II SA/Rz 1551/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Maria Mikolik /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi T. T. i A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 29 września 2022 r. nr SKO.415.96.2022 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - skargę oddala –

II SA/Rz 1551/22

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 29 września 2022r. nr SKO.415.96.2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu, po rozpoznaniu odwołania S.T., T.T., K.T. i A.T. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 16 sierpnia 2022 r. nr RG.6730.6.2018 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.

Jak w wynika z akt sprawy, na wniosek S.P. i A.P., Wójt Gminy [...] decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...] r. ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego: pn. "Budowa silosu na zboże o pojemności 68 ton wraz z urządzeniami oraz magazynu zbożowego o powierzchni 63 m2, na terenie części działki nr [...] Obr. nr [...]. Po rozpatrzeniu odwołania od wydanej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu decyzją z [...] lutego 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] W wyniku rozpatrzeniu skargi wniesionej na decyzję SKO, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 22 września 2021 r., sygn. II SA/Rz 810/21 uchylił ww. zaskarżoną decyzję SKO i decyzję Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2021 r. nr [...].

W uzasadnieniu wskazano na potrzebę określenia wysokości projektowanego budynku magazynowego (wnioskowanego magazynu zbożowego, płaskodennego) oraz ustalenia na jakich działkach wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo rolne, gdzie znajduje się istniejący budynek mieszkalny, jakie budynki i budowle wchodzą w zakres prowadzonego gospodarstwa rolnego i jaki jest przedmiot prowadzonej działalności rolniczej.

W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku została wydana decyzja Wójta Gminy [...] z [...] marca 2022 r. nr [...] r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy zgodnie ze złożonym wnioskiem.

Po rozpatrzeniu ponownego odwołania stron SKO w Przemyślu decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2022 r. uchyliło decyzję Wójta Gminy [...] z [...] marca 2022 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu ww. decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu wskazano na obowiązek zastosowania się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 22 września 2021 r., II SA/Rz /810/21.

W toku ponownego rozpoznania sprawy Inwestorzy przedłożyli wykaz działek, obejmujący powierzchnię prowadzonych upraw, w skład których wchodzą: grunty własne obejmujące działki rolne o łącznej powierzchni 19,37 ha, grunty dzierżawione o łącznej powierzchni 5,48 ha i wskazali, że prowadzone gospodarstwo rolne w dniu 24 maja 2022 r. obejmuje powierzchnię 24,85 ha. Ponadto określili, że teren, na którym znajdują się obiekty budowlane i które stanowią część gospodarstwa rolnego to działki o numerach [...], [...] położone w miejscowości T., Gmina [...] a budynki bezpośrednio powiązane z prowadzonym gospodarstwem rodzinnym to budynek mieszkalny, dwa garaże na maszyny rolnicze, stodoła oraz obora. Gospodarstwo nastawione jest na produkcję roślinną oraz zwierzęcą. Zbożem obsianych jest 75% powierzchni gruntów a 25% powierzchni upraw to rośliny okopowe (buraki cukrowe oraz ziemniaki) oraz inne.

W celu uzyskania dowodów w sprawie organ rozpatrujący wniosek ustalił, jaka jest aktualna średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w gminie wg stanu na dzień 6 lipca 2022 r. oraz dokonał oceny aktualnego stanu prowadzonego gospodarstwa rolnego przez wnioskodawców, w tym przy wykorzystaniu kopii decyzji w sprawie podatku rolnego na 2022 r. nałożonego na wnioskodawców oraz decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 r. i wypisów z rejestru gruntów.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Wójt Gminy [...] decyzją z 16 sierpnia 2022r. ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.:"Budowa silosu na zboże o pojemności 68 ton wraz z urządzeniami oraz magazynu zbożowego o powierzchni 63m2, na terenie części działki nr [...].

Organ I instancji wskazał, że w ustaleniach nieobowiązującego obecnie miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego teren działki nr [...] był przeznaczony na cele zabudowy (część południowowschodnia działki przy drodze publicznej) oraz na cele rolne (północno - zachodnia część działki). Obecnie teren działki nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Wójt Gminy stwierdził, że Wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo rolne o powierzchni (24,85 ha) większej niż średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego na terenie Gminy [...] (2,3566 ha przelicz.).

Teren części działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy - nr [...] Obr. T., graniczy z terenem działek stanowiących grunty rolne zabudowane i niezabudowane. W stanie istniejącym teren ww. działki ewidencji gruntów nie jest zabudowany i graniczy z terenem drogi publicznej. W otoczeniu terenu działki wnioskowanej do zabudowy występuje zabudowa zagrodowa i zabudowa mieszkaniowa, jednorodzinna. Po przeciwnej stronie drogi publicznej obsługującej teren wnioskowany do zabudowy, w odległości ok. 10 m od terenu wnioskowanego do zabudowy, jest położona część gospodarstwa rolnego wnioskodawców, zagospodarowanego zabudową zagrodową, w tym:

- na terenie działki nr [...] są usytuowane: budynek mieszkalny, dwa garaże na maszyny rolnicze, stodoła, obora, studnia, zbiornik bezodpływowy, sieci infrastruktury technicznej oraz dojazdy do budynków i do działki nr [...] Obr. T.,

- na terenie działki nr [...] Obr. T., położonej przy działce nr [...] zrealizowano sieci kanalizacji sanitarnej w tym kanalizacji gminnej prowadzonej do oczyszczalni ścieków. Działka nr [...] Obr. T. nie posiada odrębnego dojazdu i ma ograniczoną powierzchnię. Wnioskodawcy nie planują realizacji planowanych obiektów silosu na zboże i magazynu zbożowego na terenie ww. działek nr [...], [...] Obr. T., z uwagi na sposób zagospodarowania, ograniczoną powierzchnię do dalszej zabudowy i możliwość wywoływania istotnych ograniczeń dla terenów sąsiadujących, w tym dla zabudowy mieszkaniowej. Teren działki nr [...], wnioskowanej do zabudowy, nie jest zabudowany i istnieje możliwość usytuowania planowanego silosu na zboże i magazynu zbożowego w oddaleniu od budynków mieszkalnych.

Organ I instancji uznał, że wnioskowane zamierzenie inwestycyjne ma służyć prowadzeniu gospodarstwa rolnego przez Wnioskodawców, a zgodnie ze złożonym wnioskiem jest zawiązane z zabudową zagrodową w prowadzonym gospodarstwie rolnym oraz ma służyć prowadzonej produkcji rolnej. Planowane zamierzenie inwestycyjne jest wnioskowane na terenie dla potrzeb obsługi gospodarstwa Wnioskodawców obejmującego użytki rolne, w tym w części grunty rolne, zabudowane oraz grunty orne, a wnioskowana lokalizacja obiektów na terenie części działki nr [...] Obr. T. jest związana z zagospodarowaniem terenu pozostałych działek, w tym nr [...] i [...], Obr. T., w ramach tego samego gospodarstwa rolnego. Związek planowanego zmierzenia inwestycyjnego z zabudową zagrodową wynika z prowadzonej działalności rolniczej wnioskodawców na gruntach rolnych w prowadzonym gospodarstwie rolnym.

W związku z powyższym Organ I instancji ocenił, że planowane zamierzenie inwestycyjne spełnia wymogi z art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 503 z późn. zm., dalej: u.p.z.p.), ponieważ wnioskowana zabudowa zagrodowa dotyczy gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową, którego powierzchnia przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w Gminie [...].

Ponadto teren części działki nr [...] wnioskowany do zabudowy jest położony przy drodze publicznej (dz. nr [...]) i posiada dostęp do drogi publicznej poprzez istniejący zjazd indywidualny. Został więc zachowany warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Zgodnie z wnioskiem planowane jest włączenie do sieci elektroenergetycznej i do wniosku dołączono oświadczenie o zapewnieniu dostaw energii elektrycznej oraz warunkach przyłączenia obiektu budowlanego do sieci dystrybucyjnej. Został więc zachowany warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Wójt wskazał również, że planowana inwestycja stanowi uzupełnienie zabudowy gospodarstwa rolnego prowadzonego przez wnioskodawców i nie wymaga uzyskania zgody na przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze. Został więc zachowany warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. Ponadto zagospodarowanie terenu części działki nr [...] wnioskowanym zamierzeniem inwestycyjnym nie pozostaje w sprzeczności z przepisami odrębnymi. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839), projektowane zamierzenie inwestycyjne nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zachowany został więc warunek z art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Nie występują wymogi dotyczące warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W celu ograniczenia ewentualnych uciążliwości wywołanych planowaną zabudową na terenie części działki nr [...], ustalono oddalenie planowanej zabudowy od sąsiadujących budynków mieszkalnych poprzez określenie nieprzekraczalnej linii zabudowy w nawiązaniu do lokalizacji budynków gospodarczych na terenie działek sąsiadujących. Wskazano również na potrzebę dokonania nasadzenia zieleni w sąsiedztwie nieruchomości zbudowanych budynkami mieszkalnymi.

Odwołanie od decyzji złożyli S.T., T.T., K.T. i A.T. , którzy zarzucili decyzji naruszenie:

- art. 61 u.p.z.p. zw. z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz § 4 ww. rozporządzenia,

- art. 61 ust. 1-4 u.p.z.p. przez przyjęcie, że samo posiadanie przez jednego z inwestorów zabudowy zagrodowej zlokalizowanej na innej działce nieobjętej zamierzeniem inwestycyjnym powoduje, że niezabudowana działka [...], nie granicząca z działką siedliskową inwestora (p. A.P.) pozwala na pominięcie art. 61 ust 1 pkt 1 u.p.z.p., pomimo że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków wymienionych w ww. przepisie,

- § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez brak informacji odnośnie szerokości elewacji frontowej magazynu zbożowego, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, geometrii dachu,

- art. 77 § 1, art. 80 i art. 81, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależytą interpretację materiału dowodowego.

Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji w całości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisaną na wstępie decyzją z 29 września 2022r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne Organu I instancji oraz wyrażoną ocenę prawną co do zasadności ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. W szczególności wskazało, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki określone e art. 61 ust. 4 u.p.z.p., umożliwiające ustalenie warunków zabudowy dla planowanego przez inwestorów zamierzenia budowlanego. Podniosło dodatkowo, że powierzchnia zajęta na planowane obiekty budowlane jest niewielka w stosunku do powierzchni całej działki, co uzasadnia ustalenie warunków zabudowy zgodnie z wnioskiem inwestorów dla części działki. Kolegium stwierdziło, że budowa silosu na zboże wraz z urządzeniami i magazynu na zboże stanowi element zabudowy zagrodowej oraz pozostawać będzie w funkcjonalnym związku z prowadzonym przez wnioskodawców gospodarstwem rolnym, w znaczeniu przedstawionym w uzasadnieniu ww. wyroku WSA w Rzeszowie.

Kolegium w dalszej kolejności wskazało, że analizą funkcji, cech zabudowy i zagospodarowania terenu objęto teren działki nr [...] wnioskowany do zabudowy oraz obszar usytuowany w sąsiedztwie ww. działki o szerokości stanowiącej minimum 3 - krotną szerokość terenu działki, licząc jej szerokość od strony drogi publicznej, w tym w promieniu min. 50m wokół ww. terenu wnioskowanego do zabudowy, to jest, wbrew zarzutom odwołania, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W punkcie 1.1. sentencji decyzji Wójta określono parametry techniczne planowanej zabudowy. Zgodnie z zaleceniami WSA w Rzeszowie określono wysokość budynku magazynowego.

Wobec zarzutów Skarżących dotyczących braku w niniejszej sprawie respektowania zasady dobrego sąsiedztwa , w tym potencjalnie negatywnego wpływu inwestycji na budynki mieszkalne Kolegium podniosło, że w kwestii tej wypowiedział się już WSA w Rzeszowie w ww. wyroku i organy orzekające w niniejszej sprawię są związane zawartą tam oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Sąd stwierdził jednoznacznie, iż kwestia odległości planowanej inwestycji od budynku mieszkalnego skarżących i wywoływanych przez tą inwestycje negatywnych oddziaływań, nie jest przedmiotem analizy w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Dopiero na etapie udzielenia pozwolenia na budowę organy architektoniczno- budowlane będą rozstrzygać tę kwestię uwzględniając między innymi postanowienia rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie, (Dz. U. 2014r. poz. 81). Przepis § 8 powołanego rozporządzenia reguluje kwestie odległości silosów na zboże od budynków rolniczych.

T.T. i A.T. wnieśli skargę na decyzję SKO w Przemyślu z 29 września 2022 r., nr SKO.415.96.2022, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 61ust.1-4 u.p.z.p., przez przyjęcie, że samo posiadanie przez jednego z inwestorów zabudowy zagrodowej zlokalizowanej na innej działce powoduje, że niezabudowana działka [...], nie granicząca z działką siedliskową inwestora (p. A.P.) pozwala na pominiecie art. 61 ust 1 pkt 1 u.p.z.p.;

- art. 52 ust.2 pkt 1 i 2 w związku z art. 64 u.p.z.p.;

- § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez brak informacji odnośnie szerokości elewacji frontowej magazynu zbożowego, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, geometrii dachu.

Skarżący zarzucili również naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności:

- art.6 k.p.a i art. 64 k.p.a w zw. z art. 7 Konstytucji, poprzez zastosowanie w sprawie przepisów prawa wbrew ich liberalnemu brzmieniu oraz wbrew zasadzie praworządności i prawy obiektywnej, nie zbadanie wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą i nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności poprzez wadliwe dokumentowanie prowadzonych czynności, a tym samym arbitralnie pozbawienie strony przyznanych jej prawem uprawnień;

- art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., poprzez nie rozpatrzenie w sposób wystarczająco dogłębny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie i nie odniesienia się merytorycznie do zarzutów postawionych przez skarżących oraz przyjęcie niekompletnego wniosku inwestora i rozpatrzenie go pozytywnie mimo nie podania przez inwestora opracowania zawierającego charakterystykę zabudowy i zagospodarowania terenu (część opisową i graficzną);

- art. 81 oraz art. 10 § 1 k.p.a. w związku z brakiem zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji przez SKO.

Z uwagi na powyższe zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wójta Gminy [...] w całości i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu Skarżący zakwestionowali twierdzenia, zawarte w uzasadnieniach decyzji Organu I oraz II instancji podnosząc, że silosy mogą być usytuowane w bardzo niewielkiej odległości od budynku mieszkalnego na działkach [...], nr [...]. Ponadto w swojej decyzji Wójt wskazuje na uzupełnienie zagospodarowania terenu działki nr [...] dokonaniem nasadzenia zieleni w sąsiedztwie z terenem nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi, co jednoznacznie wskazuje, że obiekt będzie oddziaływał na budynki mieszkalne w bezpośrednim sąsiedztwie. Organ nie sprecyzował jednak, jakiego typu zieleń ma być nasadzona. Skarżący wskazali, że Organy nie zwróciły uwagi na to, że z chwilą wybudowania silosu zbożowego i magazynu na działce [...] droga publiczna staje się "częścią" podwórka Inwestorów, utrudniając normalne korzystanie z drogi publicznej. Ponadto w decyzji o warunkach zabudowy brak jest informacji o sposobie wykorzystania części działki od drogi dojazdowej do nieprzekraczalnej linii zabudowy objętej decyzją nr [...]. Zdaniem Skarżących Wójt rozpatrzył pozytywnie wniosek mimo, że nie spełniał on podstawowych parametrów. Inwestor w swoim wniosku nie wskazał dokładnej charakterystyki inwestycji, ani planowanego posadowienia obiektu.

Skarżący argumentowali również, że nie mają możliwości udziału w kolejnych etapach procesu inwestycyjnego, o czym świadczą decyzje Starosty [...], udzielające pozwolenia na budowę: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], przy wydaniu których Skarżący nie zostali uznani za strony, a postępowania odwoławcze w związku za nieuznaniem za stronę toczą się do dnia dzisiejszego.

Skarżący zarzucili również, że SKO w Przemyślu pozbawiało strony możliwości czynnego udziału w postępowaniu, ponieważ wydało swoją decyzję nie zawiadamiając stron o możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji.

W odpowiedzi na skargę SKO w Przemyślu wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.). Co do zasady Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 P.p.s.a.).

Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach stwierdził, że skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Co do zasady w myśl art. 59 ust. 1 u.p.z.p., ustalenia warunków zabudowy decyzją administracyjną wymaga każda zmiana zagospodarowania terenu polegająca na wykonaniu robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części, jeżeli na danym obszarze nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Niesporną okolicznością jest, że dla terenu objętego inwestycją nie obowiązuje plan miejscowy.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. (w zw. z art. 9 ustawy z dnia 20 kwietnia 2021 r. o zmianie ustaw regulujących przygotowanie i realizację kluczowych inwestycji w zakresie strategicznej infrastruktury energetycznej (Dz. U. poz. 922), wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:

1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;

2) teren ma dostęp do drogi publicznej;

3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;

4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 ;

5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi;

W sprawie niniejszej nie było kwestionowane, że przedmiotowy wniosek spełnia warunki, wyznaczone przez treść art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p. Sąd w tym zakresie również nie dopatrzył się uchybień. Przedmiotem sporu było natomiast spełnienie przez inwestycję tzw. zasady dobrego sąsiedztwa, wyrażonej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Skarżący na przestrzeni toczącego się postępowania konsekwentnie podnosili, że planowana przez Inwestorów budowa silosu na zboże wraz z magazynem zbożowym narusza zastany ład przestrzenny. Z kolei Organy I oraz II instancji stanęły na stanowisku, że planowana inwestycja na zasadzie art. 61 ust. 4 u.p.z.p. podlega zwolnieniu z obowiązku spełnienia wymogu kontynuacji funkcji i cech zabudowy, wynikającego z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.

Zgodnie z art. 61 ust. 4 u.p.z.p., przepisów ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie.

W sprawie zostało ustalone bezspornie, na podstawie materiału dowodowego, znajdującego się w aktach sprawy, że powierzchnia gospodarstwa rolnego Inwestorów przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Kwestią sporną było natomiast ustalenie, czy sporna inwestycja mieści się w ramach zabudowy zagrodowej w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Odnośnie tego zagadnienia wypowiedział się już tut. Sąd w wyroku z 22 września 2021r., II SA/Rz 810/21, wydanym na wcześniejszym etapie rozpoznania przedmiotowej sprawy. Sąd w ww. orzeczeniu nakazał ustalić, na jakich działkach wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo rolne, gdzie znajduje się istniejący budynek mieszkalny, jakie budynki i budowle wchodzą w zakres prowadzonego gospodarstwa rolnego i jaki jest przedmiot prowadzonej działalności rolniczej. Sąd wskazał, że powyższe informacje pozwolą ustalić, po pierwsze, czy planowane przedsięwzięcie stanowi element zabudowy zagrodowej i po drugie, czy pozostaje ona w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Budowa silosu na zboże wraz z urządzeniami i magazynu na zboże musi stanowić element zabudowy zagrodowej oraz pozostawać w związku z istniejącym gospodarstwem rolnym. Powyższymi zaleceniami, zawartymi w wyroku z 22 września 2021r., II SA/Rz 810/21 tut. Sąd jest związany na podstawie art. 153 P.p.s.a.

W toku ponownie prowadzonego postępowania ustalono, na jakich działkach Inwestorzy prowadzą gospodarstwo rolne (wymienionych szczegółowo w piśmie z 24 maja 2022r.). Budynek mieszkalny oraz dwa garaże na maszyny rolnicze, obora i stodoła znajdują się na działce nr [...], która znajduje się po przeciwnej stronie drogi, względem działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Przedmiotem prowadzonej działalności rolniczej jest natomiast produkcja roślinna i zwierzęca, przy czym zbożem jest obsianych 75% powierzchni gruntów.

W orzecznictwie przyjęto, że zabudowa zagrodowa w rozumieniu art. 61 ust. 4 u.p.z.p. stanowi wydzielony fragment powierzchni gospodarstwa rolnego funkcjonalnie z nim związany i przeznaczony do obsługi działalności rolniczej związanej z prowadzeniem tego gospodarstwa (zob. wyrok NSA z 14 grudnia 2008 r., sygn. II OSK 1536/07).

Aktualnie w judykaturze dominuje stanowisko, że wiązanie pojęcia "zabudowy zagrodowej" wyłącznie z siedliskiem, czy działką siedliskową nie znajduje uzasadnienia normatywnego. Rezultaty wykładni celowościowej art. 61 ust. 4 u.p.z.p. prowadzą do wniosku, że zadaniem tego przepisu jest, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, umożliwienie rolnikom posiadającym duże gospodarstwa rolne, wydzielenie obszaru przeznaczonego pod budownictwo zagrodowe, czyli wchodzące w skład gospodarstwa, które może mieć charakter rozproszony. Nie sposób bowiem postrzegać współczesnego gospodarstwa rolnego, jako archaicznej zagrody, w której budynek mieszkalny otoczony jest budynkami gospodarczymi zlokalizowanymi na jednej działce czy podwórzu. Pojęcie "budownictwa zagrodowego", użyte w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. jest obecnie w orzecznictwie rozumiane w znaczeniu funkcjonalnym, tj. obejmuje swym zakresem inwestycje zagrodowe, które są organizacyjnie powiązane w ramach jednego gospodarstwa, dopuszczając ich rozproszenie przestrzenne. Zgodnie z art. 553 k.c., za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Innymi słowy, zabudowa zagrodowa polega na tym, że na terenie gospodarstwa rolnego buduje się w miejscu do tego najbardziej dogodnym budynki składające się na zagrodę. Związanie gospodarstwa rolnego z zabudową zagrodową należy rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa, jako pewnej całości produkcyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. II OSK 2674/17). W szczególności obiekty wielkogabarytowe jak np. silosy, czy budynki inwentarskie o dużej obsadzie, znajdują się często w znacznym oddaleniu od budynku mieszkalnego i funkcjonującej przy nim zagrody w tradycyjnym znaczeniu. Produkcyjny charakter gospodarstwa rolnego oraz konieczność zapewnienia bezpiecznych warunków mieszkaniowych w ramach zagrody wymuszają, aby niektóre budowle, zwłaszcza te uciążliwe dla otoczenia, pozostawały we właściwej odległości od zabudowań domowych i przydomowych. Nie istnieją aktualnie powody, aby pojęcie zagrody rozumianej jako zaplecze mieszkaniowe, maszynowe i infrastrukturalne dla gospodarstwa rolnego ograniczać do pojęcia podwórza lub obejścia, na którym przede wszystkim znajduje się budynek mieszkalny. Poszczególne budynki, budowle i urządzenia mogą być położone w oddaleniu od centralnego punktu zagrody. Istotne jest jednak to, aby były one funkcjonalnie i organizacyjnie powiązane z gospodarstwem rolnym, którego elementem jest zagroda (siedlisko) - tak wyrok NSA z 17 października 2019 r., sygn. II OSK 2951/17, powołane orzeczenia dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Mając na względzie przedstawione powyżej rozumienie zabudowy zagrodowej Sąd doszedł do wniosku, że w niniejszej sprawie budowa silosu wraz z urządzeniami i magazynem zbożowym stanowi element zabudowy zagrodowej (w znaczeniu funkcjonalnym) i pozostaje w bezpośrednim związku z prowadzonym przez Inwestorów gospodarstwem rolnym, którego przedmiotem w przeważającej większości jest uprawa zboża. W przekonaniu Sądu w toku ponownego rozpoznania sprawy zostało wykazane, że planowana inwestycja ma służyć "obsłudze" prowadzonego przez Wnioskodawców gospodarstwa rolnego. Prawidłowo więc Organy przyjęły, że w niniejszej sprawie zostały spełnione warunki, wyznaczone przez art. 61 ust. 4 u.p.z.p., co w konsekwencji oznacza, że planowana do zabudowy inwestycja nie musi spełniać wymogu kontynuacji funkcji i cech zabudowy, wynikającego z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.

Wynikające z art. 64 ust. 4 u.p.z.p. wyłączenie w odniesieniu do zabudowy zagrodowej zasady dobrego sąsiedztwa, unormowanej w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oznacza, w dalszej kolejności, wyłączenie stosowania przepisów rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku m.p.z.p. W konsekwencji Organ ustalając warunki zabudowy, zwolniony jest z obowiązku określania szczegółowych parametrów dla nowej zabudowy, takich jak szerokość elewacji frontowej, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, czy też geometrii dachu. Zasadniczym celem określenia szczegółowych wymagań dla nowej zabudowy (wskazanych w § 5 - § 8) jest dostosowanie funkcji oraz parametrów urbanistycznych i architektonicznych do już istniejącej sąsiedniej zabudowy, czyli realizacja zasady dobrego sąsiedztwa z art. 61 § 1 pkt 1 u.p.z.p. Pogląd, wedle którego w opisanej wyżej sytuacji nie zachodzi potrzeba przeprowadzania analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, w szczególności wyznaczania obszaru analizowanego, wyrażono już zresztą wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z 6 listopada 2019 r., sygn. II OSK 3142/17; wyrok WSA w Kielcach z 9 maja 2019 r., sygn. II SA/Ke 132/19; wyrok WSA w Poznaniu z 24 stycznia 2019 r., sygn. II SA/Po 404/).

Nie jest więc trafny zarzut Skarżących, dotyczący braku określenia szerokości elewacji frontowej magazynu zbożowego, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej i geometrii dachu. W przypadku gdy inwestycja spełnia warunki wskazane w art. 61 ust. 4 u.p.z.p., stosowanie zasady dobrego sąsiedztwa jest wyłączone. W konsekwencji wyłączeniu podlega również obowiązek ustalenia analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ nie miał więc obowiązku określenia parametrów, wskazanych w § 5-8 powołanego przez Skarżących rozporządzenia. Organ natomiast w decyzji określił podstawowe parametry, charakteryzujące przedmiotową inwestycję, tj.

- w przypadku silosu zbożowego Wójt określił pojemność w tonach, wysokość, wymiary płyty fundamentowej, wysokość przenośnika kubełkowego oraz wymiary kosza przyjęciowego;

- w przypadku magazynu zbożowego Wójt określił jego powierzchnię, długość, szerokość oraz stosownie do zaleceń Sądu, zawartych w wyroku o sygn. II SA/Rz 810/21, również wysokość. Z tych przyczyn Sąd uznał ustalone warunki zabudowy za prawidłowe.

Sąd podziela wyrażony w orzecznictwie pogląd, że celem przepisu art. 61 ust. 4 u.p.z.p. jest umożliwienie rolnikom - poprzez złagodzenie wymogów w zakresie dopuszczalności sytuowania nowej zabudowy - zorganizowania sobie obok miejsca zamieszkania także warunków pozwalających na jednoczesne wykonywanie działalności rolniczej. Przyjęcie bowiem poglądu, że sytuowane w ramach zabudowy zagrodowej obiekty miałyby być realizowane z zachowaniem zasady tzw. dobrego sąsiedztwa w istocie w ogóle uniemożliwiałyby ich realizację bez uprzedniego uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem obiekty te mają być powiązane funkcjonalnie z prowadzonym przez inwestora gospodarstwem rolnym oraz jego uwarunkowaniami a nie z uwarunkowaniami oraz zabudową sąsiedniego gospodarstwa rolnego, które może mieć całkowicie odmienny profil produkcji rolnej (tak wyrok WSA w Lublinie z 18 listopada 2021 r., II SA/Lu 581/21, LEX nr 3302677).

Sąd w powołanym wyżej wyroku z 22 września 2021r. nakazał również wyjaśnić przyczyny, dla których Organy ustaliły warunki zabudowy dla części działki. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zachodzą podstawy do ustalenia warunków zabudowy dla części terenu działki nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że powierzchnia zajęta na planowane obiekty budowlane jest niewielka w stosunku do powierzchni całej działki, co uzasadnia ustalenie warunków zabudowy zgodnie z wnioskiem inwestorów dla części działki. Zdaniem Sądu uzasadnieniem dla ustalenia warunków zabudowy dla części działki jest również sposób, w jaki została wyznaczona nieprzekraczalna linia zabudowy. Jak wynika z załącznika graficznego do decyzji Organu I instancji, nieprzekraczalna linia zabudowy została w sposób znaczny przesunięta w głąb działki inwestycyjnej nr [...] i została wyznaczona dopiero za budynkiem mieszkalnym, znajdującym się na działkach Skarżących (nr [...] i [...]). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że z art. 52 ust. 2 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. wynika, że dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej, która nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, jeżeli ten teren można jednoznacznie wyodrębnić i przedstawić na załączniku graficznym do decyzji. W niniejszej sprawie jednoznacznie wyodrębniono teren inwestycji wskazując w pkt 1.1.c decyzji Wójta Gminy [...] z 16 sierpnia 2022r., że nieprzekraczalna linia zabudowy wyznaczona jest w odległości od 26m do 31m granicy z terenem drogi publicznej (dz. nr [...]). Teren inwestycji został również wyodrębniony na załączniku graficznym do ww. decyzji. Niewątpliwie wyznaczenie linii zabudowy za budynkiem mieszkalnym, znajdującym się na działkach Skarżących jest również uzasadnione z perspektywy ochrony interesów osób trzecich.

Sąd nie podzielił również zarzutu skargi, dotyczącego niekompletności wniosku, bowiem zawiera on wymagane załączniki, jak również w samej treści wniosku została przedstawiona charakterystyka inwestycji z podaniem przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych.

Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w szczególności dotyczących pozbawienia możliwości czynnego udziału w postępowaniu na etapie postępowania odwoławczego. Należy przyznać rację Skarżącym, że Organ II instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie zawiadomił stron o możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Jednak aby skutecznie podnieść zarzut naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu, strona powinna wykazać, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (tak wyrok NSA z 14 stycznia 2022 r., I OSK 536/21, LEX nr 3349697). W niniejszej sprawie Skarżąca nie wykazała, jakich konkretnie czynności procesowych nie mogła podjąć z powodu braku poinformowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Zatem powyższe uchybienie przepisom postępowania należało ocenić jako niemające istotnego wpływu na wynik sprawy zwłaszcza, że na etapie postępowania odwoławczego Organ II instancji nie przeprowadzał nowych dowodów w sprawie.

Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.