II SAB/Bk 69/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. D. na przewlekłe postępowanie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku w przedmiocie obiektów budowlanych p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe. ,

A. D. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na przewlekłe postępowanie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku (dalej: "PWINB")

w przedmiocie obiektów budowlanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, gdyż nie mieści się w katalogu spraw objętych kontrolą sądów administracyjnych, wskazanych w art. 3 § 2 ustawy z z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").

Z akt sprawy wynika, że w dniu 5 marca 2025 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Augustowie (dalej: "PINB") wpłynęło pismo skarżącego z

3 marca 2025r., zawierające żądanie zbadania legalności zabudowy na działce rolnej o nr ewid. [...] w O., "leżącej w całości na terenie B., należącej do małżeństwa J. i M. R. oraz wniosek o wyłączenie PINB od rozpoznania ww. sprawy "ze względu na kontakty towarzysko-zawodowe z M. R. oraz B. P.".

Pismem z 11 marca 2025r. nr NB.051.4.2025 ww. organ poinformował skarżącego, że przeprowadzi postępowanie wyjaśniające zgodnie z przepisami ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, a następnie poinformuje, czy w ww. sprawie mogło dojść do naruszenia obowiązujących przepisów budowlanych. Wskazał, że jeżeli zaistnieją prawne podstawy do przeprowadzenia postępowania administracyjnego, zmierzającego do usunięcia stwierdzonych niezgodności z prawem, postępowanie takie zostanie wszczęte z urzędu.

Postanowieniem z 13 marca 2025r. nr WOP.771.2.3.2025.PB PINB odmówił wyłączenia organu powiatowego, wskazując na brak podstaw do takiego działania, znajdujących umocowanie w art. 25 k.p.a.

Następnie skarżący wniósł do PWINB skargę z 10 kwietnia 2025 r. na niezałatwienie ww. sprawy przez PINB w terminie ustawowym, poprzez wydanie decyzji administracyjnej.

Pismem z 29 kwietnia 2025 r. PWINB stwierdził, że ww. skarga nie jest uzasadniona. Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 53a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, postępowania uregulowane w Rozdziale 5b Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy (art. 48-53 a, tj. postępowanie legalizacyjne i naprawcze) wszczyna się z urzędu. Podniósł, że dopiero czynności wyjaśniające wskażą czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w oparciu o przepisy ww. ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W niniejszej sprawie zachodzi podstawa do zawieszenia wskazana w powyższym przepisie. Składowi orzekającemu wiadomym jest z urzędu, że Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskiem z 24 lutego 2025 r., zarejestrowanym pod sygn. II OPS 2/25, wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wyjaśnienie zagadnienia prawnego: "Czy z uwagi na dyspozycję art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.) możliwe jest wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w trybie nadzoru budowlanego na wniosek podmiotu, który żąda od organu podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny." W przypadku negatywnej odpowiedzi na powyższe pytanie, Prezes NSA wniósł o wyjaśnienie: "Czy organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek o wszczęcie jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a Prawa budowlanego, obowiązany jest wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, czy też wystarczającym jest poinformowanie pismem wnioskodawcy o podjętych działaniach."

W niniejszej sprawie kluczową kwestią dla jej rozstrzygnięcia pozostaje zagadnienie związane z możliwością wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie nadzoru budowlanego na wniosek podmiotu, który żąda od organu podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny w niniejszym postępowaniu oraz forma prawna poinformowania o braku takiej możliwości, a więc w drodze czynności materialnotechnicznej (pismo informacyjne), czy też postanowienia. Od rozstrzygnięcia ww. zagadnienia prawnego zależy rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi i uznanie, czy organ prowadził postępowanie przewlekle, czy też nie.

Wobec powyższego sąd, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.