II SA/Wa 3108/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi K. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę

K.K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] czerwca 2021 r. (nr [...]), którym organ odwoławczy utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] kwietnia 2021 r. (nr [...]) o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] maja 2021 r.

Z okoliczności faktycznych sprawy ustalonych przez organy administracji i przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia wynika, że Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] przedstawił K.K. – wówczas asystentowi Referatu Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w [...] - zarzut popełnienia czynów wypełniających znamiona przestępstw, o których mowa w art. 228 § 3, art. 231 § 1 w zw. z art. 266 § 2 w zw. z art. 11 § 2 oraz 12 § 1 k.k. (sprzedajność pełniącego funkcję publiczną, nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza oraz ujawnianie informacji w związku z wykonywaną funkcją). Mianowicie oskarżył go o to, że w dniu [...] marca 2017 r. w [...] w powiecie [...], będąc funkcjonariuszem Policji i w związku z wykonywaną funkcją, przyjął od M. T. obietnicę korzyści majątkowej w zamian za odstąpienie od ukarania A. C. za popełnione przez nią wykroczenie drogowe z art. 92a ustawy z dnia 20 maja 2017 r. - Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 2021 r., poz 2008), za które K.K. powinien nałożyć jej mandat karny od 400 do 500 zł oraz zatrzymać prawo jazdy. Ponadto, zarzucono skarżącemu, że w okresie od [...] stycznia 2018 r. do [...] maja 2018 r., w powiecie [...] , działając z góry powziętym zamiarem, będąc funkcjonariuszem publicznym, przekroczył swoje uprawnienia dotyczące obowiązku strzeżenia tajemnic związanych ze służbą (art. 58 ust. 1 ustawy o Policji) i przekazywał tajne informacje H. P., G. W. oraz W. S. - posiadającym sądowy zakaz prowadzenia pojazdów, w wyniku czego wymienione osoby uzyskały korzyść osobistą pozwalającą im na bezprawne korzystanie z pojazdów mechanicznych bez ryzyka kontroli Policji.

W związku z powyższym, pismem z 25 stycznia 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i pouczył skarżącego o przysługujących mu uprawnieniach. Jednocześnie, na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy o Policji, wezwano skarżącego do wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, w terminie 3 dni od doręczenia wezwania i pouczono go o skutkach braku tego wskazania. W odpowiedzi na powyższe, skarżący wskazał jako organizację związkową, która ma go reprezentować w postępowaniu, Związek Zawodowy Policjantów Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. W związku z tym wystąpiono do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...] z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi na jej ważny interes. W odpowiedzi przekazano uchwałę Prezydium Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów województwa [...] z [...] marca 2021 r. (nr [...]), w której związek stwierdził, że ewentualne zwolnienie skarżącego ze służby powinno nastąpić po prawomocnym wyroku wydanym w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu karnym.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z [...] kwietnia 2021 r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 43 ust. 3 i art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił K.K. ze służby w Policji z dniem [...] maja 2021 r. Rozstrzygnięciu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Organ I instancji w uzasadnieniu rozkazu personalnego wskazał, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 powołanej ustawy można zwolnić policjanta ze służby, gdy wymaga tego jej ważny interes i wyjaśnił, że pojęcie ważnego interesu służby jest pojęciem bliżej nieokreślonym w przepisach prawa, ale w praktyce stanowi podstawę do zwolnienia funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, a nie można ich zwolnić na innej podstawie prawnej.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] podkreślił, że w interesie służby policyjnej leży, aby każdy funkcjonariusz był nieskazitelny w zakresie przestrzegania prawa, aby strzegł on tajemnicy prawnie chronionej, a także honoru i godności formacji oraz jej dobrego imienia. Ponadto, funkcjonariusz Policji powinien posiadać nieposzlakowaną opinię i przejawiać nienaganną postawę wobec państwa, społeczeństwa i przełożonych. Organ I instancji wyjaśnił, że interes służby wchodzi w skład interesu społecznego, ale podkreślił jednocześnie, że nie każdy przejaw naruszenia interesu służby może prowadzić do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, ponieważ przepis ten wymaga kwalifikowanej formy naruszenia w postaci ważnego interesu służby.

Organ I instancji wskazał, że stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych, a może być uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta uniemożliwiającym kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. Ponadto, jak wynika z treści art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wynika, że takie zwolnienie ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione, tzw. uznaniu administracyjnym. Stąd też decyzja podjęta na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony, a ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby powinna uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] podkreślił, że służba w Policji rodzi po stronie funkcjonariuszy szczególny obowiązek dbania o bezpieczeństwo publiczne, ochronę życia i zdrowia ludzi, a także ochronę przestrzegania przepisów prawa. Dlatego podejrzenie policjanta o popełnienie przestępstwa oraz przewinień dyscyplinarnych godzi w dobre imię Policji, jej dobry wizerunek i odbiór w społeczeństwie. Ponadto, funkcjonariusze Policji korzystają ze szczególnej ochrony przewidzianej przepisami prawa karnego i w związku z tym powinni dostrzegać wagę swojej służby i związany z tym prestiż społeczny.

Zdaniem organu I instancji postawione K.K. zarzuty w sposób jednoznaczny naruszają interes służby i uzasadniają zwolnienie go z Policji. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wskazał, że pozostawienie w służbie policjanta, którego działania stoją w sprzeczności z domeną funkcjonowania Policji spowodowałoby osłabienie wizerunku formacji w oczach społeczeństwa. Przedstawione skarżącemu zarzuty zaprzeczają podjętym przez niego w rocie ślubowania zobowiązaniom, na mocy których skarżący przyrzekł strzec bezpieczeństwa państwa, jego obywateli, przestrzegania prawa, dyscypliny służbowej, zobowiązał się wykonywać polecenia przełożonych, strzec honoru, godności i dobrego imienia służby, a także przestrzegać zasad etyki zawodowej. Organ I instancji stwierdził, że skarżący utracił nieposzlakowaną opinię i swoim zachowaniem i postawą wykazał, że nie może realizować powierzonych mu zadań i dlatego niemożliwym jest pozostawienie go w służbie.

Organ I instancji podkreślił, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie udowadnia się - jak w postępowaniu karnym - popełnienia zarzucanego policjantowi przestępstwa, gdyż nie jest to zadaniem organów administracji. Jak wskazał Komendant Wojewódzki Policji w [...], policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i dlatego sam fakt podejrzenia dopuszczenia się przez funkcjonariusza naruszenia obowiązującego porządku prawnego może być uznany za sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Organ I instancji podkreślił, że nie do przyjęcia jest, aby policjant egzekwujący prawo, sam je wcześniej łamał i stwierdzenie to zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] jest adekwatne również w przypadku nieudowodnienia policjantowi popełnienia przestępstwa, a jedynie ciążenia na nim zarzutu jego popełnienia.

Ponadto, Komendant Wojewódzki Policji dodał, że długotrwała absencja skarżącego wynikająca z zawieszenia go w czynnościach służbowych pogarsza i tak trudną sytuację kadrową jednostki i wpływa na efektywność wykonywania przez nią czynności służbowych.

W konkluzji, organ I instancji stwierdził, że zwolnienie skarżącego ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest uzasadnione całokształtem okoliczności, w tym w szczególności: uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przez niego przestępstwa oraz przewinienia dyscyplinarnego, naruszeniem dbałości o społeczny wizerunek Policji, perspektywą długotrwałej nieobecności w służbie i przyczynieniem się w ten sposób do jej dezorganizacji, a także do utraty nabytych wcześniej kwalifikacji zawodowych.

K.K. wniósł odwołanie od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] kwietnia 2021 r. Odwołujący się zarzucił, że rozkaz personalny został wydany z naruszeniem art. 41 ust. 2 pkt 5 i art. 43 ust. 3 i 4 ustawy o Policji oraz art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 108 § 1 k.p.a.

Odwołujący się podniósł m. in., że organ I instancji wydając sporne rozstrzygnięcie oparł się jedynie na postawionych skarżącemu w postępowaniu przygotowawczym zarzutach, dokonując jednocześnie ich oceny, do czego z kolei uprawnione są wyłącznie organy ścigania. Organ I instancji w ten sposób rozstrzygnął przedwcześnie o przebiegu zdarzeń objętych postawionymi skarżącemu zarzutami i ponoszonej przez niego odpowiedzialności.

W odwołaniu skarżący podkreślił swój dotychczasowy wzorowy i nienaganny przebieg dwunastoletniej służby, świadczący o jego poświęceniu formacji, do której przynależy. K.K. podniósł, że posiada pozytywną opinię zarówno wśród współpracowników, jak i lokalnej społeczności. Wskazał, że w toku służby wykazywał się szczególną odwagą oraz sprawnością fizyczną i psychiczną.

Odwołujący się zarzucił także, że organ I instancji błędnie i bezpodstawnie przyjął, że postawienie skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstw wpłynęło na wizerunek i odbiór formacji przez społeczeństwo. Sprawa skarżącego nie spotkała się bowiem z negatywnym odbiorem społecznym, wręcz przeciwnie skarżący otrzymuje wyrazy wsparcia w środowisku służbowym, jak i lokalnym.

Skarżący nie zgodził się z argumentacją dotyczącą trudnej sytuacji kadrowej jednostki Policji i wskazał, że nie mogło mieć na nią wpływu zawieszenie jednego funkcjonariusza. Na marginesie wskazał zresztą, że wnosił o przywrócenie do służby, a jego zawieszenie w wykonywaniu obowiązków służbowych nie było obligatoryjne i niezbędne.

Odwołujący się zakwestionował także zasadność nadania zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oceniając to jako dowolne i nieuzasadnione działanie organu I instancji.

Zdaniem skarżącego organ I instancji wydając skarżony rozkaz personalny uchybił również art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. i w konsekwencji naruszył obowiązek rzetelnego przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, nie rozstrzygając wszystkich aspektów sprawy oraz powstałych wątpliwości. Skarżący podkreślił ponownie, że samo postawienie mu zarzutów popełnienia przestępstwa nie jest wystarczające i należało dokładnie zbadać ich wagę i ciężar, a przede wszystkim odbiór działań skarżącego w lokalnej społeczności.

K.K. wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w całości.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] czerwca 2021 r. (nr [...]), wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny organu I instancji.

Na wstępie organ podkreślił, że w dniu [...] czerwca 2021 r. ustalono, że postępowanie przygotowawcze prowadzone przez [...] Wydział Prokuratury Okręgowej w [...] (sygn. akt [...]) przeciwko skarżącemu zostało zakończone skierowaniem wobec niego aktu oskarżenia do sądu.

Następnie, organ powołał przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i wskazał, że decyzja o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Policji z uwagi na dobro służby jest wydawana w ramach uznania administracyjnego. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie wskazanego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony (art. 7 k.p.a.). Organ odwoławczy podkreślił, że ma to szczególne znaczenie w sytuacji gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych, takich jak "ważny interes służby".

Komendant Główny Policji zgodził się z organem I instancji, że przy odczytywaniu powyższego wyrażenia należy odwoływać się przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Organ odwoławczy, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 1999 r. sygn. akt II SA 426/99 podał, że zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym przesłanka jej ważnego interesu powinna być w każdej sprawie indywidualnie skonkretyzowana poprzez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę. Ocena końcowa danego funkcjonariusza - poprzedzająca ewentualną decyzję o zwolnieniu go ze służby – musi zawsze uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. Rolą organu administracji w każdej sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji jest zatem wykazanie, że za zwolnieniem danego funkcjonariusza przemawia ważny interes służby.

Komendant Główny Policji powołał się na art. 1, art. 25 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 ustawy o Policji. Organ podkreślił, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych, a charakter realizowanych przez nich zadań wymaga, aby posiadali odpowiednie kwalifikacje merytoryczne oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Policjant, który jest podejrzany o popełnienie przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, niewątpliwie traci przymiot "nieskazitelności charakteru", niezbędny do pozostawania w szeregach Policji, a w konsekwencji autorytet i wiarygodność w odbiorze społecznym i naraża na szwank dobre imię tej formacji, co oznacza, że jego zwolnienie jest uzasadnione interesem służby. W interesie Policji jest to, aby służbę w niej pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujący stawiane przed nią wymagania. Zwolnienie funkcjonariuszy niespełniających tych wymagań sprzyja budowaniu autorytetu Policji i buduje zaufanie do formacji, a wiec leży również w interesie społecznym.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozkazu personalnego odwołał się do przepisów art. 228 § 3, art. 231 § 1 i art. 266 § 2 k.k. i stwierdził, że czyny te nie licują z honorem, godnością i dobrym imieniem służby oraz wskazał, że w sprawie ma zastosowanie art. 11 § 2 k.k. (jeden czyn sprawy wyczerpuje znamiona typów czynów zabronionych określonych w co najmniej dwóch przepisach ustawy), a także 12 § 1 k.k. (czyn ciągły).

Komendant Główny Policji podkreślił także, że nie bez znaczenia dla tej sprawy jest to, że podejrzanym o popełnienie wymienionego przestępstwa jest osoba pełniąca funkcję publiczną, a także to że czyn ten pozostaje w ścisłym związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi funkcjonariusza publicznego.

W ocenie Komendanta Głównego Policji wydanie postanowienia o przedstawieniu skarżącemu zarzutów, a następnie skierowanie przeciwko niemu aktu oskarżenia do sądu o popełnienie czterech przestępstw z art. 228 § 3 k.k., a także z art. 231 § 1 w zw. z art. 266 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 i 12 § 1 k.k. sprawia, że skarżący utracił on przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. K.K., jako policjant, miał bowiem zapobiegać, wykrywać i ścigać przestępstwa oraz reagować na wszelkie przejawy łamania prawa. Tymczasem sam stał się podejrzany o popełnienie przestępstw. Tym samym, organ odwoławczy uznał, że K.K. nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, a zatem nie spełnia podstawowego warunku do pełnienia służby w Policji, zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Zdaniem Komendanta Głównego Policji uniemożliwia to jego dalsze pozostawanie w służbie.

W przekonaniu Komendanta Głównego Policji, niepodjęcie stosownych działań wobec skarżącego, może mieć niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyja budowaniu autorytetu formacji i jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie Policji opiera się w szczególności na zaufaniu społecznym. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach. Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest niezbędna nie tylko dla umacniania autorytetu Policji, ale również do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich funkcjonariuszy. Policjanci muszą mieć świadomość, że nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, oraz że podejrzenia o zachowania niezgodne z prawem, powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane.

Komendant Główny Policji podniósł, że postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby rządzi się innymi zasadami niż postępowanie karne. O ile zatem wątpliwości w zakresie odpowiedzialności karnej winny być rozstrzygane na korzyść podejrzanego, o tyle te same wątpliwości mogą stanowić podstawę do wszczęcia i prowadzenia postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji, ze względu na ważny interes formacji. W konsekwencji nie można, powołując się na zasadę domniemania niewinności, kwestionować legalności wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Oznacza to również, że zwolnienie policjanta ze służby z uwagi na dobro służby, jest niezależne od wyniku postępowania karnego (a więc może nastąpić przed jego zakończeniem).

Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutów odwołania, zaznaczył, że nie było konieczne w niniejszym postępowaniu badanie postawy funkcjonariusza, którą przejawiał w przeszłości w służbie, jej przebiegu, osiągnięć zawodowych skarżącego, czy odbioru jego osoby przez przedstawicieli formacji, czy społeczeństwa. Organ nie kwestionuje tego, że skarżący pełniąc służbę w Policji cieszył się nieposzlakowaną opinią. Był to bowiem warunek umożliwiający mu nieprzerwane kontynuowanie stosunku służbowego. Istotna dla niniejszej sprawy była natomiast utrata przez skarżącego, wskutek postawienia mu zarzutów karnych, przymiotu nieposzlakowanej opinii. Skierowanie aktu oskarżenia potwierdziło zaś tę okoliczność.

Komendant Główny Policji odnosząc się do zarzutu niewłaściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, wskazał, że zebrał cały materiał dowodowy niezbędny do podjęcia decyzji merytorycznej, a następnie w granicach swobodnej oceny dowodów, dokonał jego kompleksowej oceny. Zgromadzona w sprawie dokumentacja w postaci postanowienia o przedstawieniu zarzutów, a także informacja o objęciu skarżącego aktem oskarżenia, jest bez wątpienia wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwala na jego merytoryczne rozstrzygnięcie. Wszelkie inne ustalenia nie zmieniłyby bowiem przyjętej oceny o utracie przez skarżącego przymiotu nieposzlakowanej opinii. Tym samym, zdaniem Komendanta Głównego Policji, dalsze gromadzenie dokumentacji i wykonywanie innych czynności powodowałoby wyłącznie nieuzasadnione przedłużenie postępowania.

Organ odwoławczy podał, że zapewnił stronie czynny udział w każdym stadium prowadzonego postępowania. Wydanie zaskarżonego rozkazu personalnego było poprzedzone wystąpieniem o wymaganą na mocy art. 43 ust. 3 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, opinię organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Negatywne stanowisko organizacji związkowej, co do kwestii zwolnienia policjanta ze służby nie ma mocy wiążącej dla organów administracji rozstrzygających w przedmiocie zwolnienia ze służby i ma wyłącznie charakter konsultacyjny. Nie może zatem stanowić argumentu przemawiającego za pozostawieniem strony w służbie w Policji.

Komendant Główny Policji uznał również, że organ I instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności, mając na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Policja jest bowiem jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającej skutecznego i prawidłowego działania. Natomiast nie może wykonywać wskazanej roli gdy jej zasób kadrowy utrudnia lub uniemożliwia realizację ustawowo nałożonych na nią zadań. Dlatego zdaniem organu odwoławczego w uzasadnieniu skarżonego rozkazu personalnego dostatecznie udowodniono, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny i zasadne jest zastosowanie w sprawie art. 108 § 1 k.p.a.

K.K. w skardze na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] czerwca 2021 r. zarzucił, że został wydany z naruszeniem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 107 § 1 pkt 8 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie rozkazu personalnego organu I instancji oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego.

Zdaniem skarżącego, organy obu instancji przy wydawaniu rozkazów personalnych w niniejszej sprawie nie dokonały wszechstronnego rozważenia wszystkich jej okoliczności oraz nie zgromadziły pełnego materiału dowodowego, który pozwalałby na właściwą ocenę zaistnienia przesłanki zwolnienia ze służby, jak i wyważenia interesu społecznego i indywidualnego strony. W opinii K.K. w uzasadnieniach decyzji obu instancji nie wskazano również z jakich źródeł dowodowych wywiedziono wskazywany w nich stan faktyczny sprawy. Skarżący podkreślił, że niewyjaśnienie w sposób wystarczający istotnych dla spraw okoliczności jest sprzeczne z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Skarżący podkreślił, że postawione mu w postępowaniu karnym zarzuty w żadnej mierze nie uzasadniają zwolnienia go ze służby w oparciu o dyspozycję art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Choć bezsporne jest, że skarżącemu postawiono zarzuty popełnienia przestępstwa, K.K. stanowczo i kategorycznie im zaprzeczył i wskazał, że jest przekonany o swojej niewinności, której dowiodą zresztą jego zdaniem dalsze etapy postępowania karnego.

K.K. stwierdził, że organy nie zbadały w jaki sposób postawienie mu zarzutów karnych faktycznie wpłynęło na wizerunek formacji w powiecie [...] . Jego zdaniem nie jest prawdą, że zdarzenie z jego udziałem zostało negatywnie odebrane przez lokalną społeczność. Skarżący podkreślił, że nie przestał legitymować się nieposzlakowaną opinią, więc ważny interes służby nie został naruszony w jego sprawie. Skarżący ponownie podkreślił dotychczasowe wzorowe wykonywanie obowiązków służbowych, swoją szczególną odwagę oraz sprawność fizyczną i psychiczną.

Skarżący zarzucił także, że zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji został wydany przez osobę nieuprawnioną, tj. Zastępcę Dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Obsługi Prawnej Komendy Głównej Policji - bez powołania i załączenia jakiegokolwiek upoważnienia do wydania przedmiotowego rozkazu personalnego przez wskazaną osobę. Zdaniem skarżącego sporna decyzja jest więc dotknięta wadą nieważności i skutkuje koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W skardze do Sądu skarżący zarzucił, że Komendant Główny Policji w sposób nieuprawniony przyjął, że postawione mu zarzuty karne są dostateczną podstawą do wydania rozkazu personalnego o jego zwolnieniu ze służby z uwagi na dobro służby, w związku z utratą przymiotu nieskazitelnego charakteru, niezbędnego do pełnienia służby w Policji.

Sąd nie podziela tego zapatrywania skarżącego.

Przepis art. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozkazu, stanowi, że policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego jej ważny interes. Rozkaz personalny w sprawie zwolnienia policjanta ze służby z uwagi na jej ważny interes, jest podejmowany przez właściwego przełożonego, w ramach uznania administracyjnego. Oczywiście uznanie administracyjne nie pozwala na dowolne działanie organu administracji publicznej, rozstrzyganie na podstawie przesłanek niemających obiektywnego uzasadnienia. W sprawie takiej jak niniejsza, organ musi ustalić (rozważyć) proporcje między interesem społecznym, interesem służby a słusznym interesem strony. Sąd kontrolując decyzję uznaniową jest obowiązany zbadać, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie widzi podstaw do przyjęcia, aby zaskarżony rozkaz nie mieścił się w granicach uznania administracyjnego.

Zwolnienie skarżącego ze służby w Policji było podyktowane jej ważnym interesem (troską o wizerunek formacji) i motywowane, jak wynika z zaskarżonego rozkazu, utratą przez K.K. przymiotu nieposzlakowanej opinii, która jest wymagana od każdego funkcjonariusza (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji).

Zdaniem Sądu, Komendant Główny Policji miał prawo w przedstawionym stanie faktycznym, uznać, że pozostawienie skarżącego w służbie nie leży w "ważnym interesie" służby, a uzasadnienie tego rozstrzygnięcia zostało dostatecznie i wyczerpująco uzasadnione.

"Ważny interes służby", o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji należy rozpatrywać w kontekście celów i zadań Policji, jako formacji uzbrojonej, powołanej do zapewnienia bezpieczeństwa, ochrony osób i mienia przed bezprawnym działaniem i w związku z wymaganiami stawianymi policjantom, w szczególności wymagania posiadania nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Jest oczywiste, że podstawową gwarancją realizowania ustawowych celów i zadań policji jest określony stosunek osób wykonujących zadania policji do porządku prawnego, wyrażający się m. in. w wymaganiu posiadania nieposzlakowanej opinii. Prowadzi to również do oczywistego wniosku, że pełnienie służby przez osobę, która nie cieszy się nieposzlakowaną opinią nie leży w interesie służby. Uwagę tę należy odnieść również do osoby, którą zawieszono w wykonywaniu obowiązków służbowych. Zawieszenie nie stawia bowiem policjanta poza policją jako formacją, jest on dalej utożsamiany z policją. Pozostawienie w służbie policjanta, który nie daje rękojmi przestrzegania prawa i nie posiada nieposzlakowanej opinii może wpływać demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutować na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym i w konsekwencji na utratę zaufania do organów państwa.

Rozpatrując utratę nieposzlakowanej opinii jako okoliczność - przesłankę prowadzącą do zwolnienia policjanta ze służby ze względu na interes służby, w płaszczyźnie językowej należy zauważyć, co oczywiste, że opinia nieposzlakowana to opinia, na której nie ciąży żadna poszlaka. "Poszlaka" to zaś w języku polskim dowód niepełny, okoliczności przemawiające na niekorzyść podejrzanego, niepoparte bezpośrednimi dowodami. Całkowicie nieuzasadnione są zatem zarzuty skarżącego co do tego, że w jego sprawie stwierdzenie utraty przez niego nieposzlakowanej opinii jest niemożliwe z uwagi na niezakończenie prowadzonego wobec niego postępowania karnego. Utratę przymiotu "nieposzlakowanej opinii" nie powoduje tylko i wyłącznie karalność danej osoby. Może ją także spowodować - w konkretnych okolicznościach - znalezienie się tej osoby w kręgu podejrzeń bądź nawet insynuacji (np. wyroki NSA z dnia 20 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 48/13, z 27 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1715/13 i z 8 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 2642/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Okoliczności, na które powołał się organ stwierdzając, że skarżący utracił nieposzlakowaną opinię całkowicie uzasadniają tę ocenę. Skarżącemu postawiono w postępowaniu karnym zarzuty popełnienia przestępstw zasługujących na szczególne potępienie, a następnie skierowano w tym zakresie akt oskarżenia do sądu.

Trzeba podkreślić, że skarżący został zwolniony ze służby ze względu na interes służby, a nie z powodu popełnienia przestępstwa (art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy). Z tego względu nie mają znaczenia zarzuty skargi dotyczące przedwczesnego wydania decyzji w jego sprawie poprzez zwolnienie skarżącego ze służby przed ostatecznym rozstrzygnięciem jego sprawy przez sąd karny. Postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy nie jest formalnie zależne od postępowania karnego, którego ewentualny wynik skazujący obliguje organ do zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy. Zwolnienie policjanta ze służby ze względu na interes służby, uzasadniony utratą nieposzlakowanej opinii, jest dopuszczalne przed zakończeniem postępowania karnego w sprawie o przestępstwa zarzucane policjantowi, jeżeli uprawdopodobnione podejrzenie o popełnienie tych przestępstw daje podstawę do stwierdzenia utraty nieposzlakowanej opinii.

Można dodać, że Trybunał Konstytucyjny m. in. w wyroku z dnia 19 października 2004 r. K 1/04 (OTK-A 2004/9/93, Lex 127308) podniósł, że nieuczciwość i brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może zatem pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych. Z uwagi na karnoprawną zasadę domniemania niewinności nie jest dopuszczalne jedynie uznanie winy i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej bez postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem w sprawie karnej. Jednakże takich konstytucyjnych gwarancji nie można rozciągać na inne procedury ustawowe, których celem nie jest wymierzenie sankcji karnych. Zasada domniemania niewinności nie może być bowiem rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego.

Zdaniem Sądu, postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zostało przeprowadzone zgodnie z regułami procedury administracyjnej (art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1 oraz art. 107 k.p.a.). Organy ustaliły wszystkie istotne okoliczności faktyczne sprawy, a w uzasadnieniu decyzji wykazały, że skarżący utracił przymiot konieczny do pozostania w szeregach Policji i w sposób wyczerpujący wyjaśniły podstawy decyzji o zwolnieniu ze służby. Zaskarżony rozkaz personalny nie jest dowolny, a nadany mu rygor natychmiastowej wykonalności jest uzasadniony. Interes skarżącego, choć zrozumiały, nie przeważa w tej sprawie nad interesem służby.

Nie jest również uzasadniony podniesiony w skardze zarzut dotyczący rzekomej wady nieważności zaskarżonego rozkazu personalnego skutkującej koniecznością wyeliminowania go z obrotu prawnego, tj. podpisania zaskarżonego aktu przez nieuprawnioną osobę. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się bowiem decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia 12 sierpnia 2020 r. (nr 224) zmieniająca decyzję w sprawie upoważnienia policjantów i pracowników Biura Kadr, Szkolenia i Obsługi Prawnej Komendy Głównej Policji do załatwiania spraw dyscyplinarnych i osobowych policjantów oraz dokonywania czynności z zakresu prawa pracy, w której w § 1 ust. 1 pkt b) znajduje się informacja o upoważnieniu zastępcy dyrektora Biura Kadr, Szkolenia i Obsługi Prawnej Komendy Głównej Policji do załatwienia, w imieniu Komendanta Głównego Policji, po jego akceptacji lub po akceptacji I zastępcy Komendanta Głównego Policji albo upoważnionego zastępcy Komendanta Głównego Policji, spraw dyscyplinarnych policjantów oraz pracowniczych w pełnym zakresie.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga K.K. jest nieuzasadniona. Sąd kontrolując zaskarżone orzeczenie w zakresie wykraczającym poza granice wyznaczone zarzutami skargi (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), stwierdził, że nie ma podstaw do jego uchylenia lub orzeczenia o jego nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany uwzględnić z urzędu. Zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] czerwca 2021 r. oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] kwietnia 2021 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji odpowiadają prawu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 powołanej ustawy procesowej, orzekł jak w sentencji.