II SAB/Go 219/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi G.K. na bezczynność Dyrektora Zakładu Karnego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

Pismem z dnia [...] września 2021 r., przesłanym do Dyrektora Zakładu Karnego, G.K. zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącej działalności powyższego Zakładu, a mianowicie:

1) skarg kobiet osadzonych w Zakładzie, które dotyczyły jego działalności,

2) informacji, ile zastosowano wobec kobiet środków przymusu bezpośredniego

i czego one dotyczyły w roku 2021,

3) ile wymierzono kar dyscyplinujących wobec kobiet i czego one dotyczyły

w roku 2021,

4) ile udzielono warunkowych zwolnień, przerw w karze, kobietom pozbawionym wolności w roku 2021,

5) ile udzielono świadczeń zdrowotnych w tym ginekologicznych kobietom

w tutejszym ZK w roku 2021,

6) jakie środki finansowe i na jaką sumę zostały przeznaczone na służbę zdrowia w tutejszym Zakładzie Karnym w roku 2021,

7) jakie remonty zostały zrealizowane w tutejszym Zakładzie Karnym i czego one dotyczyły oraz na jaką sumę pieniężną, jak również jakie remonty są planowane w tutejszym Zakładzie i czego będą one dotyczyć oraz na jaką sumę pieniężną w roku 2021,

8) jakie kontrole przeprowadzono w tutejszym Zakładzie Karnym i czego one dotyczyły, dokładne raporty z tych kontroli w roku 2021.

W dniu 8 listopada 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga G.K. na bezczynność Dyrektora ZK, w której zarzucił, iż do dnia wniesienia skargi nie otrzymał od organu żadnej informacji publicznej, o której udostępnienie wnosił w powyższym piśmie. W skardze skarżący wniósł również o zasądzenie od organu na jego rzecz kwoty pieniężnej w wysokości 1500 zł. Do skargi dołączono potwierdzenie odbioru korespondencji urzędowej wskazujące, zdaniem skarżącego, iż w dniu 3 września 2021 r. złożył on w Zakładzie Karnym w [...] pismo adresowane do Dyrektora ZK w [...].

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ZK wniósł o jej odrzucenie twierdząc, że jej przedmiot nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Z ostrożności procesowej organ wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że wbrew zarzutom skargi, nie ma podstaw do przyjęcia, iż dopuścił się bezczynności, ponieważ z poczynionych ustaleń wynika, że wniosek G.K. nadany w dniu 3 września 2021 r. z ZK w [...] nie wpłynął do ZK w [...]. Odnosząc się do załączonego do skargi potwierdzenia odbioru korespondencji urzędowej organ wskazał, iż oznacza ono tylko tyle, że skarżący przekazał list funkcjonariuszowi SW z ZK, nie dowodzi jednak tego, że list został wysłany z ZK, ani tego, że list ten został doręczony przez operatora pocztowego do ZK. Dodatkowo organ wskazał, że z analizy dziennika korespondencyjnego biura podawczego wynika, iż w okresie wskazanym przez skarżącego nie wpłynął do ZK jakikolwiek list urzędowy z ZK, którego nadawcą byłby G.K., dołączając na potwierdzenie tej okoliczności notatkę urzędową z dnia [...] listopada 2021 r.

Do pisma z dnia [...] listopada 2021 r. (data wpływu do Sądu – 29 listopada 2021 r.) G.K. dołączył pismo ZK w [...], z którego wynika, że powyższa jednostka w dniu 3 września 2021 r. wysłał list G.K. do ZK w [...].

Na wezwanie Sądu, stanowiące uwzględnienie uprzedniego wniosku pełnomocnika skarżącego, pismem z dnia [...] marca 2022 r. Zastępca Dyrektora Aresztu Śledczego (Oddział Zewnętrzny w [...]) poinformował, że korespondencja kierowana do ZK w [...] w dniu 3 września 2021 r., której nadawcą był G.K., została wysłana listem zwykłym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny. zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, wydawanej w indywidualnych sprawach.

Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] września 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej skierowanego do Dyrektora ZK, opisanego na wstępie.

Tryb i zasady rozpoznawania tego rodzaju wniosków reguluje ustawa

z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst. jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 2176 ze m.; dalej jako u.d.i.p.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa, aktualnie ponaglenia (por. wyroki NSA: z 21 lipca 2011 r., I OSK 678/11, z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, z 3 kwietnia 2014 r., I OSK 2603/13).

Mając na uwadze treść art. 1, art. 2 ust. 1, art. 6, art. 7 pkt 3 , art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 13 ust. 1 i 2 pkt 7 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1064; dalej jako u.sw.) nie budzi wątpliwości, że Dyrektor ZK jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem do udostępniania informacji publicznej zobowiązane są m. in. podmioty reprezentujące jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym.

W ocenie Sądu żądane przez skarżącego w piśmie z dnia [...] września 2021 r. w pkt 2 – 8 informacje mieściły się w pojęciu informacji publicznej zdefiniowanej

w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Dotyczyły bowiem realizacji zadań do których powołana jest Służba Więzienna zgodnie z art. 2 ust. 1 u.s.w. Odnosiły również do kwestii związanych wydatkowaniem środków publicznych, co stanowi informację o majątku, podlegającym udostępnieniu stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 5 lit d u.d.i.p. Natomiast jeśli chodzi o udostępnienie skarg, o których mowa w pkt 1 tego pisma, to nie sposób kwalifikować ich jako informacji publicznej. Pochodzą bowiem od osób prywatnych; nie są więc dokumentami wytworzonymi przez organ w ramach jego działalności, które mogłyby zostać udostępnione co do zasady w ramach postępowania na podstawie przepisów u.d.i.p. (por. wyrok NSA z 19 sierpnia 2009 r., I OSK 683/09, wyrok NSA z 13 czerwca 2014 r., I OSK 3070/13, wyrok WSA w Szczecinie z 23 lutego 2022 r., II SAB/Sz 46/21).

Zasadnicza oś sporu w kontrolowanej sprawie koncentrowała się jednak wokół innej kwestii, a mianowicie otrzymania przez organ wniosku skarżącego, co ma niewątpliwie istotne znaczenie. Ocena bowiem czy po stronie organu istniał prawny obowiązek rozpatrzenia konkretnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej może zostać dokonana tylko wówczas, gdy do organu administracji publicznej wpłynął tenże wniosek z określonym żądaniem. Dopiero zatem skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej stanowić może podstawę merytorycznego badania i ewentualnego stwierdzenia pozostawania przez organ

w bezczynności. Nieskuteczne złożenie wniosku nie może powodować, że organ pozostaje w bezczynności (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2015 r. , I OSK 372/14).

U.d.i.p. nie precyzuje formy w jakiej wniosek powinien zostać złożony, dopuszczalne są więc wszelkie formy komunikacji - za pośrednictwem operatora pocztowego, poczty elektronicznej, czy też faksu. Ciężar wykazania doręczenia - złożenia wniosku - w razie zaistnienia sporu co do tego faktu - spoczywa na wnioskodawcy, który wywodzi z niego określone skutki prawne. Zatem w interesie wnioskodawcy jest skorzystanie z takiej formy wniosku, która pozwoli mu na udowodnienie ponad wszelką wątpliwość, że wniosek o określonej treści dotarł do adresata, stwarzając tym samym po jego stronie obowiązek udzielenia informacji publicznej (por. wyrok NSA: z dnia 17 sierpnia 2016 r., I OSK 1187/16, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 kwietnia 2017 r., II SAB/Sz 162/16, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 października 2017 r., IV SAB/Wr 138/17).

W niniejszej sprawie skarżący złożył jedynie dokumenty potwierdzające, iż

w dniu 3 września 2021 r. złożył w ZK w [...] list skierowany do ZK w [...], który następnie został wysłany przez tą jednostkę do wyżej wskazanego adresata. Przy czym z pisma jednostki penitencjarnej, w której przebywał skarżący, z dnia [...] marca 2022 r. wynika, że był to list zwykły. Brak jest zatem dowodu doręczenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej organowi, który stanowczo zaprzeczył, aby otrzymał opisany na wstępie wniosek. Na tę okoliczność została sporządzona notatka służbowa z dnia [...] listopada 2021 r. ( k. 8 akt sądowych).

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż wysłana przez skarżącego korespondencja nie dotarła do organu, który o skierowanym do niego wniosku

o udostępnienie informacji publicznej dowiedział się dopiero ze skargi, natomiast

o jego konkretnej treści dopiero w toku postępowaniu sądowoadministracyjnego,

po przedłożeniu tego wniosku na wezwanie Sądu i następnie doręczeniu go przez Sąd. W opisanej sytuacji nie miała zatem miejsca bezczynność organu

w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej.

W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę podzielając dominujące w orzecznictwie stanowisko, że w takiej sytuacji skarga nie podlega odrzuceniu, ale merytorycznemu rozpoznaniu (por. wyroki NSA z: 22 lutego 2019 r., I OSK 442/17, z 17 sierpnia 20216 r., I OSK 1187/16, z 23 stycznia 2015 r.,

I OSK 372/14, z 26 lipca 2018 r., I OSK 507/18, wyrok WSA we Wrocławiu

z 22 stycznia 2021 r., IV SAB/Wr 446/20).