II SA/Kr 1378/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 stycznia 2023 r. skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Dąbrowie Tarnowskiej D. P. na uchwałę Rady Miejskiej w Dąbrowie Tarnowskiej z dnia 10 marca 2020 r. Nr XIX/210/20 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty stwierdza nieważność § 7 zaskarżonej uchwały.

Prokurator Prokuratury Rejonowej w Dąbrowie Tarnowskiej wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Dąbrowie Tarnowskiej z dnia 10 marca 2020 r. Nr XIX/210/20 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Mał. z 13 marca 2020 r. poz. 2235), w części dotyczącej § 7 tej uchwały.

Zaskarżonej uchwale prokurator zarzucił istotne naruszenie przepisów prawa, tj. art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1461) i art. 2 Konstytucji RP, poprzez rozbieżność w treści postanowienia § 7 skarżonej uchwały, wskazującym datę jej wejścia w życie po upływie 14 dni od dnia opublikowania, a jednocześnie wskazującym konkretną datę dzienną, określającą początek obowiązywania tej uchwały, tj. od dnia 1 kwietnia 2020 r. W oparciu o tak sformułowany zarzut, prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części.

W uzasadnieniu skargi prokurator podkreślił, że uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym 13 marca 2020 r., co stwarza wątpliwości, czy weszła ona w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia, tj. 27 marca 2020 r., czy też z dniem 1 kwietnia 2020 r. Data wejścia w życie aktu prawa miejscowego nie może natomiast budzić wątpliwości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Zaznaczył, że początek mocy obowiązującej uchwały nastąpił 1 kwietnia 2020 r. i było to podyktowane względami praktycznymi, a to ułatwieniem naliczania opłaty z pierwszym dniem drugiego kwartału roku. Organ podkreślił, że oznaczenie daty początkowej obowiązywania uchwały w istocie wydłużyło okres vacatio legis. Mieszkańcy byli informowani pisemnie o zmianie zasad ustalania i naliczania opłaty, począwszy od 1 kwietnia 2020 r. Konsekwencją sposobu działania organu było także korzystniejsze dla mieszkańców, bowiem do końca marca opłatę uiszczali według dotychczasowej, niższej stawki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie miał na uwadze, co następuje.

Na wstępie należy zaznaczyć, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w związku z brakiem możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej przez skarżącego, stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, Sąd uznał, że okazała się ona zasadna.

Zgodnie z art. 88 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, warunkiem wejścia w życie aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie. Zasady i tryb ogłaszania aktów normatywnych określa ustawa. Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1461, dalej: ustawa), akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie czternastu dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy. Uchwała w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości tej opłaty stanowi akt prawa miejscowego, w myśl art. 6k i 6j ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2019 r. poz. 2010 ze zm.).

Jak stanowi § 7 zaskarżonej uchwały, wchodzi ona w życie po upływie 14 dni od dnia opublikowania w dzienniku urzędowym, z mocą obowiązywania od 1 kwietnia 2020 r. Takie sformułowanie, w połączeniu z faktem, że przedmiotowa uchwała została opublikowana w dzienniku urzędowym z 13 marca 2020 r., oznacza, że można mieć wątpliwości, czy weszła ona w życie po upływie 14 dni od daty jej ogłoszenia, czy też z dniem 1 kwietnia 2020 r. W orzecznictwie niejednokrotnie już wskazywano, że wejście w życie i uzyskanie mocy obowiązywania przez akt prawny są zdarzeniami tożsamymi. Wejście w życie przepisu oznacza, że uzyskuje on moc prawną i w konsekwencji ma zastosowanie do określonych zdarzeń i stosunków. Akt prawny (przepis) nie może bowiem wejść w życie bez uzyskania przez niego mocy obowiązującej, a uzyskanie mocy obowiązującej oznacza jego wejście w życie (zob. np. wyrok NSA z dnia 27 listopada 2019 r. sygn. akt II FSK 1271/19). Sięgając do wykładni językowej należy bowiem zauważyć, że "obowiązujący" to inaczej "mający moc prawną; ważny, aktualny, będący czyimś obowiązkiem; będący w danym okresie normą (vide: https://sjp.pl oraz https://sjp.pwn.pl/). Wśród wyrazów bliskoznacznych dla zwrotu "wchodzić w życie" znajduje się natomiast słowo "obowiązywać" (vide: https://synonim.net/). W myśl dyrektywy wyrażonej w § 8 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. z 2016 r. poz. 283), prawodawca powinien posługiwać się poprawnymi wyrażeniami językowymi (określeniami) w ich podstawowym i powszechnie przyjętym znaczeniu, zaś zgodnie z § 6 zasad techniki prawodawczej, przepisy redaguje się tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy. Data wejścia w życia aktu prawa miejscowego nie może budzić wątpliwości, czy też wprowadzać w błąd, godząc jednocześnie w wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadę demokratycznego państwa prawnego. Podobny pogląd był wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok WSA w Lublinie z 3 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 315/20, wyroki WSA w Łodzi: z 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 88/20; z 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 92/20; z 13 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 968/17; z 22 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 40/18; oraz z 22 stycznia 2019 r., sygn. akt 669/18, wyrok WSA w Białymstoku z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 495/21). Wobec powyższego, w ocenie Sądu treść § 7 uchwały zawiera nie tylko wewnętrzną sprzeczność, ale także narusza art. 4 ust. 1 ustawy. Powyższej sprzeczności z prawem nie mogą sanować powoływane w skardze względy praktyczne.

W konsekwencji zaskarżoną regulację – jako sprzeczną z prawem – należy usunąć z obrotu prawnego. Pozbawienie ww. regulacji mocy prawnej oznacza, że kwestia wejście w życie uchwały będzie regulowana wprost cytowanym przepisem art. 4 ust. 1 ustawy (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2016 r., II FSK 490/14).

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.), orzekł jak w sentencji wyroku.