. akt I OSK 1789/16, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W takich przypadkach, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Przy czym, w obecnym stanie prawnym, rozpoznanie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu. Podjęcie przez organ stosownego działania w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, nie zwalania sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

W ocenie Sądu, omówiona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w pkt 2) wyroku. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W judykaturze przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Podkreśla się również, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA

z 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA

z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA).

W niniejszej sprawie, mając na uwadze całokształt okoliczności, nie zachodzi, zdaniem Sądu, przypadek oczywistego lekceważenia wniosku strony i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Organ dwukrotnie informował skarżącego o przedłużeniu terminu w rozpoznaniu wniosku i chociaż po raz pierwszy uczynił to również z przekroczeniem terminu, nie można przyjąć, że przekroczenie było szczególnie znaczne i intencjonalne.

Sąd nie uznał, tym samym, za zasadne wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., o czym orzekł w punkcie 3) wyroku. Orzeczenie grzywny może nastąpić w sytuacji, w której istniejące szczególne okoliczności sprawy przemawiają za tym, że samo zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, może nie być wystarczające dla zdyscyplinowania organu. W rozpoznawanej sprawie brak jest okoliczności, które miałyby uzasadniać wymierzenie organowi grzywny, tym bardziej, że nie było przy tym podstaw do kwalifikowania bezczynności organu jako rażącej. Informacja została zaś udzielona. Z tego powodu Sąd nie wymierzył organowi grzywny.

O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł, rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.(pkt 4) wyroku).