II SA/Ke 114/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Armański po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Gminy D. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 9 stycznia 2023 r. znak: SKO.PS-80/8806/5194/2022 w przedmiocie dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła p o s t a n a w i a : I. odrzucić sprzeciw; II. zwrócić Gminie D. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, uiszczonych tytułem wpisu od sprzeciwu.

Decyzją z 9 stycznia 2023 r. znak: SKO.PS-80/8806/5194/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpatrzeniu sprawy z odwołania S. D. od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy z 13 grudnia 2022 r. znak: WIN.8212.13582.2022 orzekającej o odmowie przyznania S. D. dodatku dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła, uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Sprzeciw od powyższej decyzji wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Gmina D., uiszczając jednocześnie 100 zł tytułem opłaty od sprzeciwu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Stosownie do art. 64b § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), dalej "p.p.s.a.", do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 58 § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę:

1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;

2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia;

3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi;

4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona;

5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie;

5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego;

6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

W świetle powołanych przepisów przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprzeciwu sąd administracyjny powinien zbadać w pierwszej kolejności jego dopuszczalność, tzn. czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jego odrzucenia, wymienionych w art. 58 § 1 p.p.s.a., przy czym niedopuszczalność sprzeciwu może mieć miejsce z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Przyczyny podmiotowe obejmują sytuacje wniesienia skargi (sprzeciwu) przez podmiot, który nie jest legitymowany do jego wniesienia. Postępowanie sądowoadministracyjne, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, może być bowiem prowadzone tylko na podstawie skargi (sprzeciwu) wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, a oczywisty brak legitymacji skargowej jest podstawą do odrzucenia skargi (por. wyrok NSA z 8 marca 2005 r., OSK 1229/04, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym oraz inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Skuteczne złożenie skargi, a na podstawie art. 64b § 1 p.p.s.a. również sprzeciwu, uzależnione jest zatem istnienia interesu prawnego. W związku z tym skargę co do zasady może wnieść podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie powszechnie wskazuje się, że organ, który w I instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie, nie jest uprawniony do wniesienia w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego, chociażby sprawa dotyczyła jego interesu prawnego lub reprezentowanego przez niego podmiotu. W jednym postępowaniu nie może mieć bowiem miejsce łączenie funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania, gdyż niedopuszczalne jest, aby ten sam podmiot działał jako organ administracji publicznej, a następnie składał skargę na akt organu odwoławczego o odmiennej treści (por. wyrok NSA z 3 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 824/05, akceptowany przez J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., str. 102; T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 273; wyrok NSA z 1 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 386/05; postanowienie NSA z 2 marca 2005 r., sygn. akt II GSK 387/05, wyrok NSA z 3 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 931/07; postanowienie NSA z 24 stycznia 1997 r., sygn. akt IV SA 802/95, uchwała składu 7 sędziów NSA z 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, postanowienie NSA z 4 stycznia 2012 r., sygn. I OZ 1085/11 – dostępne j.w.).

Powyższy pogląd jest uzasadniony tym, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w I instancji, nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję wydaną w tej sprawie przez organ II instancji, bowiem wydając decyzję administracyjną nie czyni tego celem ochrony lub urzeczywistnienia własnego interesu prawnego, lecz celem realizacji ustawowych kompetencji, których wykonywanie podlega ocenie między innymi w ramach kontroli instancyjnej (por. postanowienie WSA w Warszawie z 3 sierpnia 2020 r., sygn. VI SA/Wa 1427/20, dostępne j.w.). W konsekwencji, rola organu I instancji kończy się w zasadzie z chwilą wydania rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, natomiast organem, o którym mowa w art. 32 p.p.s.a., jest organ wydający zaskarżony do sądu administracyjnego akt.

W niniejszej sprawie sprzeciw wniosła Gmina D., reprezentowana przez Burmistrza Miasta i Gminy D., który jako organ I instancji wydał decyzję, uchyloną następnie przez zaskarżoną obecnie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach. Gmina D. nie jest zatem stroną postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż wnosząc sprzeciw nie działała jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy sprawa, lecz występowała uprzednio przez reprezentujący ją organ administracji publicznej w stosunkach publiczno-prawnych na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji. Wniesiony sprzeciw należało zatem uznać za niedopuszczalny.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a.

O zwrocie uiszczonego wpisu od sprzeciwu w kwocie 100 zł (pkt II sentencji postanowienia) orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.