Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie

II SA/Sz 865/20

wyrok z dnia 2021-03-24

  • Pełna treść
  • 5 powołanych przepisów

To orzeczenie w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Sprawdź, co z tego orzeczenia wynika dla Twojego stanu faktycznego.

Zapytaj za darmo

Dane orzeczenia

SygnaturaII SA/Sz 865/20
Data orzeczenia2021-03-24
Rodzaj orzeczeniawyrok
SądWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
WydziałWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
SędziowieAlicja PolańskaBolesław StachuraJolanta Kwiecińska (przewodniczący sprawozdawca)

Pełna treść orzeczenia

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 24 marca 2021 r. sprawy ze skargi P. Z. D. stowarzyszenie ogrodowe w W. R. O. D. "F.. C." w S. na decyzję Inne z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za okres IV kwartału 2018 r. za pobór wód podziemnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję D. Z. Z. w S. P. G. W. W. [...] z dnia 9 października 2019 r., nr [...], II. zasądza od Inne na rzecz [...] Z. D. stowarzyszenie ogrodowe w W. R. O. D. "F.. C." w S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2020 r. znak [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor RZGW") utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor Zarządu Zlewni") z [...] października 2019 r. znak [...] w przedmiocie określenia P. "

w S. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") opłaty zmiennej za usługi wodne.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał

art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2020.256 i 695 j.t. ze zm.; dalej: "K.p.a.") w związku

z art. 272 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2020.310, 695

i 875; dalej: "u.p.w.") oraz art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz.U.2020.1325 j.t. ze zm.; dalej: O.p.") w związku

z art. 300 ust. 1 Prawa wodnego.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, 12 lutego 2019 r. Dyrektor Zarządu Zlewni na podstawie art. 272 ust. 17 u.p.w. oraz § 5 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (dalej: "rozporządzenie w sprawie jednostkowych stawek opłat") ustalił w formie informacji kwartalnej dla Strony, za okres IV kwartału 2018 r., opłatę zmienną w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych

na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Starostę S. z [...] czerwca 2004 r. znak: [...]

Wysokość opłaty została ustalona w oparciu o oświadczenia podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne w celu ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych, zgodnie z art. 552 ust. 2d u.p.w. Przesłane oświadczenia wpłynęły do kancelarii Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Nadzór Wodny w S. 7 stycznia 2019 r. i zostały podpisane przez P. M. S. . W przesłanych wykazach kontrolowany wskazał, iż w IV kwartale pobrano 3490 cm3 wód podziemnych, do celów rolniczych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, pobranych za pomocą urządzeń pompowych - cel 39.

Dnia 9 września 2019 r. Dyrektor Zarządu Zlewni poinformował Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie określenia wysokości opłaty zmiennej za okres IV kwartału 2018 r. za pobór wód podziemnych na podstawie

ww. pozwolenia wodnoprawnego.

Wymienioną decyzją z [...] października 2019 r. Dyrektor Zarządu Zlewni określił Stronie wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych z ujęcia położonego

na działce nr [...] w obrębie L. w gminie S. za okres IV kwartału 2018 r.,

w wysokości [...] zł. Organ stwierdził jednocześnie, że Strona dokonała zapłaty opłaty zmiennej na rachunek Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie

za IV kwartał 2018 r. w wysokości [...] zł i równocześnie określił wysokość kwoty pozostałej do zapłaty w wysokości [...] zł w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Strona zaskarżyła powyższą decyzję odwołaniem podnosząc, że wszystkie opłaty były na bieżąco płacone. W związku z tym Strona zwróciła się o wyjaśnienie, dlaczego po ponad roku organ zmienił naliczenia kwot do zapłaty.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez Stronę odwołania Dyrektor RZGW doszedł do przekonania, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie i ww. decyzją

z [...] października 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Organ wyjaśnił, że opłaty za usługi wodne mają charakter danin publicznych. Ustawodawca nakazał jednak organom właściwe stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej, co oznacza, że organy te podczas orzekania obowiązane są uwzględnić różnice wynikające z u.p.w. Z uwagi na to organ odwoławczy wskazał,

że podmiot obowiązany do uiszczenia opłaty zmiennej za usługi wodne

nie jest obowiązany do samodzielnego naliczenia kwoty podatku. Wysokość opłaty zmiennej określa właściwy organ Wód Polskich. Organ, określając wysokość opłaty zmiennej, robi to na podstawie deklaracji podmiotu korzystającego z usług wodnych. W deklaracji tej podmiot wskazuje cel poboru wody i na tej podstawie naliczana

jest opłata zmienna. W rozpatrywanej sprawie Strona wykazała w deklaracji inny cel poboru wód podziemnych, co upoważniło organ I instancji do wydania decyzji,

w której określił prawidłową kwotę opłaty zmiennej.

Odpowiadając na zarzut, iż organ I instancji po upływie roku od wydania informacji nie powinien zmieniać wysokości opłaty zmiennej w formie decyzji, Dyrektor RZGW stwierdził, że organ I instancji prawidłowo i terminowo dokonał ponownego określenia wysokości opłaty zmiennej. Jak wynika z akt sprawy, Strona w złożonej przez siebie deklaracji - wykaz zawierający informacje o ilości i jakości pobranej wody podziemnej i wody powierzchniowej - błędnie określiła cel poboru wód podziemnych będący podstawą obliczenia przez organ opłaty zmiennej. Strona

jako korzystający z usług wodnych zaklasyfikowała bowiem pobór wód na cele rolnicze i leśne, z czym słusznie nie zgodził się organ I instancji. Organ prawidłowo ustalił wysokość opłaty zmiennej, ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do dowodów, które uznał za podstawę orzekania oraz wymienił wszystkie okoliczności, na których oparł swoje rozstrzygnięcie.

Dyrektor RZGW stwierdził, że Strona jest podmiotem zobowiązanym

do ponoszenia opłaty za usługi wodne. Objęcie terenów rodzinnych ogrodów działkowych taką samą ochroną, jak grunty rolne i leśne nie oznacza, że grunty

te stają się gruntami rolnymi lub leśnymi, lecz ma na celu ograniczanie przeznaczania gruntów ROD na cele nierolnicze lub nieleśne, zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów ROD na takim samym poziomie jak grunty rolne lub leśne, rekultywacji i zagospodarowaniu gruntów ROD na cele rolnicze, zachowaniu torfowisk i oczek wodnych jako naturalnych zbiorników wodnych oraz ograniczaniu zmian naturalnego ukształtowania powierzchni ziemi.

W ocenie organu odwoławczego, dokonując wykładni § 5 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat, organ I instancji uwzględnił oba warunki konieczne do zaklasyfikowania poboru wód na cele rolnicze, mianowicie: cel rolniczy i konieczność nawadniania gruntów i upraw. W przypadku ROD nie jest spełniony warunek poboru na cel rolniczy, w związku z czym opłata zmienna nie może zostać określona na podstawie tego przepisu.

Strona zaskarżył decyzję organu odwoławczego skargą wniesioną

do tutejszego Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej

ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia

oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego, według norm przepisanych. Nadto, Skarżący wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie zarówno przepisów postępowania jak i prawa materialnego, tj.:

- art. 6, art. 7, art. 7a § 1, art. 77, art. 107 § 3 K.p.a., polegające

na niewyjaśnieniu w sposób należyty istotnych dla sprawy okoliczności

i w konsekwencji zaniechaniu ustalenia, że P.

w S. winien ponosić opłatę zmienną w wysokości określonej

w § 5 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r.

w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne;

- art. 4 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 grudnia 2014 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;

- art. 5 ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych w zw. z art. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 5, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 pkt 6, art. 15 ust. 1, art. 20 ust. 1

oraz art. 22c ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, poprzez ich niezastosowanie, pomimo że przedmiotowe przepisy uzasadniają wniosek, iż pobór wód na potrzeby nawadniania gruntów i upraw na działkach w ROD mieści się w zakresie pojęcia "pobór wód na cele rolnicze";

- § 5 ust. 1 pkt 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r.

w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne przez bezzasadne zastosowanie.

W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący powołał argumenty celem

ich poparcia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Sąd wskazuje, że na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U.2019.2325 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, w trybie uproszczonym, na wniosek Skarżącego, któremu nie sprzeciwił się organ, który wydał zaskarżoną decyzję.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2021.137 j.t.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

(art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Przeprowadzona w tak zakreślonych ramach sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do uznania, że akt ten nie odpowiada prawu.

Przedmiotem skargi uczyniono decyzję określającą P. w S. opłatę zmienną za pobór wód podziemnych w IV kwartale 2018 r.

Materialnoprawną podstawę tej decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo wodne, która reguluje gospodarowanie wodami, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, w szczególności kształtowanie i ochronę zasobów wodnych, korzystanie

z wód oraz zarządzanie zasobami wodnymi (art. 1 ustawy).

Zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 1 u.p.w., usługi wodne obejmują pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych. Opłaty za usługi wodne stanowią jeden

z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami (art. 267 pkt 1).

W myśl art. 270 ust. 1 u.p.w., opłata za usługi wodne za pobór wód składa

się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej, uzależnionej od ilości wód pobranych.

Zasady ustalania wysokości opłaty zmiennej określa art. 272 u.p.w., przewidując w ust. 1, że wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych

lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3.

Wysokości stawek opłat za usługi wodne zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat

za usługi wodne, w świetle którego jednostkowe stawki opłat za usługi wodne

za pobór wód w formie opłaty zmiennej, w zależności od ilości pobieranych wód

w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, do celów rolniczych lub leśnych za pobór wód podziemnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, pobranych za pomocą urządzeń pompowych wynoszą 0,05 zł za 1 mł pobranych wód podziemnych (§ 5 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia), natomiast do innych celów niż wymienione w pkt 1-35, określonych w Polskiej Klasyfikacji Działalności - 0,115 zł za 1 mł pobranych wód podziemnych (§ 5 ust. 1 pkt 36 lit. a rozporządzenia).

W sprawie bezsporne jest, że Skarżący posiada pozwolenie wodnoprawne

na pobór wód podziemnych, a zatem jest podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłat. W skardze Skarżący wskazywał, że zużycie wody następuje na potrzeby nawadniania upraw działkowych i powinno być traktowane tak jak zużycie wody

do celów rolniczych. Z kolei organ pobór wód podziemnych przypisał do celu określonego w § 5 ust. 1 pkt 36 lit. a rozporządzenia uznając, że nie ma podstaw

do zastosowania stawki określonej w § 5 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia, gdyż wbrew twierdzeniom Skarżącego, pobór wód podziemnych nie odbywa się dla celów rolniczych.

W ocenie Sądu, stanowisko organu nie zasługuje na akceptację,

gdyż opiera się na niewłaściwej wykładni § 5 ust. 1 pkt 39 ww. rozporządzenia.

W przepisach u.p.w. brak jest legalnej definicji celu rolniczego. Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ nieprawidłowo jednak przyjął, że w takiej sytuacji należy odwołać się do pojęcia "działalności rolniczej". Zakres zwrotów "cele rolnicze" i "działalność rolnicza" jest jednak inny. Definicję działalności rolniczej ustawodawca zawarł w wielu różnych ustawach, w tym m.in. w ustawie z dnia 2 marca 2004 r.

o podatku od towarów i usług, w których przyjmuje się, że działalność rolnicza polega na produkcji roślinnej i zwierzęcej. Natomiast zgodnie ze znaczeniem językowym "cel" oznacza "to, do czego się dąży", "to, czemu coś ma służyć", zaś "rolniczy"

to odnoszący się m.in. do rolnictwa, a więc uprawy i hodowli roślin, czy chowu zwierząt (por. Słownik Języka Polskiego PWN, L. Drabik i inni, Warszawa

2011 oraz Słownik Języka Polskiego PWN dostępny w Internecie pod adresem www.sjp.pwn.pl).

W świetle powyższego nie ulega zatem wątpliwości, że zakres pojęcia celu rolniczego będzie szerszy aniżeli pojęcia działalności rolniczej, co prowadzi

do wniosku, że organ niezasadnie zrównał oba te pojęcia, przypisując im tożsame znaczenie.

W ocenie Sądu, dla potrzeb określenia znaczenia pojęcia celów rolniczych,

o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 39 ww. rozporządzenia jak i stwierdzenia, czy pobór wód podziemnych przez Skarżącego mieści się w dyspozycji tego przepisu, zasadnym jest odniesienie się do ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych jak i ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych, jako aktów mających za przedmiot regulacji kwestie związane z uprawą gruntów rolnych i gruntów oddanych pod rodzinne ogrody działkowe.

W przypadku braku definicji legalnej na użytek danej ustawy w orzecznictwie wskazuje się na możliwość zastosowania wykładni systemowej danego pojęcia,

tj. odwołania się do jego definicji w innych aktach prawnych, z uwzględnieniem jego usytuowania w systemie prawnym. Za posiłkowym sięgnięciem do ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych przemawia cel regulacji, którym podobnie jak w u.p.w.,

jest w istocie ochrona zasobów naturalnych (odpowiednio gruntów rolnych i leśnych, czy zasobów wodnych), ale także i to, że akt ten definiuje pojęcie "gruntu rolnego"

jak i "przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze". Również ustawa

o rodzinnych ogrodach działkowych odwołuje się wprost do tej ustawy przewidując

w art. 5, że rodzinne ogrody działkowe stanowią tereny zielone i podlegają ochronie przewidzianej w przepisach o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a także

w przepisach dotyczących ochrony przyrody i ochrony środowiska.

W art. 2 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wymienione zostały w sposób wyczerpujący grunty, które ustawodawca zaliczył do gruntów rolnych. W katalogu tym uwzględniono grunty rodzinnych ogrodów działkowych

(pkt 6), co oznacza, że stanowią one grunty rolne, które podlegają ochronie przewidzianej w art. 3 ww. ustawy. W świetle tego przepisu ochrona gruntów rolnych polega na ograniczaniu przeznaczenia ich na cele nierolnicze lub nieleśne.

W art. 4 pkt 6 ww. ustawy wyjaśniono, że ilekroć w ustawie jest mowa

o przeznaczeniu gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne rozumie się przez

to ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposobu użytkowania gruntów rolnych

oraz innego niż leśny sposobu użytkowania gruntów leśnych.

Przepisy art. 2 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 4 pkt 6 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, co odnotował również Skarżący, stosowane a contrario nakazują zatem uznać, że wykorzystanie gruntu na potrzeby ROD z definicji jest tożsame

z wykorzystywaniem na cele rolnicze. Jeżeli bowiem zajęcie gruntu przez ROD, przesądza o tym, że staje się on gruntem rolnym w rozumieniu przedmiotowej ustawy, to nie sposób przyjąć, że funkcjonowanie na tym gruncie ROD, może stanowić przesłankę dla przyjęcia, jego wykorzystywania na "cele nierolnicze". Nadto, dodając do tego treść przytoczonego przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych logicznym jest, że zajęcie nieruchomości przez rodzinny ogród działkowy skutkuje (zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 6) uznaniem gruntu za rolny

i stanowi przejaw działania, którym ustawa ma chronić grunty rolne przed przeznaczaniem ich na cele nierolnicze lub nieleśne.

Na gruncie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zasadnym jest zatem wniosek, że wykorzystanie nieruchomości na prowadzenie rodzinnego ogrodu działkowego mieści się w pojęciu wykorzystania na cel rolniczy. Ustawa chroni bowiem przed przeznaczeniem gruntu ogrodów działkowych na cele inne niż rolnicze (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 marca 2020 r., IV SA/Po 1071/19 oraz z dnia 15 stycznia 2020 r., IV SA/Po 970/19).

Innymi słowy, analiza powyższych przepisów dowodzi, że grunty ROD służą celom rolniczym, wskazanym w § 5 ust. 1 pkt 39 ww. rozporządzenia. Przemawia

za tym fakt zaliczenia ich przez ustawodawcę do gruntów rolnych i z racji objęcia tych gruntów stosowną ochroną, uniemożliwiającą zmianę ich przeznaczenia, a tym samym użytkowania w inny sposób aniżeli rolniczy. Z kolei rolniczy sposób użytkowania gruntu przesądza wprost o wykorzystaniu gruntów w celu rolniczym.

Powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisy ustawy ROD w żaden sposób nie podważają powyższego stanowiska. Wręcz przeciwnie - potwierdzają je -skoro wśród podstawowych celów wymieniono zaspokajanie wypoczynkowych

i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa poprzez umożliwianie prowadzenia upraw ogrodniczych (art. 3 pkt 1 ustawy ROD). Również w definicji ROD zawartej

w art. 4 ww. ustawy wskazano, że ROD służy zaspakajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnej poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do ROD oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby.

Zaakcentowania wymaga, że niewątpliwie na mocy art. 3 pkt 1 ww. ustawy funkcja ROD w postaci zaspakajania wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb społeczeństwa realizowana jest przez uprawę działek, co nierozerwalnie wiąże

się z potrzebą ich nawadniania. Pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone Skarżącemu właśnie w tym celu: nawadniania gruntów w okresie wegetacyjnym,

tj. nawadniania upraw na terenie ogrodów działkowych.

Z tych też względów, zdaniem Sądu, okoliczność, że działki wykorzystywane są przez osoby fizyczne do prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby

nie tylko nie wyklucza, ale stanowi dodatkowy argument przemawiający za tym,

że cel poboru wód podziemnych mieści się w celach rolniczych.

Sąd wskazuje również, że z powyższym stanowiskiem korespondują ponadto regulacje rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia

29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków stanowiącego

w § 68 ust. 1 pkt 1, iż grunty rolne dzielą się na użytki rolne, do, których zalicza

się grunty orne, zaś w Załączniku nr 6 poz.1, iż do gruntów ornych zalicza

się zarówno grunty poddane stałej uprawie mechanicznej mającej na celu produkcję rolniczą lub ogrodniczą (pkt 1), jak i grunty na których urządzone zostały rodzinne ogrody działkowe (pkt 2) – por. wyrok NSA z 30 września 2020 r.,

II OSK 1098/20.

Kolejnym argumentem systemowym za przyjęciem powyższej wykładni musi być odwołanie się do przepisów ustawy o podatku rolnym, stanowiącej

w art. 1, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane

w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych

na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza,

a jednocześnie wprowadzającej w art. 12 ust. 1 pkt 13 ustawy zwolnienie przedmiotowe obejmujące właśnie grunty położone na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, z wyjątkiem będących w posiadaniu podmiotów innych niż działkowcy lub stowarzyszenia ogrodowe w rozumieniu u.r.o.d. Wprowadzenie zwolnienia zawartego w art. 12 ust. 1 pkt 13 ustawy o podatku rolnym wyraźnie wskazuje,

iż prawodawca uchwalając tą ustawę przyjmował, że na gruntach rodzinnych ogrodów działkowych prowadzona jest działalność rolnicza, albowiem w innym przypadku zwolnienie tych gruntów od podatku rolnego nie wymagałoby odpowiedniej regulacji ustawowej zawartej w tym przepisie (por. wyrok NSA

z 30 września 2020 r., II OSK 1098/20).

W świetle powyższych rozważań za chybiony uznać należy pogląd jakoby sklasyfikowanie przez ustawodawcę gruntu ROD jako rolny nie przesądzało

o celu poboru wody.

W ocenie Sądu, gdyby intencją prawodawcy było zastosowanie preferencyjnej stawki tylko w odniesieniu do działalności rolniczej i w takim tylko zakresie, w jakim chce tego organ, to zostałoby to wyartykułowane wprost w treści

ww. rozporządzenia.

Podsumowując tą część rozważań stwierdzić należy, zgodnie z oceną prawną zawartą w wyroku NSA z 30 września 2020 r., II OSK 1098, iż pobór wód podziemnych dokonywany przez rodzinne ogrody działkowe, co do zasady może

być uznany za pobór na cele rolnicze, o ile służy realizacji działalności ogrodniczej stanowiącej jeden z rodzajów działalności rolniczej. Stanowiące część rolnictwa ogrodnictwo obejmuje nie tylko uprawianie warzyw, ale także roślin ozdobnych,

a także zakładanie i prowadzenie ogrodów, czyli zarówno terenów zajętych

pod uprawę warzyw, kwiatów i roślin owocowych, jak i terenów ozdobionych drzewami i klombami (por. Mały słownik języka polskiego PWN pod. red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, Warszawa 1969).

W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że w judykaturze reprezentowany

jest także pogląd, który odmiennie kwalifikuje cel poboru wód podziemnych

przez ROD, ale Sąd - z powodów wyżej wskazanych - poglądu tego nie podziela

i w pełni opowiada się za stanowiskiem wyrażonym m.in. przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 września 2020 r., II OSK 1098/20; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyrokach z 5 marca 2020 r., IV SA/Po 1071/19

i 15 stycznia 2020 r., IV SA/Po 970/19; Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Szczecinie w wyrokach z 30 października 2020 r., II SA/Sz 863/20 i 17 grudnia 2020 r., II SA/Sz 864/20 – stąd odniesienia do ich treści.

Istniejące dwie linie orzecznicze dowodzą, że wykładnia treści przepisów rozporządzenia budzi wątpliwości, co przemawia za tym i czego m.in. domagał

się Skarżący, aby organ w myśl art. 7a § 1 K.p.a. rozstrzygnął je na korzyść strony, czego nie uczynił. Zamiast tego, organ pobór wody przypisał do celu określonego

w § 5 ust. 1 pkt 36 ww. rozporządzenia, co skutkowało naliczeniem wyższej opłaty. Takiego działania nie sposób zatem usprawiedliwić.

Wskazane wyżej przyczyny czynią zapatrywanie organu w zakresie przyjętej stawki jednostkowej opłaty nieuprawionym. W takiej bowiem sytuacji prawnie

bez znaczenia jest okoliczność, że według PKD działalność stowarzyszeń ogrodowych, którą prowadzą ROD, zaliczana jest do działalności organizacji członkowskich, gdzie indziej niesklasyfikowanej.

Podsumowując stwierdzić należy, że organ wskutek niewłaściwej wykładni ww. przepisów prawa materialnego ustalił opłatę w nieprawidłowej wysokości,

co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedstawiona powyżej ocena prawna zaskarżonej decyzji pozostaje

w zgodności z argumentami podniesionymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 września 2020 r., II OSK 1098/20 oraz wyroków

WSA w Szczecinie z 30 października 2020 r., II SA/Sz 863/20 i 17 grudnia 2020 r.,

II SA/Sz 864/20.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję

wraz z obarczoną tożsamymi uchybieniami decyzją organu I instancji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 2 ust. 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 j.t. ze zm.). Na koszty te składały się uiszczony wpis

w wysokości [...] zł, wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł

oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł.

Rozpoznając sprawę ponownie organ zobowiązany będzie uwzględnić przedstawioną przez Sąd wykładnię przepisów poprzez przyjęcie, że pobór wody przez ROD do nawadniania upraw działkowych stanowi o celu rolniczym.

Wszystkie przywołane orzeczenia sądów administracyjnych opublikowane

są w również internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Powiązane przepisy

Zapytaj AI o to orzeczenie