II SA/Rz 116/23

wyrok – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie z dnia 2023-06-14

Dane orzeczenia

SygnaturaII SA/Rz 116/23
Data orzeczenia2023-06-14
Rodzaj orzeczeniawyrok
SądWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
WydziałWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
SędziowieEwa PartykaMagdalena JózefczykPiotr Godlewski (przewodniczący sprawozdawca)

Słowa kluczowe

Pełna treść orzeczenia

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 25 listopada 2022 r. nr SKO.415/407/2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego E. G. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

II SA/Rz 116/23

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi E.G. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 25 listopada 2022r. nr SKO.415/407/2022 stwierdzające niedopuszczalność jego odwołania od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z 31 sierpnia 2022 r. nr RG.6730.112/2022.

Decyzją tą Burmistrz - na wniosek P.P. - ustalił warunki zabudowy dla inwestycji pn.: "Budowa 19 budynków mieszkalnych jednorodzinnych i drogi wewnętrznej na działkach nr [...], położonych w miejscowości S.".

W aktach sprawy zalega zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji opatrzone datą 31 sierpnia 2022 r. oraz podpisem "E.G.", na którym nie odnotowano sposobu doręczenia pisma. Skierowanym do Burmistrza pismem datowanym także na dzień 31 sierpnia 2022 r. E.G. - z powołaniem się na art. 127a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: k.p.a.) - oświadczył, że nie wniesie odwołania od decyzji z 31 sierpnia 2022 r.

12 września 2022 r. do Urzędu Gminy i Miasta [...] wpłynęło odwołanie E.G. decyzji z 31 sierpnia 2022 r.

SKO opisanym na wstępie postanowieniem z 25 listopada 2022 r. - działając na podstawie art. 134 k.p.a. - stwierdziło niedopuszczalność odwołania E.G. od decyzji Burmistrza z 31 sierpnia 2022 r. Wyjaśniło, że w orzecznictwie za ugruntowany uznać należy pogląd, iż niedopuszczalność wniesienia środka odwoławczego ma miejsce wówczas, gdy dana decyzja czy postanowienie nie podlega zaskarżeniu, a także wtedy, kiedy akt administracyjny nie wszedł do obrotu prawnego wskutek niedoręczenia którejkolwiek ze stron. W sytuacji, w której decyzja nie została doręczona stronie, brak jest podstaw do uznania, iż rozpoczął bieg terminu do wniesienia odwołania, co ma miejsce w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Decyzja Burmistrza z 31 sierpnia 2022 r. w dniu wydania została dostarczona stronom postępowania, które odrębnymi pismami (o tej samej treści) złożyły oświadczenia, iż nie wniosą odwołania. Z zalegających w aktach sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji wynika, iż korespondencja została doręczona stronom przez osobę o nazwisku "[...]". Na przedmiotowych potwierdzeniach, oprócz tego nazwiska widnieje data oraz adnotacja "dostarczyłem osobiście".

Zasady doręczania decyzji administracyjnych zostały uregulowane w rozdziale 8 k.p.a. (art. 39-49). Z treści art. 39 k.p.a. wynika zasada oficjalności doręczeń, co oznacza, iż organ administracji państwowej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub inne upoważnione osoby lub organy. Kolejność podmiotów doręczających zawarta w art. 39 nie ma charakteru wiążącego, ale przy tym wyborze organ powinien uwzględnić okoliczności sprawy, a z możliwości doręczenia przez inne upoważnione osoby korzystać bardzo ostrożnie. W szczególności doręczenie pisma stronie lub innemu uczestnikowi postępowania nie powinno nastąpić przez upoważnione osoby posiadające w sprawie sporne interesy z tą stroną lub tym uczestnikiem postępowania, będącym adresatem doręczanego pisma (por. wyrok NSA z 8 maja 2009 r. II OSK 700/08, wyrok WSA w Warszawie z 7 lipca 2021 r. VII SA/Wa 141/21).

W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że:

- ze zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji nie wynika jednoznacznie kto dokonał przedmiotowych doręczeń, oprócz tego, że była to osoba o nazwisku "[...]". Można domniemywać, że chodzi tu o inwestora P.P., aczkolwiek należy mieć na względzie, iż w postępowaniu bierze także udział w charakterze strony S.P. Ponadto ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaadresowanego do P.P. wynika, iż jemu również korespondencja została doręczona przez osobę o nazwisku "[...]", a trudno zakładać, że ktoś doręcza korespondencję sam sobie,

- z akt sprawy nie wynika, aby organ udzielił osobie doręczającej decyzję jakiegokolwiek upoważnienia do dokonania tej czynności. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że doręczeń dokonała "upoważniona osoba", jak tego wymaga bezwzględnie obowiązujący przepis art. 39 k.p.a. Jeśli jednak organ upoważniłby do dokonania doręczeń inwestora, to taka praktyka byłaby w świetle omówionych wyżej zasad nieakceptowalna, a to właśnie ze względu na sprzeczność interesów stron postępowania,

- na większości zwrotnych potwierdzeń odbioru widnieje podpis osoby odbierającej, przy czym w znacznej części przypadków jest to jedynie samo nazwisko. Na zwrotnych potwierdzeniach odbioru nie zaznaczono komu pismo zostało doręczone, a zatem w oparciu o podpis zawierający jedynie samo nazwisko nie można przyjąć, że był to adresat. Jest to wątpliwe tym bardziej, że korespondencja kierowana do J.B. oraz M.B. została opatrzona - jak wynika z charakteru pisma - podpisem tej samej osoby (samo nazwisko "[...]"). Tutaj również ze zwrotnego potwierdzenia odbioru nie wynika, aby doręczenie nastąpiło do rąk własnych adresata, tylko np. domownika. Analogiczna uwaga dotyczy doręczenia decyzji P.D. oraz M.D. Z kolei doręczenie dla K.C. podpisała U.C. i również nie wiadomo w jakim charakterze dokonała tej czynności,

- na żadnym ze wspomnianych zwrotnych potwierdzeń odbioru data odbioru nie została napisana własnoręcznie przez adresata korespondencji, co było wymagane art. 46 § 1 k.p.a. Przez pokwitowanie, o którym mowa w tym przepisie należy rozumieć potwierdzenie doręczenia pisma przez odbierającego pismo swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Własnoręczny podpis odbierającego pismo potwierdza nie tylko jego odbiór, ale i datę doręczenia,

- uchybienie przepisowi art. 39 k.p.a. dotyczy także zasadniczej większości korespondencji doręczanej stronom w toku postępowania (np. zawiadomienie o jego wszczęciu). W aktach zalegają zwrotne potwierdzenia odbioru, przy czym nie wiadomo, kto doręczeń tych dokonywał, bowiem nie wskazano na nich żadnej osoby doręczającej; brak jest również stempla pocztowego. Również w tym przypadku data doręczenia nie została własnoręcznie napisana przez adresata.

Doręczenie jest czynnością procesową organu administracji publicznej, z którą przepisy Kodeksu wiążą doniosłe skutki prawne, gdyż to od daty doręczenia rozpoczynają bieg niektóre terminy dokonania czynności proceduralnych, w tym termin wynikający z art. 127a k.p.a. Decyzja administracyjna wywiera skutki prawne od daty jej doręczenia lub ogłoszenia, a strona nie powinna ponosić ujemnych konsekwencji wynikających z zaniedbań organu administracji w tym zakresie.

W świetle powyższego Kolegium stwierdziło, że nie można uznać, że decyzja Burmistrza została skutecznie doręczona stronom postępowania, a tym samym że weszła do obrotu prawnego. Nie ulega zaś wątpliwości, iż wejście decyzji do obrotu prawnego jest warunkiem dopuszczalności odwołania. Wobec braku skutecznego doręczenia decyzji w sposób przewidziany w art. 39 k.p.a., Kolegium zobligowane było uznać zrzeczenie się prawa do kontroli instancyjnej wydanego orzeczenia przez E.G. za niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Dopiero od momentu skutecznego doręczenia decyzji stronom, termin przewidziany zarówno do wniesienia odwołania jak i do skutecznego zrzeczenia się jego wniesienia będzie mógł rozpocząć bieg.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na postanowienie Kolegium z 25 listopada 2022 r. E.G. zarzucił Kolegium, że wydając postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania od decyzji - która jak sam stwierdził organ odwoławczy nie została mu prawidłowo doręczona, a tym samym nie weszła do obrotu prawnego - nie doprecyzowało do czego zobowiązany jest organ I instancji wydający decyzję o warunkach zabudowy, stwierdzając jedynie, że nie można uznać, że zaskarżona decyzja Burmistrza została skutecznie doręczona stronom postępowania, w konsekwencji czego organ I instancji pomimo wniesionego przez skarżącego w terminie odwołania dokonał uprawomocnienia decyzji Burmistrza z 31 sierpnia 2022 r., a następnie Powiat [...] na podstawie tejże decyzji zatwierdził podział nieruchomości (mapa w załączeniu), po czym Burmistrz 21 grudnia 2022 r. na komisji Rady Miejskiej w [...] przedstawił radnym projekt uchwały Rady Miejskiej w [...] z 29 grudnia 2022 r. w sprawie nabycia nieruchomości od P.P. pod drogę (w załączeniu projekt uchwały rady miejskiej).

Skarżący zarzucił ponadto organowi I instancji pozbawienie go możliwości udziału w postępowaniu jako strony oraz bezczynność, pomimo tego, że postanowienie Kolegium z 25 listopada 2022 r. zobligowało organ I instancji, tj. Burmistrza, do prawidłowego doręczenia decyzji i umożliwienie mu oraz stronom postępowania skutecznego wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że po złożeniu odwołania w sekretariacie Urzędu Gminy i Miasta w [...], dwukrotnie zjawił się u niego w domu P.P., próbując wpłynąć na niego swoimi argumentami, aby wycofał odwołanie. Skarżący odmówił, lecz obawia się, że wobec nagannego zachowania inwestora wobec niego, przy wydawaniu decyzji przez organ I instancji mogło dojść do wielu nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa na jego niekorzyść. Nadmienił, że wszelką korespondencję dotyczącą wydania decyzji przez Burmistrza jak i samą decyzję dostarczał osobiście P.P.

Kolegium wskazało, że organ I instancji powinien skutecznie dokonać doręczenia decyzji nie tylko skarżącemu, ale wszystkim stronom postępowania w sposób respektujący normy procesowe, tymczasem z informacji uzyskanej w rozmowie telefonicznej z pracownikiem urzędu wynika, że decyzja została uprawomocniona i organ I instancji nie widzi potrzeby jakichkolwiek dalszych działań i czynności. Pracownik urzędu poinformował go, że decyzja została uprawomocniona na skutek podpisanego przez skarżącego oświadczenia, że nie będzie wnosił odwołania od przedmiotowej decyzji. Dziwi go fakt podpisania przez niego samego takiego oświadczenia, ponieważ nigdy świadomie nie miał zamiaru pozbawiać się jakichkolwiek praw wynikających z k.p.a. Podejrzewa, że do podpisania oświadczenia mogło dojść podczas jednej z wizyt P.P. i wówczas wykorzystano jego podeszły wiek oraz ułomności z którymi się boryka, oraz przekonanie, że podpisuje zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji.

21 grudnia 2022 r. skarżący od jednego z radnych Rady Miejskiej w [...] otrzymał projekt uchwały przedłożony radnym na jednej z komisji Rady Miejskiej w sprawie nabycia nieruchomości przez Gminę i Miasto [...] od P. i S.P. z przeznaczeniem pod drogę. Podziału nieruchomości dokonało Starostwo Powiatowe w Rzeszowie w oparciu o decyzję, która zgodnie z postanowieniem Kolegium z 25 listopada 2022 r. nie weszła jak to określono w uzasadnieniu postanowienia, do obrotu prawnego i nie została prawidłowo doręczona stronom postępowania w tym mojej osobie. Takie zachowanie organu I instancji jest niezrozumiałe i wykraczające poza ramy przyjętych norm prawnych, w szczególności przepisów postępowania administracyjnego.

Wobec przytoczonych powyżej działań organu I instancji polegających na niezachowaniu bezstronności i obiektywizmu w trakcie prowadzonego postępowania jak również nieprzestrzeganiu norm prawa administracyjnego oraz niedoprecyzowanie w postanowieniu Kolegium koniecznych działań narzuconych organowi I instancji, a jedynie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, w ocenie skarżącego doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa poprzez uniemożliwienie mu wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym na każdym jego etapie oraz pominięcie go jako strony w tym postępowaniu.

Z uwagi na powyższe wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Burmistrza w całości na podstawie art. 135 P.p.s.a.

W replice do skargi S. i P.P. wskazali, że E.G. nigdy nie kwestionował faktu otrzymania któregokolwiek z pism kierowanych do niego w trakcie postępowania administracyjnego, w tym decyzji Burmistrza. Potwierdza to zarówno w odwołaniu, jak i w skardze. W ocenie inwestorów, E.G. przyznał również, że podpisał oświadczenie o zrzeczeniu się odwołania, dlatego niezrozumiałe jest dla nich, dlaczego potem je złożył. Tymczasem inwestorzy po otrzymaniu informacji, że decyzja Burmistrza jest prawomocna i ostateczna przeprowadzili jej podział, który był dość kosztowny.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Poddawszy kontroli w ramach w/w kryteriów zaskarżone postanowienie SKO z 25 listopada 2022 r. Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu naruszenia przez ten organ przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Postanowieniem tym Kolegium stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącego od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z 31 sierpnia 2022 r. ustalającej na wniosek P.P. warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę 19 budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z drogą wewnętrzną na działkach nr [...] w S.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a., zgodnie z którym "organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania".

Wg Kolegium, niedopuszczalność odwołania wystąpiła z przyczyn przedmiotowych, gdyż decyzja organu I instancji z powodu wadliwości doręczenia wszystkim stronom postępowania nie weszła do obrotu prawnego, w związku z czym w ogóle nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania.

Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie, o ile powyższe wywody same w sobie należy uznać za trafne (odwołanie skutecznie można wnieść jedynie od decyzji która weszła od obrotu prawnego, co generalnie związane jest z jej doręczeniem stronie – art. 109, art. 110 § 1, art. 129 § 2 k.p.a.), to okoliczności faktyczne na których oparło się SKO przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia nie zostały przez ten organ dostatecznie zbadane i rozważone.

Stosownie do art. 39 § 3 k.p.a., w przypadku braku możliwości doręczenia pism /w tym decyzji/ w sposób o którym mowa w § 1 i § 2 pkt 1 tego artykułu /w szczególności na adres do doręczeń elektronicznych lub przez operatora wyznaczonego z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej – art. 2 pkt 1 i 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych/, organ administracji publicznej doręcza pisma: 1) przesyłką rejestrowaną o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2022 r., poz. 896, 1933 i 2042), albo 2) przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Wedle art. 46 § 1 k.p.a., odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swoim podpisem ze wskazaniem daty doręczenia.

Z analizy zwrotnych potwierdzeń odbioru decyzji organu I instancji – co akurat trafnie zauważyło SKO - wynika jedynie, że doręczeń dokonała osoba o nazwisku "[...]". W związku z tym Kolegium stwierdziło, że prawdopodobnie chodzi tu o inwestora P.P., mimo że w postępowaniu brała także udział w charakterze strony S.P. (twierdzenie to co do pierwszej ze wskazanych osób znalazło potwierdzenie w treści skargi, w której na s. 3 skarżący wskazał wprost, że wszelką korespondencję dotyczącą wydania decyzji przez Burmistrza jak i samą decyzję dostarczał osobiście P.P.).

Niewątpliwie warunkiem przewidzianego w art. 110 § 1 k.p.a. związania organu wydaną przez siebie decyzją jest doręczenie decyzji, przy czym chodzi tu o doręczenie zgodne z przepisami Kodeksu o doręczeniach. Mimo zgodnych z tym opisanych w treści zaskarżonego postanowienia uwag świadczących wg Kolegium o tym, że decyzja Burmistrza o ustaleniu warunków zabudowy z 31 sierpnia 2022 r. nie weszła do obrotu prawnego i dopiero od momentu skutecznego jej doręczenia wszystkim stronom postępowania będzie mógł rozpocząć bieg zarówno termin do wniesienia odwołania jak i skutecznego zrzeczenia się go, Sąd orzekający w sprawie zwraca uwagę na prezentowaną w piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym niejednolitość ocen co do wpływu zachowania prawidłowości procedury doręczenia decyzji na jej prawną skuteczność. W judykaturze znaleźć można przykłady wypowiedzi zarówno uznających, że w takim wypadku decyzja bezwzględnie nie wchodzi do obrotu prawnego, jak i takich, w których sądy uznają, że naruszenie przepisów postępowania w zakresie doręczeń nie zawsze oznacza, że wadliwie doręczona decyzja nie wywołuje żadnych skutków prawnych (Kmieciak Z, Wegner J., Wojtuń M., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, WKP 2023).

Zgodnie z tymi ostatnimi, przez doręczenie w rozumieniu przepisu art. 110 § 1 k.p.a. należy rozumieć każdą sytuację, gdy decyzja znalazła się w posiadaniu osoby, do której została skierowana. Wadliwe doręczenie zastępcze nie wywołuje bowiem skutku domniemania doręczenia, ale też nie może zanegować faktu, że strona decyzję otrzymała. Doręczeniem takim będzie zatem także doręczenie wadliwe (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2016 r. I OSK 3095/15, LEX nr 2064285). Koncepcja wejścia decyzji do obrotu prawnego nie jest związana z prawidłowym, tj. zgodnym z przepisami prawa, doręczeniem decyzji, lecz z dokonaniem czynności doręczenia polegającej na uzewnętrznieniu woli organu wobec podmiotu usytuowanego poza organem administracji i to niekoniecznie nawet wobec jej adresata. Wydanie decyzji i jej doręczenie powoduje związanie organu decyzją określone w art. 110 k.p.a. (wyrok NSA z 17 października 2017 r. II GSK 4055/16 - LEX nr 2404367). Pod pojęciem doręczenia, o którym mowa w art. 110 k.p.a. należy rozumieć również sytuację, w której mimo niezgodności doręczenia zastępczego z wymaganiami określonymi w art. 43 k.p.a. decyzja znalazła się w posiadaniu osoby, do której została skierowana (wyrok NSA z 21 listopada 2017 r. II OSK 599/17 - LEX nr 2399918).

Nie kwestionując istotnego znaczenia doręczenia decyzji stronie /stronom postępowania należy w związku z tym uznać, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia powyższej kwestii w konkretnej sprawie – w tym ewentualnego przyjęcia że mimo uchybień proceduralnych w zakresie doręczania, strona decyzję mimo wszystko otrzymała, przez co weszła ona do obrotu prawnego i wiąże organ który ją wydał – będzie miała analiza wszystkich związanych z tym okoliczności dotyczących doręczenia.

W rozpoznawanej sprawie wskazują one m.in. na przyjęty przez organ I instancji sposób doręczenia wynikający z art. 39 § 3 pkt 2 k.p.a. "przez inne upoważnione osoby".

Wobec braku kwestionowania faktu otrzymania decyzji organu I instancji tak przez skarżącego jak i pozostałe strony postępowania (które analogicznie jak skarżący w dacie doręczenia złożyły oświadczenia o rezygnacji z prawa do wniesienia odwołania), szczególnego znaczenia nabiera zatem ustalenie, czy została ona doręczona przez osobę uprawnioną (inaczej ujmując, czy taką osobą był dokonujący doręczeń "P." /P./, na co z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością wskazują akta sprawy).

Ustaleń w tym zakresie zaniechało Kolegium, przedwcześnie wywodząc, że decyzja Burmistrza nie została skutecznie doręczona stronom postępowania, a tym samym nie weszła do obrotu prawnego, przez co wniesione przez skarżącego odwołanie należało z tej przyczyny uznać za niedopuszczalne.

Kwestia ta powinna być szczegółowo wyjaśniona, a w zależności od wyniku tych ustaleń, oceniona także w aspekcie zrzeczenia się przez skarżącego prawa do wniesienia odwołania, gdyż przytoczone przez niego okoliczności jego złożenia również budzą wątpliwości natury procesowej.

Zrzeczenie się prawa do wniesienia odwołania reguluje art. 127a k.p.a., zgodnie z którego § 1 /wg brzmienia obowiązującego w dacie wydawania decyzji organu I instancji i zaskarżonego postanowienia/, "w trakcie biegu terminu do wniesienia odwołania strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania wobec organu administracji publicznej, który wydał decyzję".

Przepis art. 127a § 1 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. powinien być rozumiany w ten sposób, że oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania może być złożone przez stronę w dniu doręczenia decyzji po doręczeniu jej decyzji (wyrok NSA z 23 lutego 2022 r. II OSK 260/21 - LEX nr 3349599). W decyzji organu I instancji znajduje się co prawda pouczenie o możliwości zrzeczenia się odwołania w trakcie terminu do jego wniesienia, niemniej w sprawie istnieją także wątpliwości, czy skarżący w ogóle mógł się z tym pouczeniem zapoznać, skoro jak twierdzi i na co wskazują okoliczności sprawy, do złożenia przez niego (podpisania) tego oświadczenia doszło w sposób nieświadomy wraz z jednoczesnym dokonaniem potwierdzenia odbioru decyzji organu I instancji. Brak należytego pouczenia skarżącego co do zrzeczenia się prawa do wniesienia odwołania i jego skutków (noszące znamiona celowego działania przez działającą za organ I instancji osobę dokonującą doręczenia decyzji) narusza zasadę zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) oraz zasadę należytego informowania stron (art. 9 k.p.a.).

W kontekście powyższego Sąd – mając na uwadze argumentację zaskarżonego postanowienia - już tylko ubocznie zwraca uwagę organu II instancji, iż mając na uwadze zasadniczy przedmiot sprawy w której doszło do wszczęcia postępowania i wydania decyzji przez organ I instancji (tj. ustalenie warunków zabudowy), z faktu doręczenia skarżącemu tej decyzji przez inwestora /wnioskodawcę P.P. (jeżeli tylko był on osobą uprawnioną do doręczeń przez organ I instancji) nie można wywodzić, że w sprawie tej posiadali oni wzajemnie sporne interesy.

Nie jest również wadliwym potwierdzenie doręczenia datą wpisaną przez doręczającego, jeżeli odbierający pismo potwierdzi doręczenie własnoręcznym podpisem. Przepis art. 46 § 1 k.p.a. nie wymaga, aby odbierający przesyłkę własnoręcznie nanosił na zwrotne potwierdzenie odbioru datę tego odbioru, tak samo jak nie wyklucza on oznaczenia daty doręczenia pisma przy pomocy datownika. Z regulacji tej nie wynika również obowiązek umieszczenia na zwrotnym potwierdzeniu odbioru czytelnego podpisu, a jedynie podpisu, który umożliwia określenie odbiorcy przesyłki (por. m.in. wyrok NSA z 5 lutego 2019 r. II OSK 537/18 - LEX nr 2633527, postanowienie NSA z 11 września 2018 r. I OSK 2707/16 - LEX nr 2578108, wyrok WSA w Opolu z 17 października 2017 r. II SA/Op 339/17 - LEX nr 2387805).

Reasumując, z przedstawionych przyczyn SKO w kontrolowanej sprawie poprzez brak szczegółowej oceny, czy decyzja organu I instancji została doręczona zgodnie z art. 39 § 3 pkt 2 k.p.a., dopuściło się naruszenia art. 7 art. 77 § 1, art. 80 i art. 127a § 1 k.p.a., gdyż nie podjęło wszelkich czynności niezbędnych do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego a tym samym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia.

Przekładało się to na przedwczesne – naruszające art. 134 k.p.a. – stwierdzenie niedopuszczalności odwołania wniesionego przez skarżącego od decyzji Burmistrza z 31 sierpnia 2022 r.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonego postanowienia SKO.

Wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania dla tego organu wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań.

O zwrocie przez SKO na rzecz skarżącego kosztów postępowania (obejmujących równowartość opłaconego wpisu od skargi w kwocie 100 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.

Powiązane przepisy

Zapytaj AI o to orzeczenie

Pytanie 1/2 (bez konta)