II SAB/Ke 63/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka, Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.), po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

P. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w Kielcach w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 27 marca 2023 roku o udostępnienie informacji publicznej, w którym to wniosku żądał – poprzez przesłanie drogą elektroniczną na wskazany adres – udzielenia informacji dotyczącej sędziego A. T., poprzez przesłanie "kopii dokumentów lub scanów po anonimizacji lub informacji z dokumentów", tj.: życiorysu, kopii dyplomu ukończenia uczelni, informacji o przebiegu drogi zawodowej, kopii mianowania na asesora, kopii mianowania na sędziego Sądu Rejonowego, kopii oświadczenia lustracyjnego, kopii oświadczenia majątkowego, kopii badania psychiatrycznego, kopii badania psychologicznego.

We wniesionej skardze P. D. zarzucił organowi naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej – poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,

2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku – poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Zarzucając powyższe skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku.

Uzasadniając swe stanowisko skarżący podniósł, że organ pismem datowanym na 28 marca 2023 r. udzielił jedynie częściowej informacji co do przebiegu kariery i poinformował, że wniosek w pozostałych punktach nie stanowi informacji publicznej. Nie wydał decyzji, do wydania której był zobowiązany w przypadku braku realizacji wniosku, oraz nie przesłał załącznika, tj. skanu nominacji mimo iż potwierdził, że wysyła. Zdaniem skarżącego decyzja Prezesa jest błędna i narusza jego prawa, gdyż dane o które wnioskował dotyczące pracy Sądu, skany dokumentów po anonimizacji lub informacje z tych dokumentów bez wątpienia należą do kategorii informacji publicznej. Wbrew twierdzeniom Prezesa żądana informacja, tj. skany z dokumentów lub informacje z dokumentów oraz informacja dotycząca stanu zdrowia psychicznego stanowi informację publiczną, bo dotyczy sędziego i pracy Sądu, za którego pracę płacą wszyscy podatnicy, a wniosek został złożony w trosce i w ramach kontroli obywatelskiej co do sposobu, zasadności i prawidłowości wydatkowania publicznych pieniędzy oraz w celu kontroli jakości stosowania i przestrzegania prawa przez organ i sędziego – pracownika Sądu. A. T. jest funkcjonariuszem publicznym więc Prezes miał obowiązek udzielić żądanych informacji, a jeżeli tego nie zrobił to odmowa winna nastąpić w formie decyzji. Na poparcie swego stanowiska skarżący przywołał orzeczenia sądów administracyjnych. Wskazał również, że każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być załatwiony bądź przez udostępnienie informacji (czynność materialnotechniczna), a w przypadku gdy istnieją ku temu podstawy prawne, przez odmowę udostępnienia, która przybiera formę decyzji administracyjnej. Pismo zawierające odpowiedź Prezesa nie jest decyzją gdyż nie posiada w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 K.p.a. Domaganie się przejrzystości i wiedzy na temat działania władzy publicznej jest obowiązkiem moralnym każdego obywatela, a urzędnik w osobie Prezesa nie może utrudniać obywatelom możliwości sprawowania społecznej kontroli nad władzą publiczną za pomocą instrumentów przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że prawdą jest, iż P. D. skierował do Prezesa Sądu Rejonowego w Kielcach pismo, datowane na dzień 27 marca 2023 r., zatytułowane "Wniosek o udzielenie informacji publicznej", w treści którego wniósł o udzielenie informacji publicznej dotyczącej Sędziego Sądu Rejonowego w Kielcach A. T., tj. życiorysu, kopii dyplomu ukończenia uczelni, informacji o przebiegu drogi zawodowej, kopii mianowania na asesora, kopii mianowania na sędziego Sądu Rejonowego, kopii oświadczenia lustracyjnego, kopii oświadczenia majątkowego, kopii badania psychiatrycznego, kopii badania psychologicznego. Informacja miała zostać przekazana drogą elektroniczną na adres: [email protected].

Prezes Sądu Rejonowego w Kielcach sporządził odpowiedź na tenże wniosek, w treści której przedstawiono informację co do drogi zawodowej wzmiankowanej Sędzi, a także poinformował wnioskodawcę, że A. T. nie była objęta obowiązkiem złożenia oświadczenia lustracyjnego – z uwagi na cenzus wieku, a jej oświadczenie majątkowe zostało podane do informacji publicznej na stronie internetowej Sądu Apelacyjnego w Krakowie, o czym wnioskodawcę poinformowano. Prezes Sądu Rejonowego w Kielcach poinformował również wnioskodawcę, że w jego ocenie życiorys, dyplom ukończenia uczelni, kopia badania psychiatrycznego oraz psychologicznego sędziego nie stanowią informacji publicznej, toteż informacje te nie zostały wnioskodawcy udostępnione.

Żądane informacje, w zakresie w jakim organ uznał, że stanowią one informację publiczną, zostały P. D. przekazane listem, datowanym na dzień 28 marca 2023 r. Ubocznie organ wskazał, że wnioskodawca otrzymał już te same informacje wraz z listem datowanym na dzień 29 listopada 2022 roku (odebrany w dniu 20 grudnia 2022 r.).

Odnosząc się do zarzutów wniesionej skargi organ podniósł, że życiorys, a także dyplom ukończenia uczelni są, z punktu widzenia regulacji u.d.i.p., dokumentami prywatnymi, dotyczącymi bezpośrednio osoby sprawującej funkcję publiczną, a zawarte w nich dane były oceniane na etapie sprawdzania jej kwalifikacji do zajmowania stanowiska Sędziego Sądu Powszechnego. Ich udostępnienie nie może więc mieć miejsca w trybie u.d.i.p. Informacje zawarte w tych dokumentach nie służą weryfikacji danej osoby pod kątem uprawnień do zajmowania przedmiotowego stanowiska, prawidłowości samego mianowania, a co za tym idzie ocenie uprawnień do podejmowania przez Sędziego Sądu Rejonowego w Kielcach decyzji procesowych i wykonywania przez niego innych obowiązków służbowych. Nie wiążą się one w żaden sposób ze sprawowaniem funkcji publicznej wprost, a ich weryfikacja w zakresie możliwości objęcia przez daną osobę urzędu Sędziego Sądu Powszechnego została już uprzednio dokonana.

W ocenie organu, zbliżona argumentacja znajdzie odzwierciedlenie także w kwestii kopii badań psychiatrycznych oraz kopii badań psychologicznych dotyczących sędziego. Dotyczą one sfery osobistej człowieka i nie są informacją publiczną, gdyż nie są informacją o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). P. D. została natomiast udzielona informacja, że sędzia A. T. pozostaje w pełni zdolna do pełnienia służby sędziowskiej. Odpowiedź ze strony organu została udzielona bez zbędnej zwłoki, w możliwie najkrótszym terminie, mieszczącym się przy tym w ramach terminów zakreślonych przez art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., w takiej formie jak wniósł o to P. D. Po stronie Prezesa Sądu Rejonowego w Kielcach nie wystąpił więc stan bezczynności. Organ dokonał analizy wniosku i udzielił odpowiedzi adekwatnie do przeprowadzonego procesu subsumpcji żądania i norm ustawy o dostępie do informacji publicznej. W sprawie nie została natomiast wydana decyzja administracyjna albowiem nie zaistniała okoliczność odmowy udostępnienia wnioskodawcy informacji publicznej, lecz doszło do ustalenia, iż żądane informacje takimi informacjami nie są, o czym wystarczy poinformować pismem zwykłym, bez zachowania formy decyzji administracyjnej. W żadnej mierze nie było intencją Prezesa Sądu Rejonowego w Kielcach jakiekolwiek karanie osoby wnioskodawcy, czy też utrudnianie kontroli nad władzą publiczną, zwłaszcza jeśli wziąć pod uwagę treść wniosku o udostępnienie informacji publicznej i fakt, że jest to kolejny wniosek dotyczący tej samej osoby sędziego Sądu Rejonowego w Kielcach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), dalej "Ppsa", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stan taki miał miejsce w rozpoznawanej sprawie i stąd orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym (art. 120 Ppsa).

Zgodnie z art. 3 § 1 Ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 Ppsa, a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa, na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest przy tym konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa lub obecnie ponaglenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12 i z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05, postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10).

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.

Z art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902), dalej również jako "u.d.i.p.", wynika, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1) a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2).

Wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie ustawy albo przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Art. 16 ust. 1 ustawy ma przy tym zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej). Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, "Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz", Wolters Kluwer).

Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Informacją publiczną jest zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Sprawą publiczną jest działalność zarówno organów władzy publicznej, organów samorządu gospodarczego i zawodowego oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym.

Pomimo szerokiego rozumienia pojęcia informacji publicznej, należy podkreślić, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania w celu uzyskania każdej informacji. Jej zakres przedmiotowy obejmuje dostęp do informacji wyłącznie publicznej.

W rozpatrywanym przypadku, w reakcji na wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej z dnia 27 marca 2023 r., w ustawowym terminie przewidzianym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Prezes Sądu Rejonowego w Kielcach wystosował do wnioskodawcy pismo datowane na dzień 28 marca 2023 r., w którym udzielił informacji na temat przebiegu drogi zawodowej sędziego A. T., poinformował o tym, że z uwagi na datę urodzenia nie była ona objęta obowiązkiem złożenia oświadczenia lustracyjnego, a jej oświadczenie majątkowe jest dostępne do publicznej wiadomości na stronie internetowej Sądu Apelacyjnego w Krakowie. W piśmie zawarto ponadto informację, że sędzia A. T. jest zdolna do pełnienia służby sędziowskiej. Organ wyraził również stanowisko, że życiorys, dyplom ukończenia uczelni, kopia badania psychiatrycznego oraz psychologicznego sędziego nie stanowią informacji publicznej, toteż nie jest zasadnym udzielenie odpowiedzi w tym zakresie.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela ten ostatni pogląd. Życiorys stanowi w ocenie Sądu dokument prywatny. Zawarte w nim dane podlegają weryfikacji na etapie ubiegania się o stanowisko sędziego, a fakt powierzenia go właściwym organom sądu w tym znaczeniu nie powoduje, że staje się on dokumentem urzędowym (por. wyroki NSA z 10 lutego 2023 r., sygn. III OSK 6992/21, z dnia 13 marca 2023 r., sygn. III OSK 7563/21, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. II SAB/Rz 46/22, wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. II SAB/Kr 149/22). Podobnie należy ocenić kopię badań psychiatrycznych czy psychologicznych sędziego, które ze swej istoty zawierają szczegółowe dane na temat zdrowia danej osoby. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę wrażliwość tych danych, ujawnieniu może podlegać jedynie informacja, że sędzia jest zdolny do służby z uwagi na stan zdrowia. Wykluczone jest natomiast udostępnienie testów psychiatrycznych, psychologicznych czy też innych badań lekarskich, albowiem dotyczą one sfery osobistej człowieka. Cel ustawy o dostępie do informacji publicznej nie może być realizowany z pogwałceniem prawa do intymnych, szczegółowych danych o stanie zdrowia, nawet jeśli dotyczy to funkcjonariusza publicznego. Szczegółowe informacje o stanie zdrowia, także psychicznego funkcjonariusza nie są informacją publiczną, gdyż nie są informacją o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p. – por. wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 3 listopada 2022 r., sygn. II SAB/Rz 155/22, z dnia 6 września 2022 r., sygn. II SAB/Rz 85/22, wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 grudnia 2022 r., sygn. II SAB/Kr 149/22). Słusznie zatem organ w rozpatrywanym przypadku udzielił skarżącemu informacji, że sędzia A. T. jest zdolna do pełnienia służby sędziowskiej. Jest to informacja wyczerpująca żądanie wniosku skarżącego w omawianym zakresie. Również za wystarczające należy uznać poinformowanie wnioskodawcy o ukończeniu określonej uczelni wyższej. Od tej informacji należy bowiem odróżnić jej nośnik w postaci dyplomu ukończenia uczelni, który ma charakter dokumentu prywatnego (por. wyrok NSA z 19 sierpnia 2009 r., sygn. I OSK 683/09, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. II SAB/Rz 46/22, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. II SAB/Go 187/21).

Jak już wyżej podniesiono, w sytuacji gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji odmownej – wystarczy jeśli poinformuje o tym stronę zwykłym pismem.

Jeśli chodzi natomiast o kopię mianowania na asesora i kopię mianowania na sędziego Sądu Rejonowego, to po pierwsze należy zauważyć, że jak wynika z treści ww. pisma organu z dnia 28 marca 2023 r., w załączeniu przesłano wnioskodawcy kserokopie tych dokumentów, które – co nie ulega wątpliwości – stanowią informację publiczną (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. II SAB/Rz 83/20). P. D. we wniesionej skardze zakwestionował fakt doręczenia mu powyższych dokumentów wraz z pismem datowanym na dzień 28 marca 2023 r. Należy jednak podkreślić, że zarówno z końcowej części tego pisma, jak i z treści odpowiedzi na skargę oraz załączonych do niej dokumentów wynika, że identyczną informację, dotyczącą również sędzi A. T., skarżący otrzymał w piśmie z dnia 29 listopada 2022 r., stanowiącym odpowiedź na jego wniosek z dnia 15 listopada 2022 r., obejmujący to samo żądanie udostępnienia informacji publicznej. Wówczas również załączono skarżącemu kopie mianowania na stanowisko asesora i sędziego Sądu Rejonowego, które znajdują się w aktach niniejszej sprawy. Faktu otrzymania wówczas tych kopii skarżący nie kwestionował. Wystąpienie zatem po raz kolejny o tę samą informację publiczną należy oceniać w kategoriach nadużycia prawa do tej informacji, a tym samym – niezależnie nawet od tego, czy skarżący rzeczywiście otrzymał ww. kopie przy piśmie z dnia 28 marca 2023 r. czy też nie – skarga w tym zakresie podlegała oddaleniu.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.