II SAB/Ol 33/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2021 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w udostępnieniu informacji publicznej oddala skargę.

P.D. (dalej: "skarżący") wnioskiem z 4 lutego 2021 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego "[...]" o udostępnienie informacji publicznej przez podanie dat i godzin ostatnich zapisów z systemu informatycznego w ww. Sądzie oraz podanie loginu osoby dokonującej ostatnich zapisów na wszystkich wytworzonych według dat dokumentach

i protokołach rozpraw dotyczących sprawy "[...]". Wnioskodawca wniósł o przesłanie informacji pocztą elektroniczną na podany we wniosku adres.

Pismem z 9 lutego 2021 r. Prezes Sądu Rejonowego poinformował, że żądane przez skarżącego dane z systemu informatycznego Sądu nie stanowią informacji publicznej

w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie mogą być udostępnione. Jednocześnie poinformował, że w przedmiotowej sprawie skarżący zwracał się już pismem

z 4 lutego 2019 r. i w tej sprawie ostatecznie została wydana decyzja Prezesa Sądu Okręgowego "[...]"z 13 maja 2019 r., w której wyjaśniono, że żądana informacja jest informacją dotyczącą techniczno-materialnych czynności pracowników sądu znajdujących się poza sferą publiczną, co powoduje, że wniosek nie mógł być uznany za żądanie udzielania informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Następnie, 26 lutego 2021 r., skarżący wywiódł skargę na bezczynność Prezesa Sądu, zarzucając, że bezzasadnie odmówiono mu udostępnienia żądanej informacji publicznej. Wniósł o: zobowiązanie Prezesa Sądu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, uznanie odmowy za błędną, uznanie, że dane o które wnioskował są informacją publiczną i nakazanie udostępnienia informacji i wydanie decyzji administracyjnej.

Skarżący podniósł, uzasadniając skargę m.in., że dane dotyczące dat, godziny czy loginu osoby dokonującej ostatnich zapisów na protokołach rozpraw są informacją techniczno-materialną dotyczącą konkretnego protokołu rozprawy i są danymi wytworzonymi na konkretnym protokole w związku z orzekaniem i wyrokowaniem, nie są danymi wrażliwymi, nie są danymi osobowymi, dotyczą pracy i działalności sądu, zatem stanowią informację publiczną. Zaznaczył, że inne sądy takich informacji udzielają. Wywiódł też, że informacja dotycząca sposobu wykonywania zadań publicznych, załatwiania spraw podejmowania decyzji, przestrzegania terminowości i zasad wytwarzania dokumentów jest informacją publiczną i Prezes Sądu winien taką informację udostępnić. Wyjaśnił, że wnioskując o przedmiotowe dane chciał dowiedzieć się, czy

w sprawie nie doszło do naruszenia prawa, procedury i czy przestrzegane są przepisy dotyczące zasad redagowania i terminowości wytwarzania dokumentów w procesie, to jest czy protokół pisemny rozprawy był modyfikowany po zamknięciu rozprawy, o której był modyfikowany i ewentualnie przez kogo. Skarżący stwierdził, że jego działanie ma na celu ochronę interesów obywateli. Udostępnienie żądanej informacji służyć będzie ogólnie pojmowanemu dobru społecznemu i przyczyni się do poprawy funkcjonowania przestrzeni publicznej dla wszystkich obywateli. Klienci Sądu muszą być pewni, że nikt z pracowników czy sędziów nie dokonuje modyfikacji protokołów czy treści zeznań po rozprawie i muszą być pewni, że Prezes Sądu dowiedziawszy się o ewentualnym naruszeniu przepisów, zawiadomi prokuratora i opinię publiczną.

W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego wniósł o oddalenie skargi.

Podniósł, że udzielał skarżącemu odpowiedzi zgodnie z terminami określonymi

w ustawie o dostępie do informacji publicznej i w zakresie, w jakim żądane dane mogły być udostępnione w świetle obowiązujących ustaw. Ponadto 13 maja 2019 r. została w tej sprawie wydana decyzja Prezesa Sądu Okręgowego "[...]", w której wyjaśniono, że żądana przez skarżącego informacja jest informacją dotyczącą techniczno-materialnych czynności pracowników sądu znajdujących się poza sferą publiczną, co powoduje, że wniosek nie może zostać uznany za żądanie udzielania informacji publicznej na podstawie

ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sama okoliczność, że wniosek dotyczy sprawy z zakresu działania sądu, jako organu władzy publicznej, nie wystarcza, by żądaną informację uznać za publiczną rozumieniu ustawy o dostępnie do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt. 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.

W analizowanej sprawie strona skarżąca domagała się informacji w trybie ustawy

z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429,

z późn. zm.), dalej: "u.d.i.p.". Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy, przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek. Wniosek wszczyna postępowanie

w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, że w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej oraz czy podjął stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością.

Nie jest kwestionowane, że adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są organy władzy publicznej.

Kwestią sporną jest natomiast, czy informacje, o udostępnienie których wnioskowała strona skarżąca, stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p.

Jak wynika z art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja

o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej

i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Wyjaśnić należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (zob. np.: wyrok NSA z 28 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2904/12; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu wyroki są dostępne pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przykładowy katalog informacji publicznych zawiera art. 6 u.d.i.p. Użycie w tym przepisie zwrotu "w szczególności" wskazuje, że nie jest to katalog zamknięty. Zgodnie z jego treścią, udostępnieniu podlega między innymi informacja o podmiotach obowiązanych do udostępniania informacji publicznej, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach oraz majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f); o zasadach ich funkcjonowania,

w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1

pkt 3 lit. a); jak również o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c).

Wbrew stanowisku skarżącego, informacje, o które wnioskował, nie mają charakteru informacji publicznej.

Sąd podziela pogląd wyrażony przez NSA w wyrokach z 16 marca 2021 r., III OSK 35/21 i z 12 stycznia 2021 r., III OSK 43/21, że informacją publiczną jest protokół z rozprawy (jako dokument urzędowy – zob. art. 6 ust. 2 u.d.i.p.), a nie informacja z systemu informatycznego dotycząca wytworzenia tego dokumentu, w tym loginu oraz daty i godziny ostatniego zapisu. Zapisy z systemu informatycznego dotyczące wytworzenia dokumentu - protokołu rozprawy odnoszą się do metodyki wytworzenia dokumentu, a nie jego treści i mają charakter wyłącznie techniczny (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z 17 stycznia 2018 r., II SAB/Rz 48/17).

Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyroku z 16 marca 2021 r., III OSK 35/21: "w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie zwracano uwagę, że zasadniczo dokumentacja o charakterze wewnętrznym bądź też aktywność o charakterze technicznym stanowią taki rodzaj aktywności podmiotu, który nie jest nośnikiem informacji publicznej. Waloru takiej informacji nie mają np. informacje techniczne, dotyczące np. sposobu funkcjonowania danego narzędzia użytkowanego przez organ. Jest to uzasadnione chociażby przyczynami związanymi z potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa i integralności danego narzędzia przed ingerencją tak wewnętrzną jak i zewnętrzną. Należy każdorazowo oddzielać problematykę regulowaną ustawą o dostępie do informacji publicznej, od problematyki związanej z techniczną sferą funkcjonowania narzędzi, jakimi organ posługuje się realizując zadania publiczne. Udostępnianie informacji technicznych np. wskazujących na częstotliwość logowania się do danego narzędzia, czy przedstawiających okresy aktywności lub zmniejszonej aktywności w systemie teleinformatycznym organu, może prowadzić do ujawnienia danych mających istotny wpływ np. na bezpieczeństwo danego narzędzia informatycznego (okresy kiedy będzie mniej lub bardziej podatne na ataki). Z tego powodu dane takie, mające w zasadzie charakter techniczny, nie będą stanowić informacji publicznej. Granica tego rodzaju ocen jest bardzo płynna. Informacje z pozoru techniczne mogą bowiem służyć realizacji celów przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Ocena w tym zakresie, z uwagi na niedookreślony charakter tego czy mamy do czynienia z informacją ze sfery technicznej, czy też informacją już spełniającą cechy informacji publicznej, może zatem przysparzać znacznych trudności (wyrok NSA z 10 stycznia 2014 r. I OSK 2254/13)".

Przypomnieć należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. oraz następuje w sposób

i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę

o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku

o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Organ może też poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu (por. np. wyroki NSA z 27 stycznia 2016 r., sygn. akt

I OSK 127/15 i z 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1789/16; 5 lutego 2008 r., I OSK 807/07). W takiej sytuacji organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz jedynie zawiadamia wnoszącego podanie, że jego żądanie nie dotyczy informacji publicznej i nie mieści się w u.d.i.p.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że prawidłowo Prezes Sądu Rejonowego załatwił wniosek skarżącego z 4 lutego 2021 r., odpowiadając na niego pismem z 9 lutego 2021 r., w którym wyjaśnił, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej. Dodać należy, że w sprawie zbędne było wydawanie decyzji o odmowie udostepnienia informacji publicznej, gdyż art. 16 u.d.i.p. nie obejmuje sytuacji, w której żądana informacja nie jest informacją publiczną.

W tym stanie rzeczy, skargę jako niezasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Złożona skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.