Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.

II SA/Go 251/23

wyrok z dnia 2023-06-22

  • Pełna treść
  • 4 powołanych przepisów

To orzeczenie w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Sprawdź, co z tego orzeczenia wynika dla Twojego stanu faktycznego.

Zapytaj za darmo

Dane orzeczenia

SygnaturaII SA/Go 251/23
Data orzeczenia2023-06-22
Rodzaj orzeczeniawyrok
SądWojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
WydziałWojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
SędziowieAdam Jutrzenka-Trzebiatowski (sprawozdawca), Krzysztof RogalskiMichał Ruszyński (przewodniczący)

Słowa kluczowe

Pełna treść orzeczenia

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi D.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji oddala skargę.

Uzasadnienie

Wnioskiem z [...] stycznia 2013 r. D.K. zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad córką D.K..

Decyzją z [...] lutego 2013 r., nr [...] Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej, działający z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy, na podstawie art. 17 ust. 1-1b, art. 24 ust. 2, 2a, 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm., obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 390, dalej jako u.ś.r.) przyznał wnioskodawczyni prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 520 zł miesięcznie z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad córką D.K. na okres od 1 stycznia 2013 r. do odwołania.

Powyższa decyzja została zmieniona decyzjami z [...] stycznia 2013 r., nr [...], z [...] maja 2014 r., nr [...], z [...] stycznia 2017 r. [...], z [...] stycznia 2018 r., nr [...], z [...] stycznia 2019 r., nr [...], z [...] stycznia 2020 r., nr [...], z [...] stycznia 2021 r., nr [...] oraz z [...] stycznia 2022 r. [...] w zakresie wysokości przysługującego świadczenia.

Decyzją z [...] maja 2022 r., nr [...] organ I instancji uchylił w całości decyzję z [...] lutego 2013 r. przez wzgląd na fakt, że córka wnioskodawczyni zawarła związek małżeński, a zatem zaistniała przesłanka negatywna do przyznania, a tym samym pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.

Po rozpoznaniu odwołania D.K., decyzją z [...] sierpnia 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ I instancji powinien odebrać oświadczenie od męża D.K.-K. dotyczące okoliczności sprawowania opieki nad oraz ich niepełnosprawnym dzieckiem oraz oświadczenie od członków rodziny dotyczące sprawowania przez Ł.K. opieki nad córką, L.K..

Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji ustalił, że D.K. sprawowała opiekę nad córką D.K.-K. do [...] września 2022 r., a od [...] września 2022 r. nadal pomaga córce, ale w mniejszym zakresie niż wcześniej ze względu na znaczne pogorszenie swojego stanu zdrowia oraz wyprowadzkę córki. D.K. oświadczyła ponadto, że w związku ze zmianą miejsca zamieszkania córki nie chce pobierać już świadczenia pielęgnacyjnego na córkę. Natomiast z oświadczenia złożonego przez D.K.-K. wynikało, że opiekę nad córką L.K. w znacznej części sprawował ojciec dziecka Ł.K., ze względu na niepełnosprawność dziecka (obustronny niedorozwój kości udowych). D.K.-K. wyjaśniła również, że ze względu na swoją chorobę (obustronny niedorozwój kości udowych) nie mogła nosić córki, kąpać jej, chodzić

z nią na spacery, wymagała wsparcia męża i matki D.K. w przebieraniu córki i karmieniu jej. Ponadto w maju 2021 r. córka L.K. przeszła operację, w związku z którą od maja 2021 r. do października 2021 r. (przez około 21 tygodni), była całkowicie leżąca (w gipsie) i wymagała szczególnej opieki, którą sprawował w głównej mierze jej ojciec Ł.K.. Jej zdaniem mąż Ł.K. nie mógł sprawować nad nią opieki, ponieważ w całości poświęcał się opiece nad córką. Natomiast Ł.K. w oświadczeniu z dnia [...] października 2022 r. podał, że opieka nad córką L.K. w dużej części spoczywała na jego barkach, jego żona D.K.-K., ze względu na swoją niepełnosprawność, potrzebowała pomocy przy noszeniu córki, kąpaniu jej, dłuższych spacerach. Ponadto córka po operacji w maju 2021 r. stała się całkowicie leżąca, w związku z czym był zmuszony do rezygnacji z zatrudnienia, bowiem cały swój czas musiał poświęcić opiece nad niepełnosprawnym dzieckiem.

Decyzją z [...] listopada 2022 r., nr [...] organ I instancji, działając na podstawie art. 108 § 1, art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej jako k.p.a.) oraz art. 32 ust. 1 i 2 w zw. z art. 17 u.ś.r. uchylił w całości decyzję z [...] lutego 2013 r. wraz z późniejszymi decyzjami, przyznającą D.K. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad córką D.K.-K. na okres od 1 stycznia 2013 r. do odwołania (pkt 1 decyzji) i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 2 decyzji).

Wyjaśniając podstawę prawną decyzji organ I instancji przywołał brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. oraz art. 129 i art. 130 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego

i wskazał, że pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego w celu sprawowania opieki nad córką zdeterminowane jest spełnieniem wszystkich kryteriów, o których mowa w art. 17 u.ś.r. W przedmiotowej sprawie mimo, że na odwołującej ciąży obowiązek alimentacyjny, to jednak świadczenie nie może być dalej wypłacane przez wzgląd na fakt, że D.K.-K. pozostaje w związku małżeńskim. Organ zauważył, że ustawodawca w enumeratywnym katalogu przesłanek uniemożliwiających przyznanie, a w konsekwencji także pobieranie, świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 5 u.ś.r.), wskazał, że jedną z nich jest pozostawanie przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z akt sprawy wynika, że orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie zostało dla Ł.K. nigdy wydane. Przeprowadzone zaś postępowanie administracyjne jednoznacznie wskazuje, że Ł.K. nie mógł sprawować opieki nad żoną – D.K.-K., bowiem zobligowany był do zapewnienia opieki niepełnosprawnej córce – L.K., która w okresie od maja 2021 r. do października 2021 r., po przeprowadzonej operacji była całkowicie unieruchomiona, zaś ogólny stan zdrowia jej matki – D.K.-K. uniemożliwił jej zapewnienie opieki dziecku przez wzgląd na fakt, iż sama takiej opieki wymagała. W związku z powyższym, zdaniem organu I instancji w znacznej mierze opiekę D.K.-K. zapewniała D.K.. Co więcej dokumenty zgromadzone w sprawie zdaniem organu I instancji potwierdzają, że Ł.K. był zmuszony zrezygnować z zatrudnienia, by w całości poświęcić się opiece nad córką – L.K.. Rezygnacja przez Ł.K. z zatrudnienia, w połączeniu z kosztownym leczeniem córki, uniemożliwiała mu partycypowanie w kosztach związanych z zapewnieniem żonie opieki. Organ I instancji podkreślił również fakt, że D.K. sprawowała opiekę nad córką – D.K.-K., nieprzerwanie od 2013 r. Zakres sprawowanej opieki uniemożliwił jej podjęcie zatrudnienia. Co więcej, jej forma nigdy nie budziła zastrzeżeń. Organ I instancji ostatecznie ocenił, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła negatywna przesłanka, która uniemożliwia pobieranie przez wnioskodawczynię D.K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad córką – D.K.-K., albowiem pozostaje ona w związku małżeńskim.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła D.K. zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.:

1. art. 7 i art. 11 k.p.a. przez niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym w szczególności niewzięcia pod uwagę stanowiska SKO wyrażonego w decyzji z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...];

2. art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób całkowicie niebudzący zaufania do władzy publicznej;

3. art. 77 § 1 k.p.a. polegające na niepodjęciu przez organ kroków zmierzających do dokładnego i wyczerpującego przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie;

4. art. 80 k.p.a. przez nieprawidłową realizację zasady swobodnej oceny dowodów i dowolną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie oraz dokonanie literalnej wykładni przepisów;

5. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. przez ich błędną wykładnię i uznanie, że zasadne jest uchylenie decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] wraz z późniejszymi decyzjami zmieniającymi przyznającej stronie świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad córką D.K.-K. na okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do odwołania, gdy tymczasem jak wskazało SKO, organ winien interpretować przepisy nie literalnie, a celowościowo, a w konsekwencji nie było podstaw do uchylenia decyzji.

Zarzucając powyższe D.K. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie, w przypadku uznania, że nie zachodzą przesłanki do zmiany zaskarżonej decyzji wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu podniosła między innymi, że niezrozumiałe jest to, że organ uchyla decyzje wszystkie od samego początku przyznania jej zasiłku, tj. od 2013 r. Strona nie rozumie, dlaczego organ uznał, że od samego początku nie miała prawa otrzymywać zasiłku, skoro sprawowała opiekę nad córką i nigdy nie zostało to podważone. Jej zdaniem organ winien uchylić decyzję od dnia [...] września 2022 r.,

w związku z jej oświadczeniem i byłoby to nie tylko logiczne, ale i sprawiedliwe.

Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] lutego 2023 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W pierwszej kolejności organ odwoławczy powołał treść art. 32 u.ś.r., zgodnie

z którym organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń (ust. 1). Stosownie zaś do treści art. 32 ust. 1a u.ś.r. zmiana decyzji na korzyść strony nie wymaga jej zgody.

W ocenie organu odwoławczego D.K. zaprzestała opieki nad córką D.K.-K. po dniu [...] września 2022 r., gdy córka się od niej wyprowadziła. Strona w oświadczeniu złożonym w dniu [...] października 2022 r. wyraziła zgodę na uchylenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] września 2022 r., ponieważ córka wyprowadziła się, a od niedawna stan zdrowia strony pogorszył się. Powyższe oznaczało zdaniem Kolegium, że sytuacja rodzinna D.K. uległa zmianie wskutek tego, że D.K.-K. po wyjściu za mąż wyprowadziła się od strony po dniu [...] września 2022 r., a strona przestała sprawować opiekę nad córką, ograniczając swoje działania na rzecz córki do pomocy w inny sposób.

W ocenie Kolegium organ I instancji powinien był uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Taką inną okolicznością mającą wpływ na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jest wyjście za mąż przez D.K.-K. i wyprowadzenie się od strony D.K. mające wpływ na sprawowanie opieki przez stronę. Kolegium wyjaśniło, na przykładzie stosowania art. 32 u.ś.r., że orzecznictwo co do zasady opowiada się za tym, że decyzja uchylająca decyzję o świadczeniu wydawana jest z mocą ex nunc, tj. decyzja uchylająca wywiera skutek na przyszłość, od dnia, w którym decyzja uchylająca została wydana.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że sentencja kwestionowanej decyzji nie skutkuje uchyleniem prawa strony do świadczenia pielęgnacyjnego od początku tj. od 2013 r., ponieważ wywiera skutek na przyszłość. W kwestionowanej decyzji mowa jest o świadczeniu przyznanym na okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do odwołania - jedynie w zakresie, w jakim opisywana jest treść decyzji uchylanej. Mając na uwadze powyższe okoliczności Kolegium zdecydowało o utrzymaniu w mocy kwestionowanej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. D.K., zarzucając jej naruszenie przepisów, tj.:

1. art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 1, § 3, § 7 oraz art. 8 § 1 k.p.a. przez nieustosunkowanie się do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz pominięcia istotnych kwestii związanych ze sprawą, w szczególności przez nie wzięcie pod uwagę, że świadczenie jest zawieszone z dniem [...] kwietnia 2022 r. do dnia dzisiejszego i nie orzeczono w tym zakresie;

2. art. 28 § 4 u.ś.r. przez jego niezastosowanie i nie orzeczenie o nakazaniu wypłaty wstrzymanego stronie świadczenia.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia

[...] listopada 2022 r. oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania wywołanych skargą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W jej uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zarzuty skargi nie zmierzają w istocie do podważenia prawidłowości orzeczenia przez SKO o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji uchylającej ze skutkiem na przyszłość, od dnia wydania decyzji tj. od dnia [...] listopada 2022 r., decyzji przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne, lecz skarżąca zarzuca naruszenie przez SKO obowiązku rozstrzygnięcia w skarżonej decyzji również o czynności organu I instancji w postaci wstrzymania wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego w toku postępowania administracyjnego w sprawie. Organ I instancji wstrzymał wypłatę świadczenia na rzecz skarżącej na podstawie art. 28 ust. 3-7 u.ś.r. w związku z nieudzieleniem przez skarżącą w terminie wyjaśnień co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Skarżąca

o fakcie i podstawie prawnej wstrzymania wypłaty świadczenia została poinformowana w piśmie organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2022 r., nr [...]. Skarżąca w skardze podnosi, że w dniu [...] kwietnia 2023 r. złożyła wyjaśnienia o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczeń, tj. o zamążpójściu córki pozostającej pod opieką skarżącej, o niepełnosprawności dziecka córki, o opiece sprawowanej przez męża córki nad niepełnosprawnym dzieckiem córki. Jednakże, zdaniem organu, wstrzymanie wypłaty świadczenia rodzinnego nie było przedmiotem orzekania przez organ I instancji w decyzji z dnia [...] listopada 2022 r., nr [...], w szczególności nie miało związku z rygorem natychmiastowej wykonalności określonym w tej decyzji. W konsekwencji SKO nie miało obowiązku, ani uprawnienia do orzeczenia nakazującego organowi I instancji wypłatę wstrzymanego świadczenia za okres od momentu złożenia przez skarżącą wymaganych wyjaśnień do momentu uchylenia decyzji przyznającej świadczenie, na podstawie art. 28 ust. 4 u.ś.r. Katalog orzeczeń organu odwoławczego określa art. 138 § 1 i § 2 k.p.a., a wśród orzeczeń organu odwoławczego określonych przepisami postępowania nie jest wymienione orzekanie o nakazaniu organowi I instancji podjęcia czynności, tym samym orzeczenie przez Kolegium o nakazaniu organowi I instancji wypłaty wstrzymanego świadczenia byłoby decyzją wydaną bez podstawy prawnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności - w związku z brakiem wniosku strony i organu o przeprowadzenie rozprawy - na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r.

o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy uchylającą w całości decyzję z [...] lutego 2013 r. przyznającą skarżącej świadczenie pielęgnacyjne wraz z decyzjami ją zmieniającymi i nadającą jej rygor natychmiastowej wykonalności.

Podstawę materialną zaskarżonej decyzji stanowi art. 32 ust. 1 u.ś.r., zgodnie

z którym organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów

o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń.

Założeniem powyższego przepisu jest, iż decyzja, która ma być zmieniana lub uchylana w trybie art. 32 u.ś.r., została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a świadczeniobiorca spełnia wszelkie przesłanki do jego uzyskania w dacie wydawania decyzji. Stąd też instytucja zmiany albo uchylenia decyzji ma zastosowanie do sytuacji faktycznych, gdy w trakcie wypłaty świadczenia nastąpiła jedna z okoliczności, o których stanowi powyższy przepis, a która spowodowała konieczność zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ może wydać decyzję, w której uchyli decyzję przyznającą dane świadczenie, jeżeli stwierdzi, że zaistniałe w sprawie okoliczności spowodowały ustanie prawa do świadczenia rodzinnego, albo może ją zmienić, jeżeli nadal istnieje podstawa do wypłaty świadczenia, ale w innym zakresie (por. K. Małysa-Sulińska (red.), U.ś.r. Komentarz, LEX 2015, t. do art. 32).

Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie zasadnie organy uznały, iż zaistniały dwie podstawy do uchylenia decyzji przyznającej skarżącej świadczenia pielęgnacyjnej z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad córką D.K. wraz z decyzjami ją zmieniającymi.

Po pierwsze córka skarżącej zawarła w dniu [...] kwietnia 2021 r. związek małżeński. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jak wynika z ustaleń poczynionych w toku postępowania mąż córki skarżącej Ł.K. nie legitymuje się powyższym orzeczeniem. W takiej sytuacji tylko on może ewentualnie domagać się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z uchwałą NSA w składzie siedmiu sędziów, podjętą w dniu 14 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. akt I OPS 2/22 warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Po drugie, skarżąca – jak sama przyznała – od [...] września 2022 r. zaprzestała sprawowania opieki nad córką. Tym samym odpadła zasadnicza przesłanka przyznania świadczenia określona w art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuję osobom wymienionym w tym przepisie ( m.in. matce) jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Decyzja o zmianie albo uchyleniu decyzji przyznającej świadczenie rodzinne, wydawana na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r., ma charakter konstytutywny. Decyzja taka powoduje zmianę bądź uchylenie dotychczasowych uprawnień podmiotu. Ponadto wywołuje wyłącznie skutki ex nunc, tj. od chwili jej wydania na przyszłość, ani bowiem art. 107 § 1 i § 2 k.p.a. określający obligatoryjne elementy każdej decyzji, ani też stanowiący materialnoprawną podstawę poddanej kontroli decyzji, tj. art. 32 ust. 1 u.ś.r. nie upoważnia organu do zamieszczenia w decyzji uchylającej decyzję

o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego terminu pozbawienia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyroki NSA z 16 czerwca 2016 r., I OSK 15/15,

z 26 października 2016 r. I OSK 2307/14 oraz z 24 maja 2018 r., I OSK 2842/17; wyrok NSA z 17 lutego 2022 r., I OSK 896/21). Oznacza to, iż pozbawienie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego nastąpiło z dniem [...] listopada 2022 r.

Jednocześnie podkreślić należy, iż organy w wydanych decyzjach nie były uprawnione do zawierania rozstrzygnięcia o nakazaniu wypłaty tego świadczenia, a to w związku z wcześniejszym wstrzymaniem jego wypłaty na podstawie art. 28 ust. 3 u.ś.r. Wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych przewidziane w art. 28 ust. 3 u.ś.r., jak również, iż wznowienie tej wypłaty na podstawie art. 28 ust. 4 u.ś.r. nie następuje w trybie decyzyjnym, lecz w drodze czynności materialno-technicznej. W taki sposób przepisy ten został już zinterpretowany w literaturze i orzecznictwie, w którym podkreślono, że możliwość wstrzymania wypłaty świadczenia nie stanowi bowiem

o istocie prawa do świadczeń rodzinnych, lecz dotyczy etapu wykonania decyzji ustalającej uprawnienia danej osoby. Wykonanie to polega na wypłacie świadczenia, która sama w sobie jest czynnością materialno-techniczną. Wstrzymanie wypłaty lub jej wznowienie powinny mieć taki sam charakter, zwłaszcza że są to czynności podejmowane w czasie obowiązywania decyzji przyznającej prawo do świadczeń (por. wyrok NSA z 9 lutego 2016 r., I OSK 1120/14, wyrok WSA z dnia 28 marca 2019 r.,

IV SA/Gl 1091/18, wyrok WSA we Wrocławiu z 25 października 2018 r.,

IV SA/Wr 383/18, P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, WKP 2021,

t. do art. 28).

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż podniesione przez skarżącą

w skardze zarzuty były niezasadne, a wydane decyzje są zgodne z prawem. Organy dokonały - stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a. - wystarczających ustaleń, których zakres wyznaczały powołane przepisy prawa materialnego (art. 32 ust. 1

w zw. z art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.), a które jednocześnie uniemożliwiały zawarcie rozstrzygnięć ani określających datę z jaką następuje uchylenie decyzji przyznającej świadczenie, ani też nakazujących wypłatę wstrzymanego świadczenia. Stąd też nie sposób również uznać, iż decyzje wydane w sprawie nie zawierają wszystkich obligatoryjnych elementów wskazanych w art. 107 § 1 i 2 k.p.a. Natomiast uzasadnienia decyzji organów obu instancji spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a i realizują zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.), w stopniu wystarczającym zrozumienie przesłanek, którymi się kierowały wydając rozstrzygnięcia w sprawie, umożliwiając tym samym przeprowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej.

W związku z tym Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.. Dz.U. z 2023 r., poz. 259) - oddalił skargę.

Powiązane przepisy

Zapytaj AI o to orzeczenie