II SA/Wa 3436/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia S. z siedzibą w W. na decyzję partii politycznej [...] z dnia [...] lipca 2021 r. brak numeru w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od partii politycznej [...] na rzecz Stowarzyszenia S. z siedzibą w W. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W piśmie z 30 czerwca 2021 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...], na podstawie art. 54 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 i ust. 2 i art. 11 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej u.d.i.p., zwróciło się do partii politycznej [...] z siedzibą w [...]o udostępnienie (w formie elektronicznej), umów i porozumień z innymi partiami politycznymi, stowarzyszeniami, fundacjami, ruchami politycznymi, zawartych w okresie od 1 stycznia 2020 r. do dnia udzielenia odpowiedzi.

Partia polityczna [...] decyzją z [...] lipca 2021 r. (bez numeru), wydaną na podstawie art. 9 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 372) w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 2 statutu [...] oraz art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmówiła udostępnienia Stowarzyszeniu żądanej informacji.

W uzasadnieniu partia polityczna podała, że w rozpoznawanej sprawie u.d.i.p. nie znajduje zastosowania, ponieważ umowy, których udostępnienia żąda Stowarzyszenie nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Rozwijając tę myśl [...] stwierdziła, że w orzecznictwie sądowym (np. wyroki NSA z 15 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 707/10 i z 23 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2721/16, wyroki WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 717/13 i z 7 czerwca 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 113/16) oraz w piśmiennictwie prawniczym (I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska [w:] I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 6, N. Szczęch "Udostępnienie informacji publicznej przez partie polityczne", Studia Prawnicze KUL 1 (69) 2017 r., s. 140 i nast.), przyjmuje się, że są to dokumenty wewnętrzne, robocze, które dotyczą stosunków, porozumień z innymi partiami politycznymi czy podmiotami, które nie sprawują udziału w wykonywaniu władzy publicznej.

Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] w skardze z 6 sierpnia 2021 r. na opisaną decyzję partii politycznej [...] z [...] lipca 2021 r., wniosło o jej uchylenie, jako wydanej z naruszeniem art. 1 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p oraz art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniosło, że zaskarżona decyzja nie zawiera wymaganego uzasadnienia, ponieważ w jej treści powołano się jedynie na orzecznictwo, nie dokonując jego analizy ani nie odnosząc się do stanu faktycznego sprawy.

Partia polityczna [...] w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. [...] podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, podkreśliła, że informacja (dokumenty), której udostępnienia domaga się strona skarżąca, nie jest informacją publiczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest dopuszczalna i podlegała uwzględnieniu.

W kontrolowanej decyzji partia polityczna [...] stwierdziła, że umowy i porozumienia zawarte z innymi partiami politycznymi, stowarzyszeniami, fundacjami, ruchami politycznymi, w okresie wskazanym we wniosku, to dokumenty wewnętrzne, które nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z tego powodu, odmówiła skarżącemu Stowarzyszeniu udostępnienia wnioskowanej informacji, czyniąc to na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

Powołany przepis stanowi, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Ten przepis ma zatem zastosowanie tylko wówczas, gdy konieczna jest odmowa udzielenia informacji lub umorzenie postępowania i spełniony jest ponadto warunek przedmiotowy (informacja ma charakter informacji publicznej) i podmiotowy (podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji). Brak jednego z tych elementów oznacza zakaz załatwienia sprawy w drodze decyzji administracyjnej (Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz do art. 16, wyd. III opubl. WK 2016). Niedopuszczalne jest więc wydanie decyzji odmownej, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Jej przepisy nie znajdują bowiem wówczas zastosowania, a tym samym nie może być stosowany art. 16 ustawy (zob. wyroki NSA w Warszawie z: 11 grudnia 2002 r., II SA 2867/02 oraz z 19 grudnia 2002 r., II SA 3301/02, MoP 2003, nr 5, s. 196, wyroki NSA z 11 grudnia 2002 r., sygn. akt II SA 2867/02; z 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 2817/19; z 25 września 2020 r., sygn. akt I OSK 404/20; z 28 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3943/21 i z 17 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4362/21). W takiej sytuacji, podmiot do którego wpłynęło żądanie udostępnienia informacji publicznej, powinien poinformować wnioskodawcę, w drodze "zwykłego" pisma, że jego wniosek nie jest wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej.

Jak już powiedziano, w rozpoznawanej sprawie partia polityczna [...] stwierdziła, że jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, niemniej wnioskowana informacja nie ma, jej zdaniem, "publicznego" charakteru. Zatem przy takiej kwalifikacji informacji, jako niemającej charakteru informacji publicznej, nie było podstaw do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, w oparciu o u.d.i.p. Prawidłowym i jedynym dopuszczalnym sposobem rozpoznania wniosku Stowarzyszenia byłoby poinformowanie wnioskodawcy, w drodze "zwykłego" pisma, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Z tego powodu zaskarżona decyzja, jako wydana bez podstawy prawnej, nie może ostać się w obrocie prawnym.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy, z uwagi na treść wniosku o udostępnienie informacji publicznej (nie wskazano w nim stron i przedmiotu umów czy porozumień mających podlegać udostępnieniu), należy zwrócić uwagę, że wnioskodawca powinien określić we wniosku, czego dokładnie dotyczy jego żądanie, udostępnienia jakiej informacji żąda. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej nie ma obowiązku domyślania się jakich konkretnie informacji wniosek dotyczy, nie ma też obowiązku dopytywania wnioskodawcy, jakich konkretnie informacji (dokumentów) się domaga. Wniosek sformułowany zbyt ogólnie, nie stanowi wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dodaje, że w aktach sprawy przesłanych przez partię polityczną do Sądu brak jest informacji, czy wniosek Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej z 30 czerwca 2021 r. został złożony drogą elektroniczną czy w "tradycyjnej" formie, a w konsekwencji nie można jednoznacznie ustalić, czy spełnia wymagania formalne (art. 63 § 3, § 3a k.p.a.). Wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej wiąże się natomiast z koniecznością dysponowania przez organ wnioskiem, który spełnia wymogi formalne, w tym zawiera podpis (por. np. wyrok NSA z 16 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 1002/09, wszystkie powołane orzeczenia dostępne w CBOSA).

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej, obarczona jest wadą nieważności i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 orzeczenia, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy.