II SA/Go 322/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.K. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zamiaru wykonania robót budowlanych postanawia: odmówić dopuszczenia S.K. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. S.K. wniósł o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie o sygn. akt II SA/Go 322/21 w charakterze uczestnika, wskazując, że jest właścicielem wyodrębnionego lokalu mieszkalnego przy ul. [...] wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej o nr ewidencyjnym [...].

Wnioskodawca wskazał, że w/w sprawa ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na decyzję Wojewody z [...] stycznia 2021 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] grudnia 2020 r, nr [...], którą Prezydent wniósł sprzeciw do zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie dojść spełniających funkcję dojazdu pożarowego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie działki o nr ewidencyjnym [...], dotyczy działki, której współwłaściciele mają większościowy, aniżeli Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] udział w gruncie,

W uzasadnieniu złożonego wniosku S.K. podał, że działając jako właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w gruncie w nieruchomości wspólnej o numerze ewidencyjnym [...] występuje w obronie własnego interesu prawnego przejawiającego się w dbaniu o bezpieczeństwo przeciwpożarowe, troską o przeciwdziałanie pożarom niosącym za sobą niebezpieczeństwo utraty zdrowia i życia oraz dbałością o swoją własność. Wnioskodawca podał, że posiada wiedzę na temat budowy drogi pożarowej, która przyczyni się do właściwego rozstrzygnięcia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek S.K. nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony (art. 33 § 1 p.p.s.a.).

Przepis art. 33 § 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że udział w charakterze uczestnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.

Wobec powyższego, decydujące znaczenie dla możliwości dopuszczenia wnioskodawcy do postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie miało ustalenie, czy istnieje po jej stronie interes prawny, na który mogłoby oddziaływać orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zapadłe w niniejszej sprawie.

W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. K.). W związku z tym uznać należy, że mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. postanowienia NSA z 13 stycznia 2009 r., II OZ 1382/08 oraz z 14 maja 2009 r., I OZ 505/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako CBOSA).

Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, wówczas nie można mówić o interesie prawnym strony, a więc także o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2000 r., III SA 1876/99, postanowienie NSA z 7 maja 2013 r., II FSK 754/11 - CBOSA).

Podstawą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej była skarga wywiedziona przez Spółdzielnię Mieszkaniową na decyzję Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta, którą to Prezydent wniósł sprzeciw do zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na budowie dojść spełniających funkcję dojazdu pożarowego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego na terenie działki o nr ewidencyjnym [...].

S.K. przedłożony wniosek o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania osoby, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym uzasadnił następującymi przesłankami: dbaniem o bezpieczeństwo przeciwpożarowe, troską o zagrożenie pożarem, niosącym za sobą niebezpieczeństwo utraty zdrowia i życia oraz dbałością o swoją własność. Ponadto wnioskodawca wskazał, że działa jako właściciel wyodrębnionego lokalu mieszkalnego przy ul. [...] oraz posiada udział w gruncie w nieruchomości wspólnej o numerze ewidencyjnym [...], w której współwłaściciele posiadają większościowy udział w gruncie, niż Spółdzielnia Mieszkaniowa. Zdaniem wnioskodawcy jego wiedza na temat budowy drogi pożarowej do wielorodzinnego budynku mieszkalnego mieszczącego się przy ul. [...] przyczyni się do właściwego rozstrzygnięcia w sprawie.

Sytuacja w jakiej znalazł się wnioskodawca w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu nie spełnia przesłanki określonej w art. 33 § 2 p.p.s.a. Brak jest bowiem przepisu, z którego wnioskodawca mógłby wyprowadzić swój interes prawny do występowania w sprawie w charakterze uczestnika. Natomiast istnienie jedynie interesu faktycznego nie tworzy legitymacji procesowej (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 1993 r., II SA 1783/93, CBOSA). W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby posiadał interes prawny w jej rozstrzygnięciu, ani nie powołał w tym zakresie odpowiedniego przepisu prawa materialnego.

Należy nadto zwrócić uwagę, że zarządcą budynku, w którym mieszka wnioskodawca, jest Spółdzielnia Mieszkaniowa i to do niej jako podmiotu właściwego w tym zakresie zostały skierowane decyzje organów obu instancji w sprawie wniesienia sprzeciwu do zamiaru wykonania robót budowlanych, polegających na budowie dojść spełniających funkcje dojazdu pożarowego do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w obszarze działki o nr ewidencyjnym [...].

Stroną postępowania w przedmiocie wykonania określonych obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej jest spółdzielnia, która faktycznie zarządza budynkiem, a nie również właściciele lokali stanowiących odrębny przedmiot własności (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 15 grudnia 2009 r., II SA/Go 865/09, postanowienie WSA w Kielcach z 11 lipca 2018 r., II SA/Ke 185/18, CBOSA).

Na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1465 ze zm) to skarżaca spółdzielnia sprawuje zarząd. Tym samym jest ona uprawniona do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności niezależnie od tego, czy są oni członkami Spółdzielni, czy też nie (por. wyrok NSA z 23 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1255/09, wyrok NSA z 19 kwietnia 2011 r., II OSK 694/10, postanowienie WSA w Kielcach z 11 lipca 2018 r., II SA/Ke 185/18 - CBOSA). Wskazać ponadto należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz.961 ze zm.), odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.

W tym stanie sprawy Sąd, działając na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.