II SA/Łd 1004/22
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 16 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargi I. K.-P. oraz K. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z 28 kwietnia 2015 r., II SA/Łd 136/15 w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z 29 grudnia 2014 r. (nr 416/2014, znak: WOP.7721.0897.2013.AT) w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania dotyczącego nakazu rozbiórki budynku gospodarczego.
W terminie do wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca wniosła do sądu pismo zatytułowane zażalenie (pismo z 28 grudnia 2022 r.), które zostało uznane za skargę kasacyjną od powyższego postanowienia. Pismo to sporządziła i podpisała osobiście I. K.-P..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Stosownie do art. 173 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 259) [dalej: ustawa p.p.s.a.] od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3 ustawy p.p.s.a., przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Nie ulega wątpliwości, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 16 grudnia 2022 r. o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 278 i art. 276 ustawy p.p.s.a., jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, na które przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Stosownie do art. 175 § 1 ustawy p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2-3. Przepis ten wprowadza w stosunku do skargi kasacyjnej wymóg formalny polegający na tym, że skargę kasacyjną może sporządzić jedynie adwokat lub radca prawny. Wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 ustawy p.p.s.a.), gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (art. 175 § 2a ustawy p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że przez pojęcie "sporządzenie skargi kasacyjnej" należy rozumieć zarówno jej napisanie, jak i podpisanie, ponieważ to podpis wprost wskazuje osobę, która ją sporządziła (por. postanowienia: NSA z 22 grudnia 2004 r., OZ 859/04; z 15 maja 2008 r., II GSK 503/07). Jedynie podpis złożony pod skargą kasacyjną potwierdza z punktu widzenia sądu oceniającego jej dopuszczalność, że przy konstruowaniu tego środka zaskarżenia brał udział, zgodnie z obowiązkiem nałożonym przez art. 175 ustawy p.p.s.a., uprawniony fachowy podmiot (por. postanowienie NSA z 18 grudnia 2006 r., I FZ 548/06). Brak podpisu osoby składającej skargę jest co prawda brakiem usuwalnym, jednakże sporządzanie skargi kasacyjnej przez podmiot nieuprawniony jest brakiem nieusuwalnym, skutkującym odrzuceniem skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej. Brak zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej jest zatem brakiem, który nie podlega uzupełnieniu i skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 ustawy p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 27 sierpnia 2010 r., II ONP 1/10; z 4 stycznia 2012 r., I OZ 1088/11).
Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 ustawy p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający sądowi drugiej instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia. Ustawodawca, wprowadzając w art. 175 § 1-3 ustawy p.p.s.a. wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez prawnika profesjonalistę kierował się przede wszystkim potrzebą udzielenia stronie, która nie zgadza się z zapadłym w jej sprawie orzeczeniem sądu pierwszej instancji, pomocy prawnej ze strony osób posiadających odpowiednią wiedzę prawniczą (por. np. postanowienia NSA: z 8 stycznia 2014 r., II GZ 776/13; z 22 lipca 2014 r., I OSK 730/14; z 20 maja 2016 r., I FSK 2071/14; z 22 marca 2017 r., II OSK 1846/15). Sporządzenie skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego albo osoby wymienione w art. 175 § 2-3 ustawy p.p.s.a. z zachowaniem określonych wymogów jest zatem warunkiem koniecznym dopuszczalności tego środka odwoławczego.
Stosownie do art. 178 ustawy p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarga kasacyjna I. K.-P. z 28 grudnia 2022 r. od postanowienia z 16 grudnia 2022 r. jest niedopuszczalna. Skarga kasacyjna nie została bowiem sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Skarżąca, która ją podpisała, nie wykazała natomiast, aby legitymowała się uprawnieniami zawodowymi, które umożliwiają samodzielne jej sporządzenie. Z akt sprawy fakt posiadania przez skarżącą takich uprawnień w żaden sposób nie wynika. Podkreślić przy tym należy, że skarżąca została pouczona o warunkach dopuszczalności wniesienia skargi kasacyjnej.
Z tych wszystkich względów skargę kasacyjną należało odrzucić na podstawie art. 178 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym sąd orzekł jak w postanowieniu.
a.bł.