II SA/Rz 1379/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka AWSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2021 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia - skargę oddala -

Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. o nr [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB") stwierdził, że zażalenie A. w [...] (dalej: "Skarżąca"/"Spółka") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB") z dnia [...] lipca 2020 r. znak: [...]odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie budowy jednostronnej tablicy reklamowej, zlokalizowanej na działce nr 20/44 w[...], jest niedopuszczalne.

W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. PINB odmówił zwieszenia postępowania administracyjnego dotyczącego budowy jednostronnej tablicy reklamowej. W zażaleniu Spółka zarzuciła, że w niedostateczny sposób podano powody odmowy umożliwienia dokonania czynności, o których mowa w art. 73 § 1 K.p.a. w trybie określonym w art. 73 § 3 K.p.a., czyli w systemie teleinformatycznym, co stanowi bagatelizowanie stanu epidemii.

WINB stwierdził, że zażalenie jest niedopuszczalne, gdyż nie wszystkie postanowienia wydane w toku postępowania administracyjnego są zaskarżalne; stronie służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi (art. 141 § 1 K.p.a.). Zgodnie z art. 101 § 3 K.p.a. stronie służy zażalenie na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie przysługuje zatem zażalenie. Pomimo, że postanowienie PINB zawierało pouczenie o zażaleniu, to jednak pouczenie to nie ma oparcia w przepisach prawa i nie może dawać uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania.

W skardze Spółka wniosła o uchylenie postanowienia WINB i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie art. 74 § 2 K.p.a. oraz art. 10 § 1 K.p.a. poprzez odmowę umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, wskazując, że nie został rozpoznany wniosek złożony w zażaleniu w trybie art. 242 K.p.a. mimo upływu terminu wskazanego w art. 237 § 1 K.p.a.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że istotą zażalenia jest odmowa uniemożliwienia przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów i okoliczność ta mieści się w katalogu sytuacji, kiedy zażalenie na postanowienie jest dopuszczalne (art. 74 § 2 K.p.a.). Według Skarżącej niemoralne jest nakładanie na obywateli (i firmy) licznych ograniczeń i jednocześnie używanie argumentów, że organ może, ale nie musi udostępniać stronie akta sprawy w swoim systemie teleinformatycznym w obecnej sytuacji epidemiologicznej, zwłaszcza ze strona zwróciła się o jej uwzględnienie.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga jest nieuzasadniona.

I. Stan sprawy jest następujący. Zawiadomieniem z dnia 3 października 2017 r. PINB poinformował Spółkę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budowy wolnostojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem, bez wymaganego pozwolenia na budowę a następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...]lutego 2018 r. nakazał Spółce rozbiórkę wybudowanej tablicy reklamowej. Na skutek odwołania adresata nakazu, WINB decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie. Procedując ponownie, PINB postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r., na podstawie art. 48 st. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1997 r. – Prawo budowlane (DZ. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.) wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie przedmiotowej tablicy i jednocześnie nakazał Skarżącej przedstawienie szczegółowo wskazanych dokumentów. Na skutek zażalenia zarządcy drogi, postanowienie to zostało uchylone z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (postanowienie WINB z dnia [...] marca 2019 r.); skarga Spółki na postanowienie WINB została prawomocnie oddalona wyrokiem tut. Sądu z dnia [...] września 2019 r. sygn. [...]. Po zwrocie akt, PINB wyznaczył na dzień 4 marca 2020 r. rozprawę administracyjną (w której, mimo prawidłowego zawiadomienia, przedstawiciel Skarżącej nie wziął udziału), w dniu [...] kwietnia 2020 r. zawiadomił o zawieszeniu biegu terminów na okres zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii w związku z COVID-19, po czym pismem z dnia [...] czerwca 2020 r., stosownie do art. 10 K.p.a., poinformował o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W odpowiedzi Skarżąca zwróciła się pisemnie o umożliwienie dokonania czynności, o których mowa w art. 73 § 1 K.p.a. w trybie przewidzianym w art. 73 § 3 K.p.a. (w systemie teleinformatycznym po uwierzytelnieniu strony), a jeśli brak jest takiej możliwości – zawnioskowała o zawieszenie postępowania do czasu jej zaistnienia. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2020 r. PINB odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania. W związku z zażaleniem Spółki na to postanowienie, WINB postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. stwierdził jego niedopuszczalność; rozstrzygnięcie to stanowi przedmiot skargi.

II. Zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie art. 101 § 3 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Takie brzmienie przepis otrzymał w wyniku nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzonej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18), która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r. Oznacza to, że straciła na aktualności uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2000 r., sygn. OPS 4/00 (ONSA 2000, Nr 4, poz. 137). Zatem obecnie przepis art. 101 § 3 K.p.a. dopuszcza zażalenie wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu postępowania oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania (zob. np. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2019 r. sygn. I OSK 1501/17).

III. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie PINB o odmowie zawieszenia postępowania i pomimo pouczenia o zażaleniu, zasadnie WINB stwierdził niedopuszczalność tego środka odwoławczego. Zgodzić należy się z organem, że z przepisu art. 141 § 1 K.p.a. jednoznacznie wynika zaskarżalność postanowień, która ograniczona została tylko do przypadków, gdy kodeks tak stanowi. Stąd też błędne pouczenie o zażaleniu, jak ma to miejsce w postanowieniu PINB z dnia [...] lipca 2020 r., w żadnym wypadku nie stanowi podstawy prawnej uprawniającej stronę do wniesienia zażalenia.

Podstawy prawnej zażalenia nie stanowi również art. 101 § 3 K.p.a., co szczegółowo przedstawiono w punkcie II uzasadnienia. Podkreślić należy, że takie rozumienie wskazanego przepisu jest ugruntowane i powszechnie akceptowane w orzecznictwie (zob. np. wyroki NSA z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 2296/12, z dnia 26 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 2866/17 czy z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 3105/17). Sąd w składzie rozpoznającym sprawę identyfikuje się z przedstawionym poglądem i stwierdza, że skoro zażalenie służy stronie tylko na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo na postanowienie w sprawie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania, to prawidłowo WINB stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez Spółkę na postanowienie PINB z dnia [...] lipca 2020 r.

Stanowiska tego nie zmienia argumentacja skargi, która poprzez brak zawieszenia postępowania wskazuje na naruszenie gwarancji procesowych strony. Sąd stwierdza, że zarzut naruszenia praw procesowych w sprawie, w której granice wyznacza zaskarżone postanowienie, nie może być przedmiotem oceny. Niezależnie od tego Sąd zauważa, że postępowanie w sprawie budowy jednostronnej tablicy reklamowej prowadzone jest od 2017 roku a przedstawiony tok postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego (punkt I uzasadnienia) obrazuje udział Skarżącej w tym postępowaniu.

Reasumując: ponieważ Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), dlatego skargę oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a.