II SA/Rz 430/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Marcin Kamiński WSA Maciej Kobak Protokolant referent Patrycja Bar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2020 r. sprawy ze skarg A. B. i Prokuratora Regionalnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie uchylenia decyzji o rozgraniczeniu I. oddala skargi; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz adwokata M. Z. wynagrodzenie w kwocie 295 zł 20/100 /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł /słownie: dwieście czterdzieści złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 55 zł 20/100 /słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/.

Decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO"/"Kolegium"), po rozpoznaniu wniosku A.B. (dalej: "Skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tegoż organu z dnia [...] listopada 2019 r. Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda") z dnia [...] listopada 1996 r. nr [...] – uchyliło decyzję własną z dnia [...] listopada 2019 r. i odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 1996 r.

W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że w dniu 26 stycznia 2011 r. Skarżąca wystąpiła z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1996 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [....] (dalej: "Kierownik Urzędu") z dnia [...] września 1996 r., nr [...]o odmowie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji z dnia [...] czerwca 1994 r., nr [...] o rozgraniczeniu działek nr 74/1, 74/2, 75 i 80/6 stanowiących współwłasność A.B. i B.P. z działkami nr 72/1, 72/2 i 70 stanowiących własność A.B. z działką nr 80/6 stanowiącą własność A.K. pozostającą w użytkowaniu A.B. z działkami nr 80/1, nr 80/7 własności B.P. oraz z działkami nr 78 i 80/3 pozostających we władaniu E. i C. M. położonych w [...]. W uzasadnieniu wniosku zarzuciła decyzji Wojewody rażące naruszenie prawa – art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. dotyczące ustalenia przebiegu granic. Wskazała, że Wojewoda rozpatrując odwołanie od decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] września 1996 r., nr [...] nie podjął wszystkich kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i tym samym nie zebrał i nie rozpatrzył całości materiału dowodowego (w tym - błędne mapy geodezyjne). Nadto w postępowaniu przed Kierownikiem Urzędu nie brali udziału, jako strony, Wójt Gminy [...], A.P., spadkobierczyni po B.P. a także spadkobiercy po zmarłej A.K. (8 osób). Wskazała, że pomiędzy mapami i decyzjami zachodziły sprzeczności, bo w jednej mapie były całe działki, a w drugiej były podzielone działki i nie doszło do pobrania oświadczeń stron co do przebiegu granic, gdyż w postępowaniu rozgraniczeniowym nie brały udziału wszystkie strony. Podniosła, że na skutek błędów poniosła szkodę majątkową (pozbawienie własności części działki o powierzchni 0,75 ha).

Kolegium wskazało, że procedując w przedmiocie tego wniosku orzekały kolejno Samorządowe Kolegia Odwoławcze w [...], [...], i [...]. .

1. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], SKO w [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 1996 r., a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., po rozpoznaniu wniosku Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało własną decyzję w mocy. Na skutek skargi Skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: "WSA") wyrokiem z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 298/13 uchylił obie decyzje.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że decyzja Wojewody była już przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie, zakończonej wyrokiem z dnia 23 kwietnia 1998 r., sygn. akt SA/Rz 1887/96. W związku z tym należało zbadać czy zachodzą w sprawie okoliczności uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Z uzasadnienia wyroku NSA-OZ wynika, że Sąd skoncentrował się na badaniu zasadności wznowienia postępowania w kontekście przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., podczas gdy wniosek A.B. wychodził poza te granice, co uzasadniało wydanie przez organ postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynikało jednak, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] września 1996 r., nie stanowiła przedmiotu badania w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, pomimo tego, że Skarżąca zarzucała między innymi rozstrzygnięcie wniosku w oparciu o niekompletny materiał dowodowy - nie zawierający tej decyzji.

2. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, SKO w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] SKO, odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 1996 r. a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymało własną decyzję w mocy. Decyzje te, na skutek skargi Skarżącej, uchylone zostały wyrokiem WSA z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 1184/14. Powodem kasacyjnego rozstrzygnięcia Sądu było niezastosowanie się przez organ do wytycznych zawartych w wyroku z dnia 10 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 298/13. Organ, pomimo wytycznych, ponownie rozpatrywał wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie dysponując decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...] września 1996 r.

Na skutek postanowienia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 6 października 2016 r., do rozpatrzenia sprawy wyznaczone zostało SKO w [...].

3. Decyzją z dnia [...] października 2016 r. SKO w [...] umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 1996 r. a następnie decyzją z dnia [..] listopada 2016 r., utrzymało własną decyzję w mocy. Umarzając postępowanie Kolegium wskazało, że decyzja Wojewody była już przedmiotem sądowej kontroli. Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 1998 r. sygn. akt II SA/Rz 1887/96, NSA - OZ w Rzeszowie skargę Skarżącej na decyzję Wojewody z dnia [..] listopada 1996 r. oddalił.

Wyrokiem z dnia 19 maja 2017 r. sygn. II SA/Rz 32/17, WSA oddalił skargę Skarżącej stwierdzając, że analiza zgromadzonych dokumentów i zapadłych rozstrzygnięć pozwala przyjąć, że przedmiot wniosku przestał istnieć. Stwierdzona bezprzedmiotowość postępowania spowodowała niezasadność żądania uzupełnienia akt o decyzję Kierownika Urzędu z 1996 roku.

Wyrokiem z dnia 21 lutego 2019 r. sygn. I OSK 1802/17, NSA uchylił wyrok WSA z dnia 19 maja 2017 r. sygn. II SA/Rz 32/17 oraz decyzje Kolegium z dnia [...] listopada 2016 r. i z dnia [...] października 2016 r. NSA stwierdził, że zarówno organy, jak Sąd, są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Wobec tego NSA polecił, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zrealizowane zostały wytyczne zawarte w wyrokach WSA z dnia 10 lipca 2013 r. sygn. II SA/Rz 298/13 oraz z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. II SA/Rz 1184/14.

Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2019 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozpatrzenia sprawy wyznaczył SKO w [..].

4. Decyzją z dnia [..] listopada 2019 r. Kolegium orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 1996 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] września 1996 r., wskazując na niemożność wykonania wytycznych zawartych w wyrokach WSA i NSA.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Skarżąca zarzuciła niewykonanie wytycznych zawartych w wyroku NSA sygn. I OSK 1802/17. Równocześnie sformułowała szereg zarzutów pod adresem decyzji rozgraniczeniowej, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody, jak i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium, decyzją z dnia [...] lutego 2020 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchyliło decyzję własną z dnia [...] listopada 2019 r. i jednocześnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 1996 r.

Z uzasadnienia i akt sprawy wynika, że po wydaniu decyzji z dnia [...] listopada 2019 r., Kolegium uzyskało potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] września 1996 r. nr [...]. Dysponując tym rozstrzygnięciem szczegółowo przedstawiło jego treść oraz zawartą w decyzji tej konkluzję, że A.P. udzielając pełnomocnictwa w sprawie o rozgraniczenie synowi J. nie wniosła zastrzeżeń do przebiegu postępowania rozgraniczeniowego co skutkowało przyjęciem, że zarzut zawarty w skardze o wznowienie postępowania, jakoby strona nie brała udziału w postępowania, okazał się nieusprawiedliwiony. W toku postępowania Skarżąca nie udowodniła, że skarga o wznowienie postępowania została złożona w terminie określonym w art. 148 K.p.a. Decyzję kończącą postępowanie wznowieniowe doręczano Skarżącej, J.P., A.P., E.M. i C.M.

Decyzją z dnia [...] listopada 1996 r. Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewoda stwierdził, że Skarżąca wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...] czerwca 1994 r. uzasadniając tym, że w postępowaniu rozgraniczeniowym nie brała udziału, jako spadkobierca po B.P. jego żona A.P.. Organ I instancji postanowieniem z dnia 21 sierpnia 1996 r. wznowił postępowanie zakończone tą decyzją, po czym po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] września 1996 r. nr [...], odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] czerwca 1994 r. orzekającej o rozgraniczeniu. W odwołaniu od tej decyzji Skarżąca zarzuciła, że w rozgraniczeniu nie brały udziału wszystkie zainteresowane strony. Na tej podstawie wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda stwierdził, że po przeprowadzeniu postępowania dowodowego nie stwierdzono, aby zaistniała jedna z przesłanek w wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. W sprawie, za podstawę wznowienia przyjęto brak udziału strony w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), jednakże z akt sprawy wynika, że A.P. była uczestnikiem postępowania rozgraniczeniowego mimo, że fizycznie w nim nie uczestniczyła. W aktach sprawy dotyczących postępowania rozgraniczeniowego zalega oświadczenie A.P. z dnia 20 października 1993 r., w którym upoważnia swojego syna J.P. do reprezentowania jej w postępowaniu rozgraniczeniowym. J.P. oraz E. i C.M., prawidłowo zawiadomieni o rozprawie granicznej (zwrotne potwierdzenia zalegają w aktach), nie brali udziału w czynnościach rozgraniczeniowych na gruncie, co nie wstrzymało prac geodety. Skarżąca podpisała protokół graniczny, wyrażając zgodę na okazaną granicę. Natomiast pozostałe zainteresowane strony nie wniosły i nie wnoszą zastrzeżeń do rozgraniczenia i do wyznaczonej granicy. Wobec tego Wojewoda stwierdził, że w przedmiotowej sprawie brak jest możliwości uchylenia decyzji, gdyż Skarżąca nie wskazała żadnej przesłanki z art. 145 § 1 K.p.a. która stanowiłaby podstawę do uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...].

Kolegium wskazało, że uprzednio decyzja Wojewody z dnia [...] listopada 1996 r. była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie, zakończonej wyrokiem z dnia 23 kwietnia 1998 r., sygn. akt SA/Rz 1887/96. Wyrokiem tym Sąd skargę Skarżącej oddalił. Niezależnie od tego, decyzja Kierownika Urzędu z dnia [...] czerwca 1994 r. o rozgraniczeniu nieruchomości, była przedmiotem odrębnego postępowania o stwierdzenie nieważności. Postępowanie to ostatecznie zakończyło się wyrokiem NSA z dnia 2 października 2009 r. sygn. I OSK 1498/08 oddalającym skargę kasacyjną Skarżącej od wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 20 sierpnia 2008 r. sygn. II SA/Rz 157/08, oddalającego skargę Skarżącej na decyzję SKO w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., o utrzymaniu w mocy decyzji własnej o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji rozgraniczeniowej.

W tym stanie sprawy Kolegium stwierdziło, że Skarżąca w wywiedzionym środku nadzwyczajnym wskazała na rażące naruszenie prawa, przy czym w odniesieniu do decyzji Wojewody naruszenie to polega na utrzymaniu w mocy decyzji wydanych w postępowaniu o wznowienie postępowania. Uwzględniając wskazaną w postępowaniu wznowieniowym podstawę (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) Kolegium stwierdziło, że Wojewoda nie popełnił żadnego błędu. Wskazana przesłanka wznowieniowa, jeśli chodzi o A.P., nie wystąpiła, gdyż była ona stroną postępowania rozgraniczeniowego. W postępowaniu tym udzieliła pełnomocnictwa synowi, natomiast fakt nieobecności pełnomocnika podczas czynności rozgraniczeniowych nie stanowi o wystąpieniu przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Kolegium podkreśliło, że innych zarzutów w postępowaniu wznowieniowym Skarżąca nie formułowała. Zatem w sytuacji, w której A.P. udzieliła w dniu 20 października 1993 r. pełnomocnictwa synowi była skutecznie w postępowaniu tym reprezentowana, o czym świadczy uzasadnienie wyroku NSA OZ z dnia 23 kwietnia 1998 r. sygn. SA/Rz 1887/96, to Wojewoda nie uchybił przepisowi art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Przedstawiając następnie poglądy orzecznictwa dotyczące rażącego naruszenia prawa Kolegium stwierdziło, że decyzja Wojewody nie wykazuje wad, o jakich mowa w art. 156 § 1 K.p.a., przy czym okoliczności wskazywane obecnie przez Skarżącą (uszczerbek w majątku), nie stanowią podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Reasumując Kolegium stwierdziło, że wykonane zostały wytyczne zawarte w wyrokach WSA sygn. II SA/Rz 298/13 i sygn. II SA/Rz 1184/14.

Decyzja Kolegium została zaskarżona przez Prokuratora Regionalnego w [...] i przez Skarżącą.

Prokurator zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. oraz art. 153 P.p.s.a., przez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań zawartych w wyroku NSA z dnia 21 lutego 2019 r. syg. I OSK 1802/17.

Skarżąca we własnoręcznie sporządzonej skardze zaskarżyła decyzję w całości, gdyż jest ona bardzo krzywdząca i "narusza moje prawo materialne".

Ustanowiony w ramach prawa pomocy pełnomocnik – adwokat, w piśmie procesowym z dnia 22 lipca 2020 r. (k. 108 - 112 akt sądowych), sfomułował pod adresem zaskarżonej decyzji zarzut naruszenia art. 6, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 10 § 1 K.p.a. Wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Kolegium z dnia [...] listopada 2019 r., ewentualnie - o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 1996 r., a także o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

W odpowiedzi na skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skargi są nieuzasadnione.

I.1. Stan sprawy dotyczący procedowania w sprawie wniosku Skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 1996 r. przez Samorządowe Kolegia Odwoławcze w [...], [...] i [...], przedstawiony przez Kolegium, a zrelacjonowany w części wstępnej uzasadnienia w punktach 1- 4, Sąd przyjmuje jako własny. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest więc decyzja Kolegium z dnia [...] lutego 2020 r.; decyzją tą, po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchyliło decyzję własną z dnia [...] listopada 2019 r. i jednocześnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 1996 r.

Z akt wynika, że po wydaniu przez Kolegium decyzji z dnia [...] listopada 2019 r., organ ten od uczestników postępowania rozgraniczeniowego uzyskał kserokopię decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] września 1996 r. (k. 40 akt adm.). Niezależnie od tego, przy piśmie z dnia 6 lutego 2020 r., Kolegium otrzymało ze Starostwa Powiatowego w [...] poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1996 r. nr. [...] (k. 43 akt jw.) .

W tym miejscu należy nawiązać do wyroku NSA z dnia 21 lutego 2019 r. sygn. I OSK 1802/17. W uzasadnieniu tego wyroku, uchylającym wyrok WSA z dnia 19 maja 2017 r. sygn. II SA/Rz 32/17 oraz decyzje Kolegium w Przemyślu z dnia [...] listopada 2016 r. i z dnia [...] października 2016 r. NSA stwierdził, co następuje: "Przede wszystkim należy wskazać, że w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 lutego 2015 r., II SA/Rz 1184/14 wyraźnie wskazano, że organ nie wypełnił wskazań Sądu I instancji zawartych w wyroku z dnia 10 lipca 2013 r. sygn. II SA/Rz 298/13, bowiem rozpatrywał wniosek Skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 1996 r. nie dysponując decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] września 1996 r. W konsekwencji, brak ten uniemożliwiał przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w granicach wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 10 lipca 2013 r. oraz naruszał art. 153 p.p.s.a. Jeżeli zatem w zaskarżonym wyroku zaakceptowane zostało powyższe zaniechanie organu to usprawiedliwiony jest zarzut kasacyjny naruszenia art. 153 p.p.s.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym orzeczeniu sądu wiążą w sprawie zarówno sąd, jaki i organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę skargi kasacyjnej, o której mowa w przepisie art. 174 pkt 1 p.p.s.a." W ramach wytycznych NSA wskazał, że "Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji winny zastosować się do oceny prawnej i wskazań zawartych w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 10 lipca 2013 r. II SA/Rz 298/13 i z 11 lutego 2015 r., II SA/Rz 1184/14".

Podkreślania wymaga, że pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na "naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 171 p.p.s.a. (...), art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w z art. 8, 9, 10, 11, 28 k.p.a. oraz art. 32 ust. 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego (...)", uznane zostały przez NSA za nieusprawiedliwione.

Przy tej treści wytycznych oraz uwzględnieniu wskazań co do dalszego postępowania zawartych w szczególności w wyroku WSA wyroku z dnia 10 lipca 2013 r. II SA/Rz 298/13 (późniejszy wyrok w sprawie sygn. II SA/Rz 1184/14 do tych wytycznych wprost nawiązuje) Sąd stwierdza, że wytyczne te w rozpoznawanej sprawie, w postępowaniu "międzyinstancyjnym" (po wydaniu przez Kolegium decyzji z dnia [...] listopada 2019 r. a przed wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2020 r.), zostały wykonane. Kolegium uzyskało bowiem decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] września 1996 r. nr [...]. Dysponując tym dokumentem, uchyliło decyzję własną z dnia [...] listopada 2019 r. i dokonało oceny nie tylko objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 1996 r., ale również kontrolą objęło decyzję organu I instancji (Kierownika Urzędu z dnia [...] września 1996 r.), od której Skarżąca wniosła odwołanie. Zatem konkluzja jest taka, że zarzuty skarg wskazujące na brak realizacji wytycznych zawartych w wyroku NSA sygn. I OSK 1802/17, są niezasadne.

I.2. W ramach stanu sprawy przypomnieć należy, że na skutek skargi Skarżącej, decyzja Wojewody z dnia [...] listopada 1996 r., objęta była kontrolą sądową. Wyrokiem NSA OZ w Rzeszowie z dnia 23 kwietnia 1998 r. sygn. SA/Rz 1887/96, skarga ta została oddalona. Poza jednoznacznym stwierdzeniem braku podstawy do wznowienia postępowania i wobec tego prawidłowości zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 1996 r. NSA OZ wskazał dodatkowo, że A.P. chociaż była spadkobiercą B., to jednak gospodarstwo rolne nabył w drodze dziedziczenia syn J.P., który był zawiadomiony a nadto dysponował pełnomocnictwem A.P., czego dowodem jest pełnomocnictwo z dnia 20 października 1993 r. znajdujące się w aktach administracyjnych (k.40 akt adm.).

W uzasadnieniu rozważona została również kwestia podmiotu uprawnionego do złożenia podania o wznowienie postępowania z podstawy przewidzianej przepisem art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W sprawie tej NSA OZ przyjął, że "brak jest podstaw do dokonania wykładni ścieśniającej tego przepisu (art. 147 K.p.a.), a więc do ograniczenia kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia takiego wniosku jedynie do stron nie biorących udziału w postępowaniu, a uprawnionym jest stanowisko, iż z takim wnioskiem wystąpić może każda strona". Sąd stwierdza, że pogląd ten w orzecznictwie nie jest aktualnie akceptowany. Obecnie jednolicie przyjmuje się, że "Tylko podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który również z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot niewnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a." ( zob. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. II OSK 328/18 oraz powołane tam orzecznictwo). Zatem przy aktualnej wykładni art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 4 K.p.a., Skarżąca nie mogłaby skutecznie wznowić postępowania rozgraniczeniowego, powołując się na brak udziału w tym postępowaniu innej strony (np. spadkobierców swej babci).

I.3. Dla pełnego stanu sprawy wskazać należy również, że decyzja Kierownika Urzędu z dnia [...] czerwca 1994 r. o rozgraniczeniu, była przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie zainicjowanej przez Skarżącą o stwierdzenie nieważność tej decyzji. Postępowanie w tej sprawie zakończone zostało wyrokiem NSA z dnia 2 października 2009 r. sygn. I OSK 1498/08; wyrokiem tym oddalona została skarga kasacyjna Skarżącej od wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 20 sierpnia 2008 r. sygn. II SA/Rz 157/08 oddalającego skargę Skarżącej na decyzję Kolegium z dnia [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości (decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] czerwca 1994 r.).

Także, w związku z dodatkowo formułowanymi w trakcie postępowania zarzutami sprowadzającymi się do twierdzeń o utracie części powierzchni działek objętych rozgraniczeniem przypomnieć wypada, że Skarżąca występowała o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów. Żądania te były przedmiotem badania i decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] lipca 1996 r. odmawiającej wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów. Decyzją z dnia [...] września 1996 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu. Rozstrzygnięcia te były przedmiotem kontroli NSA OZ w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 26 lutego 1998 r., sygn. akt SA/Rz 1618/96, oddalił skargę Skarżącej. Sąd w uzasadnieniu szczegółowo ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał prawnej oceny zakwestionowanej decyzji. Stwierdził m.in., że zmiana powierzchni nieruchomości Skarżącej została dokonana wskutek odnowienia operatu ewidencji gruntów.

Decyzja Wojewody z dnia [...] listopada 1996 r. była objęta również kontrolą przez Głównego Geodetę Kraju w ramach postępowania z wniosku Skarżącej o stwierdzenie jej nieważności. Procedując w przedmiocie tego wniosku Główny Geodeta Kraju, postanowieniem z dnia 24 czerwca 2011 r., na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] września 1996 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] lipca 1996 roku. Na skutek wniosku Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ ten postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] czerwca 2011 r. Wyrokiem z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1719/11, WSA w Warszawie oddalił skargę Skarżącej na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] września 2011 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] września 1996 r. i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] lipca 1996 r., dotyczących odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów, w odniesieniu do powierzchni działek ewidencyjnych nr 70, 72/1 i 72/2, o łącznej powierzchni 1,40 ha, stanowiących własność Skarżącej oraz działek ewidencyjnych nr 74/1, 74/2 i 75, o łącznej powierzchni 0,18 ha, stanowiących współwłasność Skarżącej i J.P.. Skarga kasacyjna Skarżącej od tego wyroku została przez NSA oddalona wyrokiem z dnia 30 grudnia 2013 r. sygn. I OSK 1318/12.

II. Odmawiając, na podstawie art. 158 § 1 K.p.a. stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 1996 r. Kolegium zasadnie nie dopatrzyło się, aby decyzja ta obarczona była jedną z wad, o jakich mowa w art. 156 § 1 K.p.a., w szczególności wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 §1 pkt 2 K.p.a.).

Dysponując decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...] września 1996 r. o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia [...] czerwca 1994 r. o rozgraniczeniu, Kolegium szczegółowo przedstawiło argumentację Kierownika Urzędu, która legła u podstaw wydanej decyzji. W tym miejscu należy wskazać, że jako podstawę rozstrzygnięcia z dnia [...] września 1996 r. Kierownik Urzędu powołał art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. (organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1).

Rozpatrzenie wniosku Skarżącej o wznowienie i utrzymanie w mocy tej decyzji przez Wojewodę oznacza, że tylko w tym zakresie (braku podstaw do uchylenia decyzji rozgraniczeniowej z uwagi na brak wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., jeśli chodzi o A.P.) toczyło się postępowanie nieważnościowe zainicjowane wnioskiem Skarżącej z dnia 26 stycznia 2011 r. Wobec tego wszelkie twierdzenia i zarzuty, poza zagadnieniem wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w odniesieniu do A.P., jakie sformułowane zostały we wniosku oraz w toku długoletniego postępowania, jako wykraczające poza rozpoznawaną sprawę, nie mogły być przedmiotem badania. Stwierdzenie to dotyczy kwestii braku udziału w postępowaniu wznowieniowym innych stron względnie ich następców prawnych (babci Skarżącej), czy też skutków "materialnych" rozgraniczenia. Ponownie podkreślić należy, że postępowanie wznowieniowe zainicjowane przez Skarżącą dotyczyło wyłącznie braku udziału, bez swej winy, A.P. w rozgraniczeniu. Wynika to wprost z postanowienia Kierownika Urzędu z dnia [...] sierpnia 1998 r. o wznowieniu na żądanie Skarżącej postępowania w sprawie rozgraniczenia, zakończonej decyzją ostateczną Kierownika Urzędu z dnia [...] czerwca 1994. W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że Skarżąca żądanie wznowienia postępowania uzasadniła tym, "że w postepowaniu rozgraniczeniowym nie brała udziału jako spadkobierca po B.P. jego żona Pani A.P."(k. 22 akt Kolegium w [...], [...]). Zatem tylko w takim zakresie rozpoznawany był wniosek Skarżącej i tylko w tym przedmiocie orzekły organy (Kierownik Urzędu w decyzji z dnia [...] września 1996 r. oraz w postępowaniu odwoławczym – Wojewoda w decyzji z dnia [...] listopada 1996 r.).

Konsekwencją powyższego jest to, że Kolegium w prawidłowy sposób przyjęło, że Wojewoda w zakresie stosowania normy prawnej wywiedzionej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie popełnił błędu. A.P. była bowiem stroną postępowania rozgraniczeniowego i w postępowaniu tym brała udział przez pełnomocnika, który był prawidłowo zawiadomiony o czynnościach w postępowaniu rozgraniczeniowym. Z uzasadnienia decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] września 1996 r. wynika bowiem, że w toku postępowania wyjaśniającego zainteresowani składali swoje uwagi i wnioski. J.P. oświadczył, że w postępowaniu rozgraniczeniowym występował jako spadkobierca po zmarłym ojcu B. i jako pełnomocnik matki A., o terminie rozgraniczenia był powiadomiony i chociaż nie brał udziału w czynnościach na gruncie, nie wnosi zastrzeżeń do przebiegu ustalonych granic. Wobec tego Kierownik Urzędu uznał, że brak udziału prawidłowo zawiadomionej strony (jej pełnomocnika) w postępowaniu, w żadnym wypadku nie stanowi przesłanki, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Zasadnie więc Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] września 1996 r., gdyż organ ten w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości ustalił, że A.P. działała w postępowaniu rozgraniczeniowym przez swojego syna J., co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa z dnia 20 października 1993 r. Trafnie też Kolegium zauważyło, że niezależnie od udziału w postępowaniu rozgraniczeniowym A.P. poprzez pełnomocnika w osobie syna J., spadkobiercą gospodarstwa rolnego po B.P. jest wyłącznie syn J., a nie A.P.. Na pełną aprobatę zasługuje więc konkluzja Kolegium, że kontrolowana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzja Wojewody z dnia [...] listopada 1996 r. i utrzymana w mocy tym rozstrzygnięciem decyzja Kierownika Urzędu z dnia [...] września 1996 r., nie jest obarczona żadną z wad, o jakich mowa w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 K.p.a., w szczególności wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

III. W świetle wyznaczonych wnioskiem Skarżącej o wznowienie postępowania rozgraniczeniowego granic sprawy administracyjnej (wznowieniowej) i w konsekwencji podjętych przez Kierownika Urzędu w postępowaniu wyjaśniającym czynności i decyzji, a następnie wydanej w postępowaniu odwoławczym przez Wojewodę decyzji, zarzuty skarg wykraczające poza granice sprawy wznowieniowej nie mogły być w ogóle badane. Stwierdzenie to dotyczy zarzutów naruszenia przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., w sposób opisany w skargach i piśmie procesowym pełnomocnika Skarżącej oraz naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 10 § 1 K.p.a. w odniesieniu do innych, niż A.P. stron postępowania rozgraniczeniowego, jak również w zakresie skutków majątkowych, które Skarżąca wiąże z dokonanym rozgraniczeniem.

Końcowo przypomnieć jeszcze raz należy Skarżącej, że brała udział w czynnościach rozgraniczeniowych i podpisała protokół graniczny. Decyzja o rozgraniczeniu była kontrolowana w trybie nadzwyczajnym (stwierdzenia nieważności); postępowanie to wykazało, że decyzja o rozgraniczeniu nie jest dotknięta żadną z wad, o jakich mowa w art. 156 § 1 K.p.a.

Z tych przyczyn Sąd skargi oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a.