II SA/Gl 1796/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 lutego 2024 r. sprawy ze skargi M. B. (B.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 25 sierpnia 2023 r. nr SKO.GN/41.8/187/2023/16113 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości oddala skargę.

Decyzją z dnia 30 czerwca 2023 r. nr SKO.GN/41.8/7/2023/252 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (SKO) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. (organ I instancji) z dnia 17 listopada 1999 r., nr [...], zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, stanowiącej wówczas własność F. i F. B. (obecnie stanowiącej własność M. B.), położonej w D., obręb ewidencyjny [...], karta mapy [...], położonej przy ul: [...], jednostka rej. [...], zapisanej w księdze wieczystej [...] (obecnie [...]) - operat pomiarowy nr KERG: [...], składającej się z działki nr 1 o powierzchni 0,4741 ha, na działki nr 2 - o powierzchni 0,0499 ha, nr 3 - o powierzchni 0,0507 ha oraz 4 - o powierzchni 0,03755 ha.

Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z dnia 29 grudnia 2022 r. M. B. (skarżąca) reprezentowana przez adwokata wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z dnia 17 listopada 1999 r., zatwierdzającej projekt podziału przedmiotowej nieruchomości stanowiącej wówczas własność F. i F. B. W uzasadnieniu stwierdziła, że decyzja z dnia 17 listopada 1999 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności art. 93 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( t.j. Dz.U. z 2023r. poz. 344 z późn. zm.. – dalej "u.g.n."), § 12 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 1999 r. nr 15 poz. 140- dalej "rozporządzenie z 1994 r."); art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a także § 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663 - dalej "rozporządzenie z 2004r."), oraz art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., co czyni ją nieważną. Decyzja z dnia 17 listopada 1999 r. oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji z dnia 29 września 1999 r. były nie tylko przedwczesne ze względu na pobieżną ocenę materiału dowodowego, ale także wadliwe w stopniu zobowiązującym organ wyższego stopnia do ich uchylenia. Skarżąca wskazała, że poddana niniejszym wnioskiem do rozstrzygnięcia sprawa jest sprawą z kategorii postępowań nadzwyczajnych jednakże w razie naruszenia normatywnego wzorca działania opisanego w § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r., oceniać należy charakter tego naruszenia w świetle całokształtu okoliczności sprawy, w tym skutków, które decyzja wywołała. Konsekwencją takiego rozumienia rażącego naruszenia prawa musi być konieczność uwzględnienia nie tylko stanu faktycznego z momentu wydania decyzji w trybie zwykłym, ale również z daty orzekania przez organ nadzorczy.

W uzasadnieniu decyzji z dnia 30 czerwca 2022 r SKO wywiodło, że w sprawie nie zaszła żadna z przesłanek pozytywnych stwierdzenia nieważności ujęta w art. 156 § 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów skarżącej podnoszonych we wniosku z dnia 29 grudnia 2022 r. stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie w dacie wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału, tj. dnia 17 listopada 1999 r., w ustawie o gospodarce nieruchomościami nie było przepisu regulującego w sposób szczególny podział nieruchomości zabudowanej. Takie regulacje znalazły się w § 4 ust. 1 rozporządzenia z 2004 r., które zastąpiło obowiązujące w dacie wydania decyzji organu I instancji rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu.

Odnośnie do przepisów rozporządzenia z 1994 r. w SKO wskazało, że zakres stosowania tych przepisów był wąski i dotyczył sytuacji związanej z sytuowaniem nowych budynków, a nie do budynków już istniejących. Istota tego aktu prawnego sprowadzała się do dbania o to, aby nowe budynki powstawały w zgodzie z warunkami technicznymi. Rozporządzenie z 1994 r. nie odnosiło się do zastanych sytuacji, istniejących w momencie wydawania opinii co do projektu podziału. Zwrócono uwagę, że § 12 rozporządzenia z 1994 r. odnosi się do budynków "sytuowanych", a więc zakres jego stosowania dotyczył sytuacji projektowania i budowy nowych budynków lub innych działań określonych w § 2 wskazanego rozporządzenia, a nie podziału nieruchomości. W końcowej części uzasadnienia wskazano na niewystępowanie w sprawie innych przesłanek dla stwierdzenia nieważności.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zaskarżonej decyzji skarżąca reprezentowana przez adwokata zarzuciła rażące naruszenie przepisów art. 156 1 pkt 2 k.p.a.. w związku z art. 93 ust. 1 i ust. 6 u.g.n. i oraz § 3 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie; rażące naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku. z § 12 ust. 4 pkt 1 w związku § 207 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 140) oraz § 3 ust. 3 pkt 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu w związku. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i d) oraz pkt 2 oraz pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie; rażące naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 140 k.c. i art. 143 k.c. poprzez zaniechanie ich zastosowania,; rażące naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 kp.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące rozstrzygnięciem sprawy pomimo nie rozpoznania wszystkich zarzutów zgłoszonych we wniosku. Wniosła o, ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia 30 czerwca 2023 r.; przeprowadzenie - na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 in fine k.p.a. - dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie poprzez zasięgnięcie opinii biegłego z zakresu robót budowlanych i ochrony przeciwpożarowej - na okoliczność ustalenia, czy podział nieruchomości, rozdzielający działkę nr 1 na działki 2 i 3 uwzględnia wydzielenie części budynków ścianami oddzielenia przeciwpożarowego w pionie oraz uwzględnia konieczność zachowania odległości zabudowy od granicy z działką sąsiednią (nr 3) wynoszącą 4 metry. Dalej wniosła o uchylenie decyzji SKO z dnia 30 czerwca 2023 r. w całości i stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia 17 listopada 1999 r. oraz zawiadomienie pełnomocnika strony o każdej czynności, w której udział pełnomocnika jest możliwy łub przewidziany przez przepisy prawa. W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przytoczył stan faktyczny sprawy, a także podniosła, że zarzut naruszenia art. 93 ust. 1 i ust. 6 u.g.n. nie został poddany szczegółowej analizie w decyzji z dnia 30 czerwca 2023 r. Nie zgodziła się ze stanowiskiem SKO, że w ustawie o gospodarce nieruchomościami nie było przepisu regulującego w sposób szczególny podziału nieruchomości zabudowanej. Podkreśliła, że z treści art. 93 u.g.n., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia 17 listopada 1999 r., że szczegółowe zasady podziału nieruchomości winny albo wynikać z miejscowego planu, albo z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Stwierdziła, że z treści postanowienia z dnia 29 września 1999 r. organu I instancji pozytywnie opiniującego proponowany podział nieruchomości nie wynika, jakie przyjęto zasady podziału nieruchomości, za wyjątkiem kwestii dostępu jednej z działek do drogi publicznej. W ocenie skarżącej, dla oceny, czy doszło do rażącego naruszenia prawa w decyzji z dnia 17 listopada 1999 r., objętej wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności, istotne jest ustalenie, czy miejscowy plan zawierał szczegółowe zasady podziału nieruchomości. Nie zgodziła się za stanowiskiem SKO prezentowanym w decyzji i przedstawiła obszernie swoje stanowisko w sprawie. Zaakcentowała, że pierwotnym źródłem przedstawionych powyżej argumentów jest naruszenie przez SKO przepisów postępowania.

SKO, po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia 25 sierpnia 2023 r. nr SKO.GN/41.8/187/2023/16113, utrzymało w mocy w mocy zaskarżoną decyzję SKO z dnia 30 czerwca 2023 r. Stwierdziło, że decyzja SKO z dnia 30 czerwca jest decyzją prawidłową oraz podzieliło wywody przedstawione w zaskarżonej decyzji SKO. Odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy SKO zauważyło, że w postępowaniu nieważnościowym nie ma możliwości prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie, o jaki wnosiła strona postępowania. Nie jest zadaniem organu rozpatrującego wniosek o stwierdzenie nieważności ponowne gromadzenie materiału dowodowego. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracji nie orzeka co do istoty, ale działa jak organ kasacyjny. Postępowanie to ma bowiem na celu wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie sprawy. Zauważyło, że sama rozbieżność oceny zgromadzonego materiału dowodowego nie uzasadnia przyjęcia spełnienia przesłanki rażącego naruszenia przepisów prawa formalnego (procesowego) w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

SKO podtrzymało wyrażony w zaskarżonej decyzji pogląd, iż w sprawie nie znajdowały zastosowania przepisy § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 140). Zakres stosowania przepisów rozporządzenia jest wąski i odnosi się do sytuacji związanej z sytuowaniem nowych budynków, a nie do budynków już istniejących.

Odnośnie do zarzutu, iż w sprawie winien znaleźć zastosowanie § 3 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (dalej także jako "rozporządzenie z 1998 r."). Wyjaśniło, że to wniosek strony o podział nieruchomości winien spełniać wymogi wskazane w przywołanym przepisie, a nie decyzja wydana w wyniku rozpatrzenia takiego wniosku. Tylko kwalifikowane wady samej decyzji uzasadniają stwierdzenie nieważności takiego aktu, nie zaś uchybienia zaistniałe w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji.

Dalej SKO zauważyło, że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Prezydenta Miasta D. z dnia 29 września 1999 r. nr [...] pozytywnie opiniujące proponowany podział przedmiotowej nieruchomości pod względem zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w związku z wydaniem ostatecznego postanowienia opiniującego pozytywnie zgodność proponowanego podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organ wydający decyzję podziałową nie ma możliwości odmówienia podziału z uwagi na niezgodność zamierzenia podziałowego z planem czy też braku decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z art. 93 ust. 6 u.g.n. Samo wydanie postanowienia wskazuje, że organ nie uznał za konieczne stosowania w sprawie art. 93 ust. 3 u.g.n.

SKO uznało za niezrozumiałe twierdzenie przez skarżącej jakoby z art. 140 i 143 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (ówcześnie: Dz.U. z 1964 Nr 16, poz. 93 ze zm.), które istniały w dniu wydawania decyzji z 17 listopada 1999 r. miałyby wynikać zasady podziału nieruchomości. Wyjaśniło, że na podstawie przepisów prawa administracyjnego regulujących postępowanie poddziałowe, zakończone decyzją z 17 listopada 1999 r., nie było (i nie ma obecnie) możliwości sięgania do ww. przepisów kodeksu cywilnego. W sprawie podziału nieruchomości na podstawie art. 93 ust. 1 u.g.n. zastosowania nie znajdowały również (i nie znajdują obecnie) przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.1994 Nr 89, poz. 414 ze zm.). Tym samym, odwoływanie się do nich przez skarżącego nie może zostać uznane za skuteczne.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca, jak dotychczas reprezentowana przez adwokata, zarzuciła zaskarżonej decyzji rażące naruszenie przepisu postępowania, a mianowicie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie: rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 93 ust. 1 i ust. 6 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym w dacie decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia 17 listopada 1999 r. oraz § 3 ust. 2 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z § 12 ust. 4 pkt 1 w zw. § 207 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 140) oraz § 3 ust. 3 pkt 5 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i d) oraz pkt 2 oraz pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 48 Kodeksu cywilnego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie ich; rażące naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 97 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w dacie decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia 17 listopada 1999 r. oraz art. 199 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące przyjęciem iż decyzja Prezydenta Miasta D. z dnia 17 listopada 1999 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy została ona wydana na wniosek jednego współwłaściciela, bez wymaganej zgody drugiego współwłaściciela, co czyniło oświadczenie wnioskodawcy nieważnym; rażące naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c. i art. 143 k.c. poprzez zaniechanie ich zastosowania, skutkujące przyjęciem, iż brak jest przepisów regulujących podział nieruchomości zabudowanej, w sytuacji gdy zasady takie wynikają z przepisów art. 140 k.c. i art. 143 k.c.; rażące naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 157 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie ich zastosowanie; rażące naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 107 § 1 pkt 6 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Wniosła o uchylenie decyzji SKO z dnia 25 sierpnia 2023 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji tegoż organu z dnia 30 czerwca 2023 r. oraz zasądzenie od SKO na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu zasadniczo powtórzyła dotychczas prezentowane stanowisko W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie . Podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną. W odpowiedzi na zarzut, iż decyzja podziałowa została wydana tylko na wniosek jednego współwłaściciela zauważyło, że jakkolwiek wniosek z 16 września 1999 r. o wydanie postanowienia opiniującego był faktycznie podpisany tylko przez jednego współwłaściciela, to już wniosek o podział z 15 listopada 1999 r. został podpisany przez oboje współwłaścicieli - zarzut ten jest zatem również nietrafiony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku — Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 roku, poz. 1634 ze zm. — dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie natomiast do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej.

Wynikający z przywołanych regulacji zakres kognicji sądów administracyjnych ograniczony został do kontroli sfery prawnej zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd od uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 ust. 1 p.p.s.a.).

Sąd administracyjny kontrolując działalność administracji publicznej pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi. Nie będąc związany granicami skargi, sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa oraz wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze.

We wstępie rozważań zauważyć należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest odmowa stwierdzenia przez organ administracyjny nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości.

Zgodnie z brzmieniem art. 156. § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej nie wykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Zgodnie z § 2 tego artykułu, nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1,3,4,7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Stwierdzenie nieważności decyzji dopuszczalne jest w procedurze administracyjnej przy spełnieniu trzech przesłanek:

- pozytywnej – stanowiącą zaistnienie jednej z wyczerpująco wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. podstaw,

- negatywnych – terminu oraz spowodowanie przez decyzję nieodwracalnych skutków prawnych (art. 156 § 2 k.p.a.). Nie jest konieczne aby zaskarżona decyzja posiadała przymiot ostatecznej (B. Adamiak, J. Borkowski, "Postępowanie administracyjne i sądowo administracyjne", Warszawa 2005, s. 323-324).

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie podlegała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (SKO) z dnia 26 sierpnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję SKO z dnia 30 czerwca 2023 r odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. (organ I instancji) z dnia 17 listopada 1999 r., zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, stanowiącej wówczas własność F. i F. B. (obecnie stanowiącej własność M. B.), położonej w D., obręb ewidencyjny [...], karta mapy [...], położonej przy ul: [...], jednostka rej. [...].

Skarżącej przysługuje status strony w niniejszym postepowaniu bowiem na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w D. z dnia [...] r., wydanego w sprawie o sygn. akt [...], dokonano podziału majątku wspólnego F. i F. B., obejmującego nieruchomość położoną w D. przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, składającą się z działek o numerach 5 i 2, dla których prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...] (obecnie [...]) i działu spadku po F. B. w ten sposób, iż całą opisaną powyżej nieruchomość przyznano na wyłączną własność F. B.

Następnie, na mocy umowy darowizny z dnia 8 grudnia 2003 r., sporządzonej w formie aktu notarialnego Repertorium A nr [...] nieruchomość położona w D. przy ul. [...], składająca się z działek zabudowanej i niezabudowanej, oznaczonych numerami 5 i 2, o łącznej powierzchni 0,1868 ha, na której posadowiony jest dom mieszkalny, została darowana przez F. B. na rzecz swojej córki — wnioskodawczyni — M. B., która darowiznę tę przyjęła do majątku osobistego, będąc panną. W tej sytuacji, legitymacja do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 17 listopada 1999 r. przysługuje wnioskodawczyni skarżącej.

Sąd stwierdził, że należy zbadać czy w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tzn. czy decyzja podziałowa, którą kwestionuje skarżąca został wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Skład orzekający podziela poglądy wyrażone w orzecznictwie, że "rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny" (wyrok NSA z 2000.09.26, sygn. akt V SA 2998/99).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa w stopniu kwalifikowanym, które powodowałoby konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego kwestionowanej przez skarżącą decyzji podziałowej.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie przy zatwierdzaniu podziału działki . słusznie przyjęto za podstawę art. 93 ust.1, art. 95 pkt 2 oraz art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115, poz. 741 zpóźn. zm.), § 3,5 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. z 1998 r., nr 25 poz. 130). Postępowanie podziałowe składa się z dwóch etapów. Pierwszy etap obejmuje opiniowanie wstępnego projektu podziału przez organ gminy. Następnie - w razie uzyskania pozytywnej opinii w przedmiocie wstępnego projektu podziału - następuje zatwierdzenie w drodze decyzji administracyjnej przez wójta (burmistrza) prezydenta miasta projektu podziału sporządzonego przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego.

Przede wszystkim wskazać należy, iż wniosek o wydanie decyzji podziału działki nr 1, k.m. [...] obręb [...], zgodnie z przedłożonym projektem, został złożony w dniu 15 listopada 1999 r. przez F. i F. B. -właścicieli wspomnianej nieruchomości.

Na tej podstawie organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w toku którego Prezydent Miasta D. zaopiniował pozytywnie projekt podziału działki w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta D. – Uchwała Rady Miejskiej w D. nr [...] z dnia 3 października 1990 r ze zmianą wprowadzoną Uchwałą Rady Miejskiej w D. nr [...] z dnia 23 listopada 1994 r. Ustalono, że teren obejmujący niniejszą nieruchomość jest przeznaczony pod: 1. Tereny zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności. Adaptacja stanu istniejącego oraz realizacja nowych budynków mieszkaniowych i rzemieślniczych nieuciążliwych (symbol planu G55 MN 2), 2. Tereny łąk. Adaptacja stanu istniejącego (symbol planu G 10 RZ 4). Biorąc to za podstawę Prezydent Miasta D. decyzją z dnia 17 listopada 1999 r., nr [...] , zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w D. obręb [...] stanowiącej działkę nr 1 , karta mapy [...] na działki nr 2 oraz 4

Sąd zauważa, że jeżeli z wnioskiem o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości występują właściciel lub użytkownik wieczysty, a proponowany podział jest w zasadzie zgodny z planem zagospodarowania przestrzennego, to organ nie może odmówić jego zatwierdzenia. Wydanie decyzji w tym przedmiocie nie jest aktem uznaniowym.

Odnosząc się do powyższego podnieść należy, że dokonany podział nieruchomości był zgodny z art. art. 93 ust.1, art. 95 pkt 2 oraz art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. nr 115, poz. 741 z późn. zm.) oraz § 3,5 i 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. z 1998 r., nr 25 poz. 130). Wymienione przepisy był jedyną przesłanką konieczną do skutecznego podziału nieruchomości i w związku z tym w ocenie Sądu brak jakichkolwiek powodów do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta D. z , a w konsekwencji uchylenia decyzji SKO z dnia 25 sierpnia 2023 r. oraz poprzedzającej ja decyzji SKO z dnia 30 czerwca 2023.r.

Podział dokonywany w trybie wskazanych przepisów miał do spełnienia tylko jeden cel tj. zapewnienie zgodności podziału nieruchomości z planem zagospodarowania przestrzennego. Podział ten był tylko podziałem geodezyjnym i miał jedynie znaczenie "pozwolenia" na podział prawny polegający na utworzeniu (w drodze dalszych czynności prawnych) z dotychczasowej nieruchomości, nowych nieruchomości. Kwestia prawidłowości wytyczenia granicy na gruncie nie jest badana przez organ w postępowaniu o wydanie decyzji o podziale tego gruntu i tym samym nie może być przedmiotem oceny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, a dotyczących kwestii warunków technicznych dotyczących usytuowania budynków na przedmiotowej nieruchomości, które są właściwe w postępowaniu o pozwolenie na budowę i pozwolenie na użytkowanie budynku mieszkalnego, stwierdzić należy, iż są one całkowicie bezpodstawne na gruncie niniejszego postępowania administracyjnego. Należy podkreślić, że przepisy Kodeksu cywilnego nie mają zastosowania w sprawach podziału nieruchomości.

Sąd zaznacza, że w stosunku do powyższego zastosowanie miały przepisy, obowiązujące w dacie wydania decyzji przez Prezydenta Miasta D. z dnia 17 listopada 1999 r. Całkowicie należy odrzucić sugestię, iż podział nieruchomości musiał uwzględniać zapisy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 1999 r. rr 15 poz. 140) regulujące m.in. minimalne odległości usytuowania budynku od granicy, jak również przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane oraz przepisy przeciwpożarowe

Przepisy mające zastosowanie w przypadku podziału nieruchomości stosować należy wąsko, a ustawodawca jedyne ograniczenia tym zakresie odniósł do przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Podkreślić należy, że w chwili podziału działka ta była zabudowana dwoma budynkami mieszkalnymi. W wyniku dokonanego podziału na powstałych działkach nr 2 oraz 4 dokonano również podziału budynku mieszkalnego zgodnie z projektem budowlanym podziału (karta nr 112-134 akt. adm.). W pełni został więc zrealizowany cel i przeznaczenie określone w planie dla tego terenu. Jednocześnie zapisy planu nie przewidywały dla tego terenu realizacji celów, które wykluczałyby zaproponowany sposób podziału.

Podkreślić także należy, iż z wnioskiem o wydanie decyzji podziału nieruchomości wystąpili ówcześni jej właściciele. (rodzice skarżącej), a dokonany podział był zgodny z ich żądaniem i nie był przez nich kwestionowany.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, a to, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ administracji publicznej działał bowiem na podstawie i w granicach prawa. Wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w stopniu wymaganym przepisami prawa znajdującymi zastosowanie w sprawie. SKO dokonało właściwej analizy akt sprawy i odniosło się do argumentacji skarżącej w stopniu wystarczającym by uznać, że podjęto właściwe rozstrzygnięcie trafnie odmawiające stwierdzenia nieważności omawianej decyzji.

Mając na uwadze powyższe skargę jako bezzasadną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.