II SAB/Ol 128/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi R. N. na bezczynność Rady Konsultacyjnej Osób Niepełnosprawnych w udostępnieniu informacji publicznej 1/ umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; 2/ stwierdza bezczynność organu; 3/ stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4/ zasądza od organu na rzecz skarżącego R. N. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony)

Wnioskiem z 21 kwietnia 2022 r. R. N. (dalej jako: wnioskodawca lub skarżący), na podstawie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zwrócił się o udostępnienie przez Stowarzyszenie (...) Rada Konsultacyjna Osób Niepełnosprawnych (dalej jako: Rada lub organ) sprawozdania merytorycznego organizacji pożytku publicznego za rok 2021 i 2022, z wyszczególnieniem środków: uzyskanych – łączna kwota przychodu oraz jako poniesione koszty utrzymania osób niepełnosprawnych na stanowiskach pracy, informacji o źródłach przychodu, kosztów poniesionych szkoleń pracowników Stowarzyszenia, koszty wynagrodzenia w okresie sprawozdawczym za rok 2021 i 2022, finansowanie i współfinansowanie celów charytatywnych (z innymi podmiotami, osobami prywatnymi), poniesione koszty wynajmu lokalu i koszty utrzymania Stowarzyszenia, zwolnienie z opłat na rzecz Stowarzyszenia za rok 2021 i 2022, jeśli występują takie formy ulg oraz łączną liczbę osób zatrudnionych: emerytów, niepełnosprawnych inwalidów po wypadkach przy pracy, osób w pełni sprawnych bez świadczeń. Powyższy wniosek skarżący skierował do Sądu Rejonowego w Elblągu IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który przekazał przedmiotowy wniosek Radzie (data wpływu do organu – 26 kwietnia 2022 r.).

Następnie pismem z 9 maja 2022 r. skarżący wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Rady w udostępnieniu żądanej informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako: u.d.i.p.) w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej wskutek udostępnienia informacji innych od objętych zakresem wniosku. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wnioskiem z 21 kwietnia 2022 r. zwrócił się do Rady o udostępnienie sprawozdania merytorycznego za rok 2021 oraz 2022, z wyszczególnieniem środków wskazanych we wniosku. Rada jako organizacja pożytku publicznego powinna bowiem udostępnić raport dotyczący uzyskania środków na utrzymanie i zarządzania tymi środkami, a także posiadanych zasobów. Tymczasem sprawozdanie za rok 2019 jest ostatnim sprawozdaniem podanym do publicznej wiadomości na stronie internetowej Rady. W związku z powyższym, skarżący wniósł o udostępnienie wskazanych wyżej sprawozdań za rok 2021 i rok 2022.

W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie, wyjaśniając, ze zgodnie z art. 23 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie do sporządzania rocznych sprawozdań merytorycznych i ich udostępniania jest zobowiązana organizacja pożytku publicznego, przy czym sprawozdanie za rok 2021 winno być złożone do 17 października 2022 r., zaś sprawozdanie za 2022 r. winno być sporządzone i udostępnione dopiero w 2023 r. Natomiast przed udostępnieniem sprawozdania wymagają zatwierdzenia przez właściwy organ. Tym samym, Rada nie dysponuje jeszcze sprawozdaniami żądanymi przez wnioskodawcę i z tego powodu nie może ich udostępnić, o czym poinformowano skarżącego pismem z 20 maja 2022 r.

Pismem z 7 czerwca 2022 r. skarżący zarzucił Radzie wymijającą odpowiedź zawartą w piśmie z 20 maja 2022 r. i uchylanie się od odpowiedzialności za udostępnienie informacji publicznych. Wyjaśnił, że w istocie nie chodzi o udostępnienie dokumentu "sprawozdanie merytoryczne", którego, jak podała Rada, jeszcze nie ma, lecz wyszczególnionych w przedmiotowym wniosku danych za okres 2021 r. i 2022 r. do dnia 10 czerwca 2022 r., sprecyzowanych dodatkowo w tym piśmie.

Pismem z 9 czerwca 2022 r. Rada ponownie wyjaśniła, że nie posiada żądanych przez wnioskodawcę sprawozdań, jednakże po ich sporządzeniu i zaakceptowaniu przez właściwe organy będą one dostępne na stronie internetowej organu.

Z kolei skarżący pismem z 22 czerwca 2022 r. powtórzył zarzuty wraz z argumentacją przedstawione uprzednio w piśmie z 7 czerwca 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Kontrola sądu sprowadza się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.

Uwzględniając skargę na bezczynność sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a.). Ponadto - w myśl art. 149 § 2 p.p.s.a. - sąd, w przypadku, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Wyjaśnić należy, że przedmiotowa skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku takiej skargi w obecnym stanie prawnym skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony.

Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Komentarz do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09). Wniesienie skargi na "milczenie władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 37). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności.

Należy również zauważyć, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępne w CBOSA). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe.

W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W orzecznictwie sądów administracyjnych przez "informację publiczną" rozumie się każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Informacją publiczną jest więc informacja o aktywności podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie celów publicznych (por. wyroki NSA: z dnia 22 czerwca 2018 r. sygn. akt I OSK 218/18; z dnia 30 września 2015 r. sygn. akt I OSK 2093/14, dostępne w CBOSA). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Jednocześnie podnieść należy, że zgodnie z art. 4a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1057, dalej jako: u.d.p.p.) organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, z wyłączeniem stowarzyszeń jednostek samorząd terytorialnego, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym udostępniają informację publiczną na zasadach i w trybie określonym w u.d.p.p. Stosownie do art. 23 ust. 1 u.d.p.p. organizacja pożytku publicznego sporządza roczne sprawozdanie merytoryczne ze swojej działalności, z zastrzeżeniem przepisów odrębnych, a także roczne sprawozdanie finansowe, na zasadach określonych w przepisach o rachunkowości (art. 23 ust. 2 u.d.p.p.). W myśl art. 23 ust. 2a u.d.p.p. organizacja pożytku publicznego podaje sprawozdania, o których mowa w ust. 1 i 2, do publicznej wiadomości w sposób umożliwiający zapoznanie się z tym sprawozdaniem przez zainteresowane podmioty, w tym poprzez zamieszczenie na swojej stronie internetowej. Zgodnie zaś z art. 23 ust. 6 u.d.p.p. organizacja pożytku publicznego zamieszcza zatwierdzone sprawozdanie finansowe i sprawozdanie merytoryczne ze swojej działalności, o których mowa w ust. 1 i 2, w terminie do dnia 15 lipca roku następującego po roku, za który składane jest sprawozdanie finansowe i merytoryczne, na stronie podmiotowej Narodowego Instytutu w Biuletynie Informacji Publicznej, natomiast organizacja pożytku publicznego, której rok obrotowy nie jest rokiem kalendarzowym, zamieszcza na stronie podmiotowej Narodowego Instytutu w Biuletynie Informacji Publicznej zatwierdzone sprawozdanie finansowe i sprawozdanie merytoryczne ze swojej działalności, o których mowa w ust. 1-2 i 2b, w terminie do dnia 30 listopada roku następującego po roku obrotowym, za który jest składane sprawozdanie finansowe i sprawozdanie merytoryczne (art. 23 ust. 6b u.d.p.p.). Należy zatem stwierdzić, że Rada jako podmiot prowadzący działalność pożytku publicznego jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia sprawozdań w zakresie tej działalności – we wskazanym w ustawie terminie, co wynika wprost z powołanych wyżej przepisów u.d.p.p.

Ponadto art. 4b pkt 1 – 3 u.d.p.p. stanowi, że udostępnianie informacji publicznej następuje:

1) poprzez ogłaszanie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej na zasadach, o których mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 oraz z 2020 r. poz. 695), albo

2) poprzez ogłaszanie informacji publicznej na stronie internetowej organizacji pozarządowych oraz podmiotów, o których mowa w art. 4a, albo

3) na wniosek na zasadach, o których mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

Nie budzi zatem wątpliwości, że Rada, do której skarżący skierował swoje żądanie z 21 kwietnia 2022 r. o udzielenie informacji publicznej, winna była podjąć działania w celu jego załatwienia w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Zgodnie bowiem ze statutem Rada stanowi związek stowarzyszeń i osób prawnych, zainteresowanych sprawami osób niepełnosprawnych oraz rencistów i emerytów. Zgodnie z art. 9 Statutu celami Rady są m.in. działania na rzecz osób niepełnosprawnych, pomoc społeczna, pomoc osobom niepełnosprawnym i ich rodzinom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych osób, promocja zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych oraz osób bez pracy, działania na rzecz seniorów, działania na rzecz dzieci i młodzieży niepełnosprawnej, integrowanie społeczności lokalnej i wspieranie inicjatyw społecznych. Należy zauważyć, że Rada swoją statutową działalność prowadzi również poprzez nieodpłatną działalność pożytku publicznego, które to działania, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 7 u.d.p.p., należą do sfery zadań publicznych.

Rada jest zatem podmiotem wykonującym zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Przy czym, jak wskazuje utrwalone orzecznictwo, podmioty wymienione w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. są zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej tylko wtedy, gdy informacja ta ma związek z wykonywaniem zadania publicznego. Nie można przyjmować, że w sytuacji, gdy podmiot wykonuje zadania publiczne, to jest zawsze zobowiązany do udostępnienia informacji. Jeżeli bowiem informacja nie dotyczy wykonywanych przezeń zadań publicznych, to w konsekwencji, jednocześnie, określony podmiot nie występuje w roli podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej (por. wyroki NSA: z dnia 27 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2917/15, z dnia 13 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 242/17; dostępne w CBOSA). Tym samym, Rada jest zobowiązana do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jej posiadaniu, ale tylko w takim zakresie, w jakim informacja ta wiąże się ściśle i bezpośrednio z wykonywaniem zadania publicznego.

Należy w tym miejscu wskazać, że ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.

Skarżący we wniosku z 21 kwietnia 2022 r. zażądał udostępnienia sprawozdania merytorycznego Rady jako organizacji pożytku publicznego za rok 2021 i 2022, z wyszczególnieniem środków: uzyskanych – łączna kwota przychodu oraz jako poniesione koszty utrzymania osób niepełnosprawnych na stanowiskach pracy, informacji o źródłach przychodu, kosztów poniesionych szkoleń pracowników Rady, koszty wynagrodzenia w okresie sprawozdawczym za rok 2021 i 2022, finansowanie i współfinansowanie celów charytatywnych (z innymi podmiotami, osobami prywatnymi), poniesione koszty wynajmu lokalu i koszty utrzymania Rady, zwolnienie z opłat na rzecz Rady za rok 2021 i 2022, jeśli występują takie formy ulg oraz łączną liczbę osób zatrudnionych: emerytów, niepełnosprawnych inwalidów po wypadkach przy pracy, osób w pełni sprawnych bez świadczeń. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy przedmiotowy wniosek wpłynął do organu 26 kwietnia 2022 r., a zatem organ winien był: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. Tymczasem Rada, mimo upływu terminu wskazanego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., nie podjęła żadnego, przepisanego regulacjami u.d.i.p., działania i tym samym, pozostawała w bezczynności w załatwieniu tego wniosku, również w momencie wniesienia skargi do sądu. Należy podkreślić, że bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji.

Jednakże w dacie rozpoznawania sprawy przez Sąd nie można już mówić o bezczynności organu, gdyż stan bezczynności ustał wraz z udzieleniem skarżącemu informacji pismem z 20 maja 2022 r. Pismem tym Rada poinformowała skarżącego, że nie posiada żądanych sprawozdań i w związku z tym, nie może ich udostępnić. Wyjaśniono, że sprawozdanie za rok 2021 Rada jest zobowiązana złożyć do 17 października 2022 r., zaś sprawozdanie za 2022 r. winno być sporządzone i udostępnione dopiero w 2023 r. Natomiast przed udostępnieniem sprawozdania wymagają zatwierdzenia przez właściwy organ. Zatem Rada nie dysponuje jeszcze żądanymi przez wnioskodawcę sprawozdaniami. Jednocześnie wskazano, że sprawozdania te po zatwierdzeniu będą dostępne pod podanym adresem internetowym Stowarzyszenia.

Zauważyć należy, że w sytuacji, gdy w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1789/16, dostępne w CBOSA). Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec udzielonej przez organ informacji przed rozpoznaniem skargi, odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. nakazania organowi załatwienia wniosku.

W związku z powyższym, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o bezczynność organu w przedmiocie udzielenia wnioskowanej informacji publicznej stało się bezprzedmiotowe i Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zobowiązany był do jego umorzenia, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku.

Wskazać przy tym należy, że skarżący nie może zmieniać (modyfikować) treści wniosku złożonego do organu w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego. W sprawie taka modyfikacja wniosku w istocie miała miejsce, gdyż skarżący już po wniesieniu skargi wskazywał w pismach procesowych skierowanych do Sądu, że nie żąda sprawozdania merytorycznego za lata 2021 i 2022, a poszczególnych informacji w nim zawartych. Tymczasem sąd administracyjny bada jedynie, czy organ rozpoznał wniosek o udostępnienie informacji publicznej, czy też jest bezczynny w rozpoznaniu konkretnego wniosku (wniosek strony z 21 kwietnia 2022 r.) wniesionego do organu przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego. W sprawie jak wskazano wyżej, pismem z 20 maja 2022 r. organ poinformował stronę, że jeszcze żądanej informacji w formie określonej wnioskiem z 21 kwietnia 2022 r. nie posiada.

Stosownie do obowiązku wynikającego z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 3 sentencji wyroku). Nie każde bowiem naruszenie prawa wskutek bezczynności organu będzie naruszeniem rażącym. Jak wskazuje się w orzecznictwie rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). W ocenie Sądu okoliczności faktyczne stwierdzonej w niniejszej sprawie bezczynności organu (pkt 2 sentencji wyroku) nie przejawiają cech naruszenia prawa o szczególnym stopniu kwalifikacji. Za taką oceną przemawia między innymi fakt, że przekroczenie określonego w ustawie terminu nie było znaczne i nie stanowiło przejawu złej woli organu, lecz wynikało z błędnej interpretacji przepisów odnośnie konieczności poinformowania wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanych dokumentów.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od wniesionej skargi orzeczono w pkt. 4 sentencji wyroku, na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.