II SAB/Bd 15/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Renata Owczarzak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Inne w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.

Wnioskiem z [...] grudnia 2022r., przesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej (na adres [email protected]) J. M. zwrócił się o udostepnienie informacji publicznej w zakresie standardów leczenia covid, z uwzględnieniem wskazań aktualnej wiedzy medycznej obowiązujących od czasu wprowadzenia pandemii do dnia odpowiedzi na ten wniosek.

Pismem z [...] stycznia 2023 r. [...] (nadanym [...] stycznia 2023 r.) z upoważnienia Prezesa Okręgowej Rady Lekarskiej Inne poinformowano wnioskodawcę, że [...] nie jest zobowiązana do udzielenia przedmiotowej informacji, gdyż nią nie dysponuje oraz nie jest podmiotem właściwym do jej udzielenia. Zaznaczono przy tym, że Inne, jako jednostka organizacyjna samorządu zawodowego działająca na podstawie ustawy z dnia [...] grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1342), wykonuje zadania określone w tej ustawie, z których jedynie część ma charakter zadań publicznych. Jedynie w zakresie tych zadań Inne jest podmiotem właściwym do udzielenia informacji publicznych, w trybie ustawy z dnia [...] września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej "u.d.i.p.")

Pismem z [...] stycznia 2023 r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] skargę na bezczynność Inne, zarzucając naruszenie art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wniósł o:

1) ustalenie, że jego wniosek z [...] grudnia 2022 r. dotyczył informacji publicznej

2) zobowiązanie [...] do udzielenia żądanej informacji w terminie 7 dni od daty wydania prawomocnego wyroku,

3) zasądzenie na swoja rzecz sumy pieniężnej w wysokości [...] zł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. – jako zadośćuczynienie za nieudzielenia informacji publicznej

4) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych

Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie przez Sąd postępowania dowodowego poprzez zobowiązanie organu do przekazania Sądowi wnioskowanej informacji, celem ustalenia czy wniosek dotyczył informacji publicznej.

Zdaniem skarżącego organ pozostaje w bezczynności, bowiem nie udostępnił mu wnioskowanej informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę, Inne, reprezentowana przez Prezesa Okręgowej Rady Lekarskiej Inne, wniosła o jej oddalenie w całości, a w wypadku uwzględnienia skargi, stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ podkreślił, że udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego z [...] grudnia 2022 r. z zachowaniem 14-dniowego terminu pismem z [...] stycznia 2023 r. (nadanym na adres wnioskodawcy 4 stycznia), co oznacza brak bezczynności. Poinformował również, ze standard organizacyjny opieki zdrowotnej nad pacjentem podejrzanym o zakażenie lub zakażonym wirusem SARS-Co V-2 stanowił akt powszechnie obowiązujący w postaci rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 października 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 1749 ze zm.) wydane na podstawie art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 6331 ze zm.). Rozporządzenie to obowiązywało w okresie od 9 października 2020 r. do 29 kwietnia 2022 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a.

W przypadku skarg na bezczynność, kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu.

W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej – czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. – ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z 24.05.2006 r., I OSK 601/05, dostępne [...]). Ponadto do skarg na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 P.p.s.a. Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności.

W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że przedmiotem skargi uczyniono bezczynność Inne w zakresie udostępnienia Skarżącemu informacji określonych we wniosku z [...] grudnia 2022 r.– mających, jego zdaniem status informacji publicznej.

Przedmiotem sprawy jest w niniejszym postępowaniu udostępnienie informacji publicznej. Dla rozstrzygnięcia tej sprawy istotną jest więc kwestia Inne jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej oraz czy żądane, wnioskiem z [...] grudnia 2023 r., informacje stanowią informację publiczną. W dalszej kolejności należy ocenić, czy działania organu nastąpiły w formie zgodnej z treścią wniosku o udzielenie informacji publicznej, a jeżeli nie, to czy takie odstępstwo znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym sprawy. Przy czym wskazać należy, że złożenie wniosku przez osobę wykonującą prawo dostępu do informacji publicznej nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku "automatycznego" udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on zbadać, czy przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej znajdują zastosowanie w danej sytuacji i jeżeli tak to winien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.

Katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej został określony w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., z tym dodatkowym zastrzeżeniem, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: (1) organy władzy publicznej; (2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; (3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; (4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; (5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Inne (dalej BIL) działa na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich. Zgodnie z art. 2 ustawy, ciżby lekarskie realizują zadania publiczne. Członkowie izb lekarskich stanowią samorząd zawodowy lekarzy i lekarzy dentystów. Okręgową Izbę lekarską stanowią lekarze wpisani na odpowiednią listę członków (art. 2 ust. 4). Okręgowa izba lekarska jest zatem jednostką organizacyjną samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów posiadającą osobowość prawną (art. 3.). Zadania samorządu lekarzy określono w art. 5 tej ustawy.

W myśl art. 21 ww. ustawy, organami okręgowej izby lekarskiej są: 1) okręgowy zjazd lekarzy, 2) okręgowa rada lekarska, 3) okręgowa komisja rewizyjna, 4) okręgowy sąd lekarski, 5) okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej.

Zgodnie z art. 25 ww. ustawy, okręgowa rada lekarska kieruje działalnością okręgowej izby lekarskiej w okresie między okręgowymi zjazdami lekarzy, w szczególności prowadzi bieżące sprawy izby (pkt 10). Pracą tego organu kieruje prezes okręgowej rady lekarskiej (art. 27).

Wobec powyższego, stosownie do postanowień art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p., w niniejszej sprawie zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej może być wyłącznie okręgowa rada lekarska (organ wykonawczy samorządu zawodowego), a nie sama okręgowa izba lekarska (samorządowa jednostka organizacyjna). Sąd rozpoznający sprawę podziela w tym zakresie stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] października 2021 r. sygn. III OSK 3990/21. Analogicznie w przypadku innych samorządów zawodowych za podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej uznano odpowiednio okręgową radę adwokacką (wyrok NSA z 11 maja 2017 r. sygn. I OSK 2765/16), radę izby komorniczej (wyrok NSA z 15 września 2016 r. sygn. I OSK 343/15), Krajową Radę Fizjoterapeutów (wyrok z 19 kwietnia 2023 r. sygn. III OSK 3817/21).

W tym stanie rzeczy wniesiona do WSA skarga na bezczynność Inne, jako skierowana wobec podmiotu, który stosownie do postanowień art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. w zw. z 21 pkt 2 ustawy o izbach lekarskich, nie może być zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej jest z założenia niezasadna.

Sąd zważył nadto, że ogólny zakres żądanej we wniosku skarżącego z [...] grudnia 2022 r. informacji dotyczący: "standardów leczenia covid, z uwzględnieniem wskazań aktualnej wiedzy medycznej, obowiązujących od czasu wprowadzenia pandemii do dnia odpowiedzi na ten wniosek", nie wskazuje aby dotyczył on działalności jednostki organu samorządu zawodowego lekarzy i lekarzy dentystów w [...] lub też jej organu. Z przepisów ustawy o izbach lekarskich i innych obowiązujących aktów prawnych nie wynika, aby do zadań publicznych organów samorządu zawodowego lekarzy należało tworzenie, gromadzenie dokumentów czy innych informacji publicznych określających "aktualne standardy leczenia" poszczególnych chorób, w szczególności covid. Skarżący nie wskazał także aby Inne, czy też jej organy taką informacją publiczną dysponowały.

Z tych powodów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalono.