II SA/Wa 625/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 marca 2023 r. sprawy ze skargi A. C. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą postanawia: odrzucić skargę

A.C. (dalej: "Skarżący") w dniu 1 marca 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej: "CKL") z [...] stycznia 2022 r., nr [...]. Orzeczeniem tym CKL utrzymała w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (dalej: "RKL") z [...] października 2021 r., nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że RKL ustaliła, iż Skarżący jest zdolny do służby w Służbie Celno-Skarbowej z ograniczeniem (kategoria zdolności do służby "B"), przez co nie zaliczyła go do jakiejkolwiek grupy inwalidzkiej. RKL orzekła również, że schorzenia występujące u Skarżącego nie pozostają w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby ani w związku ze służbą. Przeprowadzona w postępowaniu odwoławczym konsultacja kardiologiczna i badanie komisyjne z oceną neurologiczną potwierdziły ustalone rozpoznania. Stopień zaawansowania schorzeń został ustalony w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań i konsultacji oraz dostarczoną dokumentację medyczną. Skarżący został uznany za zdolnego do służby z ograniczeniem, dlatego też zdaniem CKL, brak jest podstaw prawnych do uznania go za inwalidę i zaliczenia do jakiejkolwiek grupy inwalidzkiej. CKL uznała, że w prowadzonym przez RKL postępowaniu w sposób prawidłowy, w oparciu o aktualne (przywołane w zaskarżonym orzeczeniu) przepisy prawa, dokonano oceny stanu zdrowia A. C. i kwalifikacji zdolności do służby z niej wynikającej.

W uzasadnieniu wniesionej skargi Skarżący wskazał, że nie zgadza się z powyższym orzeczeniem. Podniósł, że Komisje Lekarskie nie dokonały właściwej oceny diagnozowanych schorzeń, błędnie je zakwalifikowały, jako nie mające większego wpływu na zdolność do pełnienia służby w Służbie Celno - Skarbowej. W ocenie Skarżącego, jego choroby mają wyłączny związek ze służbą celną oraz celno-skarbową i powstały jeszcze podczas jej pełnienia, zaś organy nie uwzględniły przedstawionej przez niego dokumentacji medycznej.

W odpowiedzi na skargę, CKL wniosła o jej odrzucenie, wskazując że orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą m.in. dla celów emerytalno-rentowych nie podlegają kognicji sądów administracyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg i sprzeciwów na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "p.p.s.a."). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę, Sąd w pierwszej kolejności bada, czy jest dopuszczalna. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 p.p.s.a., Sąd postanowieniem odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

W orzecznictwie podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich, działających w sprawach funkcjonariuszy służb mundurowych, kandydatów do takiej służby oraz emerytów i rencistów dzielą się na dwie zasadnicze grupy.

Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Mają one byt w pełni autonomiczny i podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.

Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy: ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r., poz. 132) oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723).

Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyrok NSA z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z 22 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 220/10; postanowienie NSA z 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała SN z 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99, uchwała NSA z 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00 - dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query – w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Zaskarżone orzeczenie należy do drugiej z wyżej wymienionych grup. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Skarżący został skierowany na badania celem uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą (skierowanie z dnia [...] czerwca 2020 r. wystawione przez Dyrektora Zakładu Emerytalno - Rentowego MSWiA w [...]). Skarżący nie został poddany badaniu jako kandydat do służby. Skarżący nie został poddany badaniu także jako funkcjonariusz pełniący służbę, gdyż jest on byłym funkcjonariuszem. Zaskarżone orzeczenie nie stanowi orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby, ale orzeczenie w przedmiocie związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, które nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Zaskarżone orzeczeniem z [...] stycznia 2022 r., należy bowiem do grupy orzeczeń, które są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Z powyższego wynika zatem, że skarga na to orzeczenie podlega odrzuceniu.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.