Postanowieniem z 21 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Gd 395/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę J. T. (dalej: "Skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 8 lutego 2023 r. w przedmiocie warunków zabudowy.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł uczestnik postępowania P. B., wnosząc o jego uchylenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 173 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - dalej: "P.p.s.a.", od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt
2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego (§ 1). Skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców lub Rzecznik Praw Dziecka po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (§ 2).
Z kolei art. 194 § 1 pkt 1a P.p.s.a. stanowi, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3.
Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej (art. 197 § 2 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 21 czerwca 2023 r. odrzucił skargę J. T. na podstawie art. 58
§ 1 pkt 3 w zw. z art. 220 § 3 P.p.s.a. (z uwagi na nieusunięcie braków formalnych skargi oraz nieuiszczenie wpisu sądowego), a zatem na rozstrzygnięcie to przysługuje zażalenie.
Rozpoznając wniesione zażalenie Sąd zobowiązany jest z urzędu zbadać, czy zostało ono wniesione przez upoważniony do tego podmiot, gdyż jest to jedna z przesłanek dopuszczalności tego środka zaskarżenia.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, nabywa status uczestnika postępowania na prawach strony i związane z tym uprawnienia procesowe (w tym m.in. prawo wnoszenia środków odwoławczych) jedynie wtedy, gdy postępowanie to będzie zmierzać do merytorycznego rozpoznania skargi (zob. postanowienie NSA z 6 listopada 2019 r.
sygn. akt II OZ 984/19, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazuje się również, że zgodnie z art. 173 § 2 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego może wnieść wyłącznie strona lub uczestnik na prawach strony (oraz podmioty wymienione w art. 173 § 2 P.p.s.a.). Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, wniesione przez osobę, która nabędzie status uczestnika postępowania na prawach strony, zgodnie z art. 33 § 1 P.p.s.a., dopiero
z momentem skutecznego wniesienia skargi, uznać należy za niedopuszczalne
(zob. postanowienia NSA: z 24 maja 2019 r. sygn. akt I OZ 428/19, z 13 marca 2019 r. sygn. akt II OZ 168/19, z 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt II OZ 367/18, z 6 lutego 2018 r. sygn. akt II OZ 75/18, z 7 lutego 2017 r. sygn. akt II OZ 64/17, czy z 19 maja 2016 r.
sygn. akt II OZ 512/16).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć,
że zarządzeniami Przewodniczącej Wydziału z 8 maja 2023 r., doręczonymi w dniu
29 maja 2023 r., wezwano Skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz do usunięcia jej braków formalnych poprzez podanie numeru PESEL i złożenie 5 odpisów skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tych zarządzeń, pod rygorem odrzucenia skargi. Z uwagi na to, że Skarżąca pomimo wezwania nie uiściła wpisu sądowego od skargi oraz nie usunęła jej braków formalnych Sąd skargę odrzucił.
W związku z powyższym należało uznać, że skarga nie została skutecznie wniesiona, przez co stosunek procesowy nawiązał się wyłącznie między organem, którego akt lub czynność zostały zaskarżone, a Skarżącą. W opisanej sytuacji nie można mówić
o powstaniu takiego stosunku w odniesieniu do osoby, o której mowa w art. 33 § 1 P.p.s.a., tj. uczestniku postępowania P. B.
W tej sytuacji zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi wniesione przez podmiot, który nabędzie status uczestnika postępowania na prawach strony (zgodnie
z art. 33 § 1 P.p.s.a.) dopiero z momentem skutecznego wniesienia skargi, należy uznać za niedopuszczalne.
Zgodnie z art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła
w wyznaczonym terminie.
Do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej (art. 197 § 2 P.p.s.a.).
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.