II SA/Gl 270/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi A.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie odmowy przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę.

Prezydent Miasta R. decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 16a ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił D. K. przyznania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na rzecz A. K. (dalej jako odwołująca się lub skarżąca).

W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że osoba niepełnosprawna wymagająca opieki ze strony innej osoby nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z decyzją tą nie zgodziła się A. K., która wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W odwołaniu tym wyraziła swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i podkreśliła, że badanie jej stanu zdrowia odbyło się zaocznie, bez jej udziału. Odwołująca się do odwołania dołączyła dokumentację medyczna wskazująca na jej zły stan zdrowia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem

[...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu organ ten przybliżył wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przedstawił działania podejmowane w celu usunięcia braków formalnych wniesionego odwołania. W szczególności organ ten przywołał treść pisma z 11 tycznia 2021 r., w którym odwołująca się upoważniła do wnoszenia odwołania męża. W dalszej kolejności organ ten wskazał, kto jest stroną w ramach postępowania administracyjnego i przytoczył treść art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również odniósł się do pojęcia interesu prawnego, warunkującego możliwość aktywnego uczestniczenia w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Po przywołaniu treści art. 134 przywoływanego Kodeksu organ ten przeprowadził analizę regulacji prawnych dotyczących wnoszenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji i podkreślił, że uprawnienie takie przysługuje stronie postępowania. Wskazał, że w ramach tego postępowania odwołująca się nie legitymuje się przymiotem strony, jak również nie dysponuje upoważnieniem do reprezentowania strony w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego. W konsekwencji organ ten doszedł do przekonania, że odwołanie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych.

Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się odwołująca, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wyraziła niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i ponownie podniosła okoliczności związane z zaliczeniem jej do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojego postanowienia, nadto wniosło o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Pismem z 20 kwietnia 2021 r. skarżąca przedłożyła dodatkową dokumentację medyczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że postanowienie to nie narusza wymogów prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji uzasadnia uwzględnienie skargi, a jedynie takie, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.

Analiza pism skarżącej zalegających w aktach sprawy wskazuje na to, że skarżąca nie odczytała w sposób prawidłowy wskazań ze strony organu odwoławczego i akcentuje w nich te okoliczności, które nie są związane z przedmiotem niniejszego postępowania.

Należy wskazać, że organ pierwszej instancji odmówił mężowi skarżącej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego z uwagi na sprawowanie opieki nad żoną, która została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, normowanego postanowieniami art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W ramach postępowania administracyjnego, którego celem jest przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego stroną postępowania administracyjnego jest mąż skarżącej, skarżąca natomiast jest tą osobą, z powodu której występował on o przyznanie powyższego świadczenia. Zatem w ramach prowadzonego postępowania przymiot strony przysługuje wyłącznie mężowi skarżącej. Skarżąca zaś może w tym postępowaniu uczestniczyć wyłącznie jako pełnomocnik męża po uzyskaniu od niego stosownego upoważnienia. W aktach sprawy upoważnienie takie nie zalega, a podkreślić należy, że organ odwoławczy w ramach działań poprzedzających wydanie swojego rozstrzygnięcia występował do skarżącej o usunięcie występujących braków formalnych wniesionego odwołania, a zatem o przedłożenie pełnomocnictwa ze strony męża do reprezentowania go w ramach tego postępowania. W trakcie prowadzonego postępowania taki dokument nie został przedstawiony, a tym samym skarżąca nie usunęła braków formalnych wniesionego odwołania.

W przedmiotowej sprawie rozważyć należy, czy ma w niej zastosowanie sytuacja przewidziana treścią art. 33 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem w sprawach mniejszej wagi organ administracji publicznej może nie żądać pełnomocnictwa, jeśli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony. Sytuacja przewidziana przywołaną regulacją nie ma zastosowania do wniesienia odwołania. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że wniesienie odwołania nie jest sprawą mniejszej wagi, a tylko taki przypadek uprawnia do uznania, że pełnomocnictwo nie jest wymagane (zob. wyrok NSA z 8 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 858/10 LEX nr 990297).

W zaistniałej sytuacji organ odwoławczy trafnie zastosował postanowienia art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego i stwierdził niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych, a mianowicie zostało ono wniesione, przez osobę, której nie przysługuje przymiot strony w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, jak również nie wykazała ona legitymowania się stosownym pełnomocnictwem do reprezentowania strony tego postępowania.

Podnoszone przez skarżącą okoliczności związane z ustaleniem stopnia niepełnosprawności i złym stanem zdrowia nie podlegają ocenie i kontroli w ramach tego postępowania, ponieważ w tym postępowaniu Sąd badał wyłącznie to, czy organy administracji prawidłowo rozpoznały odwołanie skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji dotyczącej odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Jak było to już sygnalizowane, w ramach tego postępowania stroną jest osoba, która ma sprawować opiekę, czyli mąż skarżącej, a sama skarżąca chcąc czynnie w postępowaniu uczestniczyć winna legitymować się stosownym pełnomocnictwem. Jak wykazała to analiza akt takim pełnomocnictwem nie dysponowała, a tym samym postanowienie organu odwoławczego było prawidłowe.

Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, należało skargę oddalić.

mr