II SA/Bd 1143/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie sędzia WSA Renata Owczarzak asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Szefa [...] w W. z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych 1. oddala skargę, 2. nakazuje zwrócić ze Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem nadpłaconego wpis.

Szef Urzędu do Spraw K. i O. R. decyzją z [...] sierpnia 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2022 r. Nr [...], którą to decyzją odmówił A. K. (tj. Skarżącemu) potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Zaskarżoną decyzja zapadła w następującym stanie sprawy:

Wnioskiem z [...] listopada 2021 r. Skarżący wniósł do Szefa Urzędu do Spraw K. i O. R. (zwanego dalej "Szefem USKOR") o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, o którym mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.

Szef USKOR, na podstawie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 2 i 3 ustawy z dnia [...] marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn.: Dz. U. 2021 poz. 1255, zwanej dalej "ustawą o działaczach opozycji antykomunistycznej" lub "ustawą") decyzją z [...] marca 2022 r. Nr [...] odmówił Skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Skarżący pismem z [...] kwietnia 2022 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wskutek rozpatrzenia tego wniosku Szef USKOR decyzją z [...] czerwca 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] marca 2022 r.

Organ podniósł, że według wnioskodawcy podstawą potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych jest okoliczność współtworzenia przez niego struktur [...] Rolników Indywidualnych "[...]" w Z. w 1980 r., udział w strajku okupacyjnym w T. w grudniu 1981 r. oraz w lokalnych protestach. W stanie wojennym Skarżący miał brać udział w zbiórce i dostarczaniu żywności rodzinom osób internowanych oraz studentom UMK w T.. Ponadto miał brać udział w spotkaniach działaczy ,,[...]". W wyniku prowadzonej działalności oraz odmowy wstąpienia do partii wnioskodawca miał nieotrzymywać przydziału na maszyny rolnicze, ulg w podatkach, a jego wnioski były odrzucane.

Organ stwierdził, że z analizowanych oświadczeń świadków wynika, że działalność jaką podejmował Skarżący miała miejsce przed stanem wojennym, w okresie legalnie funkcjonującego związku, co - w myśl art. 2 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej - nie daje podstaw do potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej.

Organ stwierdził, że Skarżący po grudniu 1981 r. podejmował działania mające na celu pomoc rodzinom internowanych oraz brał udział w uroczystościach religijno - patriotycznych Jednak w ocenie organu taka działalność nie może być zakwali?kowana jako działalność o której mowa art. 2 ustawy. Działalność taka nie była bowiem w żaden sposób zagrożona odpowiedzialnością karną, co jest przesłanką określoną w art. 2 ustawy.

W ocenie organu Skarżący nie przedstawił również dowodów na okoliczność podlegania represjom w rozumieniu art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej.

Zdaniem organu w przedmiotowej spawie trudno uznać za pozbawienie możliwości wykonywania swojego zawodu okres od ukończeniu szkoły do przejęcia gospodarstwa rolnego po rodzicach. Sam Skarżący w życiorysie z [...] listopada 2021 r. wskazał, że od ukończenia szkoły podstawowej 1975 r. i kursu rolniczego pomagał rodzicom w prowadzaniu gospodarstwa, które przejął w 1984 r.

W rezultacie rozpatrzenia wniesionej przez A. K. skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z [...] listopada 2022 r. sygn. II SA/Bd 828/22 uchylił decyzję Szefa USKOR z [...] czerwca 2022 r.

Sąd zauważył, że organ, ponownie rozpatrując sprawę, ustalił że Skarżący przynależał do struktur [...] RI "[...]".

Jak wynika jednak z treści art. 2 ustawy przesłanką uznania za działacza opozycji antykomunistycznej nie jest sama przynależność do struktur [...] RI "[...]", ale dodatkowo konieczne jest wykazanie, że dana osoba prowadziła, w ramach tych struktur lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez [...] niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w [...]. Warunkiem wprowadzonym przez ustawodawcę jest ponadto, żeby działalność ta trwała przez co najmniej 12 miesięcy, przy czym do tego okresu nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia [...] sierpnia 1980 r. do dnia [...] grudnia 1981 r.

Sąd podzielił stanowisko organu, że działalność polegająca na pomocy materialnie rodzinom osób internowanych oraz udział w uroczystościach religino – patriotycznych nie była zagrożona odpowiedzialnością karną.

Sąd stwierdził, że, odnośnie pozostałych rodzajów aktywności Skarżącego m.in. udział w strajkach i protestach, udziału w strajku okupacyjnym w grudniu 1981 r., kolportowaniu ulotek [...] Górniczej – organ nie wypowiadał się szczegółowo, stwierdził jedynie że brak jest dowodów na działalność Skarżącego po grudniu 1981 r. Sąd zauważył, że poza wypowiedziami, że Skarżący brał udział w strajku okupacyjnym w grudniu 1981 r. osoby których oświadczenia złożono do akt nie wypowiedziały się, kiedy miały miejsce inne strajki i protesty w których Skarżący brał udział, w szczególności czy miały one miejsce po [...] grudnia 1981 r. i czy składały się na wymagany ustawą okres 12 miesięcy. W tym zatem zakresie – wobec braku pełnego materiału dowodowego – Sąd uznał, że zasadne było domaganie się przez Skarżącego przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków.

Sąd wytknął ponadto organowi, że pominął dokładne zbadanie i ocenę wskazanej w oświadczeniu W. K. okoliczności, że Skarżący w związku z rozprowadzaniem ulotek i gazetek [...] górniczej został "zatrzymany", przeszukiwany, przesłuchany i zastraszany – w szczególności pod kątem spełnienia określonej w art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy przesłanki przebywania w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium [...] bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez [...] niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w [...].

Za niezasadne natomiast Sąd uznał zarzuty dotyczące podlegania przez Skarżącego represji w postaci niemożności podjęcia pracy.

W wyniku ponownego postępowania Szef USKOR wydał wskazaną na wstępie decyzję z [...] sierpnia 2023 r. nr [...], którą utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2022 r. odmawiającą Skarżącemu potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

W ocenie organu Skarżący nie udowodnił prowadzenia działalności opozycyjnej w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej.

Wnioskodawca wskazał, że podstawą potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych jest okoliczność współtworzenia przez niego struktur [...] RI "[...]" w [...] w 1980 r. oraz udział w lokalnych protestach i strajku okupacyjnym w T. w grudniu 1981 r. W stanie wojennym Skarżący miał brać udział w zbiórce i dostarczaniu żywności rodzinom osób internowanych oraz studentom UMK w T.. Ponadto miał brać udział w spotkaniach działaczy ,,Solidarności". W wyniku prowadzonej działalności oraz odmowy wstąpienia do partii, wnioskodawca miał nie otrzymywać przydziału na maszyny rolnicze, ulg w podatkach, a jego wnioski były odrzucane.

Wskazując na treść oświadczeń świadków W. D., J. D., P. S., W. K. oraz J. K. organ wskazał, że wynika z nich iż działalność jaką podejmował Skarżący miała miejsce przed stanem wojennym, w latach legalnie funkcjonującego związku, co w myśl art. 2 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej nie daje podstaw do potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia [...] sierpnia 1980 r. do dnia [...] grudnia 1981 r. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że Skarżący po grudniu 1981 r. podejmował działania mające na celu pomoc rodzinom internowanych oraz udział w uroczystościach religijno – patriotycznych. Jednak w ocenie Szefa USKOR, aczkolwiek pomoc niesiona przez Skarżącego o?arom panującego ówcześnie reżimu totalitarnego należy uznać za działalność chwalebną, nie może być ona zakwali?kowana jako działalność o której mowa art. 2 ustawy.

Organ zwrócił uwagę na rozbieżności pomiędzy informacjami przekazywanymi przez świadków. Organ wskazał, że część informacji z oświadczeń nie pokrywa się z tym co niektórzy świadkowie zeznali na przesłuchaniu. J. K. w oświadczeniu wskazał, że Skarżący kolportował ulotki [...] Górniczej, a następnie na przesłuchaniu stwierdził, że Skarżący miał jakieś ulotki i mógł coś rozprowadzać, ale nie ma jakichś szerszych informacji na ten temat, nie był przy tym, wie to z opowiadań. Stwierdził też, że znał się ze stroną, ale nie współpracowali razem, każdy działał na swoim rejonie. P. S. wskazał jedynie, że Skarżący uczestniczył w zebraniach [...], to jest to co świadek osobiście widział, natomiast z opowiadań wie, że brał udział w kolportażu zakazanych materiałów, jednak osobiście nie przekazywał ani nie odbierał od Skarżącego żadnych materiałów. Świadkowie stwierdzili co prawda, że Skarżący rozprowadzał ulotki i nielegalne wydawnictwa, jednak nie potra?li wskazać żadnych konkretnych informacji, a większość ich wiedzy na temat Skarżącego pochodzi z opowiadań. Oświadczenia świadków, zawierają jedynie ogólnie brzmiące sformułowania, bez opisów podejmowanych faktycznie działań, dat i informacji o organizacji struktur, w których miał działać Skarżący. Świadkowie zwrócili uwagę na fakt, że Skarżący zaangażował się w działalność opozycyjną, gdy zaczęła się tworzyć "[...]" w 1980 r. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia [...] sierpnia 1980 r. do dnia [...] grudnia 1981 r. Organ zwrócił uwagę, że świadkowie zgodnie potwierdzili udział Skarżącego w uroczystościach patriotycznych, mszach za ojczyznę czy zbieraniu żywności dla rodzin osób internowanych. Mimo patriotycznej postawy, uczestnictwie w mszach za ojczyznę, zaangażowania na rzecz upamiętnienia wydarzeń historycznych i zasłużonych postaci oraz pomocy materialnej potrzebującym, działania te nie są tożsame z prowadzeniem w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożonej odpowiedzialnością karną, działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Zdaniem Szefa USKOR informacje zawarte w opisie działalności Wnioskodawcy oraz oświadczenia i zeznania świadków dowodzą jedynie sporadycznej aktywności Strony, uczestnictwa w spotkaniach, przekazywaniu informacji. Ponadto, wiedza świadków o działalności Skarżącego często nie pochodziła z bezpośredniej z nim współpracy. Była to wiedza pochodząca od innych osób, oparta na ich domniemaniu. Z zeznań świadków wynika jedynie, że w większości słyszeli pogłoski i oceny innych formułowane słowami np. wiem z opowiadań itp. Oświadczenia i zeznania świadków dowodzą też, że bezpośrednia współpraca ze Skarżącym była incydentalna i ograniczała się do pojedynczych zdarzeń, a wiedzę o kolejnych, bez podania szczegółów, posiadali od innych osób. Organ uznał, że sporadycznego uczestnictwa w kilku manifestacjach na przestrzeni kilku lat, udziału w mszach świętych i innych uroczystościach patriotycznych nie można jednak uznać za celowo prowadzoną polityczną działalność antykomunistyczną.

Wobec powyższego mając na uwadze okres działalności strony oraz brak dowodów na działalność po grudniu 1981 r. jak i brak jakichkolwiek dokumentów na temat strony w zasobach Instytutu Pamięci Narodowej, a także negatywnie zaopiniowany wniosek strony przez Wojewódzką Radę Konsultacyjną Szef USKOR uznał, że w świetle obowiązującej ustawy nie może potwierdzić wnioskowanego statusu.

W ocenie Szefa USKOR brak także dowodów na na okoliczność podlegania represjom w rozumieniu art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej.

Skarżący wskazał, że podczas stanu wojennego został zatrzymany przez SB w na Dworcu w K. z nielegalnymi materiałami i został zatrzymany na 2 dni w areszcie. Okoliczności zatrzymania opisali również świadkowie, ale ich wiedza na ten temat pochodzi jedynie z opowieści. Organ podniósł, że Wnioskodawca w żaden sposób nie udokumentował by w okresie od [...] stycznia 1956 r. do dnia [...] lipca 1990 r. przebywał w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na mocy wyroku lub bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni. Nie wykazano również by miało to związek z ww. w ustawie działalnością. Organ zwrócił się również w tej sprawie do Komendy Wojewódzkiej P. w K. jednak kwerenda w zasobach archiwalnych Komendy zakończyła się wynikiem negatywnym.

W skardze do sądu A. K. wniósł o uchylenie decyzji Szefa USKOR zarzucają jej:

1) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 2 k.p.a polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącym na ogranie I instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności zeznań świadków: J. D., J. K., P. S., W. D., polegającą na pominięciu okoliczności wynikających z tych dowodów, bądź dokonanie dowolnej oceny zeznań świadków, a nie swobodnej oceny, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy,

3) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 2 ust 3 c) u o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, polegające na przyjęciu, że Skarżący nie spełnia przesłanek określonych w tym przepisie, w sytuacji gdy prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku przeciwnego, co miało wpływ na wynik sprawy.

Skarżący podniósł, że od zdarzeń w okresie stanu wojennego do czasu przesłuchania świadków minęło ponad 40 lat, wobec tego należy mieć na uwadze, że wielu zdarzeń świadek nie będzie pamiętał.

Skarżący wskazał, że jeżeli organ miał wątpliwości czy działalność jaką podejmował Skarżący miała miejsce przed stanem wojenny, winien zadać pytania świadkom, aby dokładnie określili okres działalności Skarżącego.

Skarżący podkreślił, że oświadczenie W. K. wzajemnie koreluje i uzupełnia się z oświadczeniem J. K., który oświadczył, że Skarżący współtworzył [...] RI "[...]" w [...], uczestniczył w zebraniach związkowych oraz spotkaniach wolnościowych. Potwierdził także udział Skarżącego w lokalnych strajkach oraz w strajku w biurze cukrowni w T. w grudni 1981 r., kolportował ulotki [...] Górniczej, w stanie wojennym organizował i dostarczał żywność do T. dla rodzin osób internowanych i studentów. Powyższe okoliczności zostały potwierdzone w toku przesłuchania świadków.

Zdaniem Skarżącego z zeznań W. K. jednoznacznie wynika, iż Skarżący po wybuchu stanu wojennego wiózł ulotki od brata z K., za co został zatrzymany w K. przez SB jednak nie zna szczegółów na temat tego zdarzenia. Świadek opisał również udział strony w strajku w cukrowni w T., który co prawda odbył się w grudniu 1981 roku, jednak okoliczność ta potwierdza działalność A. K. w późniejszym okresie, a w szczególności w stanie wojennym. Podobne okoliczności zostały potwierdzone podczas przesłuchania J. K., który potwierdził o wspólnie organizowanych akcjach w stanie wojennym, m.in. niepłacenie podatków, nieoddawanie mleka czy zbierania żywności dla internowanych. Świadek ten potwierdził także, że Skarżący podczas stanu wojennego jeździł na Śląsk i miał nieprzyjemności z tego powodu (został zatrzymany na dwa dni). Zeznania te wzajemnie korelują z zeznaniami, a także oświadczeniami P. S. oraz W. D.. Świadkowie zeznali, iż Skarżący w okresie stanu wojennego aktywnie uczestniczył w działaniach opozycyjnych oraz potwierdzili okoliczność zatrzymania Skarżącego.

Skarżący podkreślił, że dowód z przesłuchania świadków należy oceniać z zasadami logiki, wiedzy, a także doświadczenia życiowego. I w związku z tym, nie można tracić z pola widzenia takich okoliczności, że J. D. obecnie jest w wieku ponad 80 lat, w związku z tym oczywisty jest fakt, że pewnych okoliczności nie pamięta lub po prostu zniekształca. W. K., J. K., P. S. oraz W. D. potwierdzili, że Skarżący został zatrzymany w K. i przebywał tam dwa dni. Oczywistym jest fakt, że są to tzw. świadkowie ze słyszenia, gdyż nie byli bezpośrednimi świadkami tego zdarzenia. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że w okresie stanu wojennego bardzo dużo się działo, informacje pomiędzy działaczami były wymieniane. I w związku z tym nie ma podstaw, aby odmówić przymiotu wiarygodności ww. świadkom.

Odnosząc się do ustaleń Organu, że w archiwum Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez Skarżącego – Skarżący podniósł, że nie oznacza to że takich dokumentów nie było. Skarżący podnosi, że dokumenty dotyczące "[...]" w [...] zostały zniszczone. Przeprowadzone postępowanie z zeznań świadków pozwoliło ustalić w jakich strukturach Skarżący prowadził działalność opozycyjną, a także w jakim okresie.

Skarżący podniósł, że M. G. brał jednokrotnie udział w zebraniu dotyczącym założeniu związku w B. i Małkach. W konsekwencji nie posiadał on wiedzy o działalności Skarżącego. Organ dał wiarę zeznaniom M. G. i nie wyjaśnił dlaczego pomija w ocenie okoliczności wynikające z oświadczeń.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych zgodnie z którym status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw K. i O. R. po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci N. - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko N. [...], iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4. Definicję działacza opozycji antykomunistycznej określenia art. 2 ustawy, zaś definicję osoby represjonowanej z powodów politycznych określa art. 3 ustawy.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przede wszystkim należy wskazać, że zaskarżona decyzja Szefa USKOR z 9 sierpnia 2023 r. została wydana w związku z wyrokiem tutejszego Sądu z 16 listopada 2022 r. sygn. II SA/Bd 828/22, którym uchylono poprzednią decyzję Szefa USKOR z [...] czerwca 2022 r. w przedmiocie potwierdzenia Skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W związku z powyższym, w rozpatrywanej zachodzi sytuacja przewidziana w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., zwanej w skrócie "p.p.s.a.") zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane.

W przedmiotowej sprawie oznacza to, że zarówno Szef USKOR jak też Sąd w niniejszej sprawie związane są wyrażoną w ww. wyroku z 16 listopada 2021 r. oceną prawną, że działalność polegająca na pomocy materialnej rodzinom osób internowanych oraz udział w uroczystościach religijno – patriotycznych nie były zagrożone odpowiedzialnością karną, a tym samym tego rodzaju działalność nie mogła być kwalifikowana jako działalność o której mowa w art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. W konsekwencji zarówno Organ jak też Sąd są zobowiązane przyjąć, że prowadzenie przez Skarżącego tego rodzaju działalności nie pozwala na przyjęcie, że ma on status działacza opozycji antykomunistycznej.

Zarówno Organ jak też Sąd w niniejszej sprawie związane są także wyrażoną w ww. wyroku z [...] listopada 2021 r. oceną prawną, że Skarżący nie spełnia określonej w art. 3 pkt 3 ustawy przesłanki uznania za osobę represjonowaną z powodów politycznych w związku z podnoszoną przez niego okolicznością niemożności podjęcia pracy zarobkowej (art. 3 pkt 3 lit. c ustawy)

Zgodnie natomiast z wytycznymi zawartymi w ww. wyroku zadaniem Organu było zbadanie dwóch kwestii tj. czy działalność Skarżącego polegająca na uczestnictwie w strajkach i protestach (w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi) miała miejsce w okresie po [...] grudnia 1981 r. oraz czy "zatrzymanie" Skarżącego (w związku z rozprowadzaniem przez niego gazet i ulotek [...] skutkowało zaistnieniem okoliczności określonej w art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy tj. przebywaniem w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Odnośnie pierwszej ze wskazanych kwestii Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 80 k.p.a. W zeznaniach przesłuchanych świadków nie odnotowano wprawdzie wprost kierowanego do świadka pytania czy Skarżący uczestniczył w strajkach i protestach po [...] grudnia 1981 r., jednakże świadkowie wypowiadając się odnośnie swojej wiedzy o działalności Skarżącego wprost odnoszą się do "stanu wojennego", a więc, jak powszechnie wiadomo, do okresu od [...] grudnia 1981 r. Świadkowie potwierdzają wprawdzie działalność Skarżącego, jednakże odnośnie okresu stanu wojennego potwierdzają jedynie działalność o charakterze pomocy materialnej tj. niezagrożoną odpowiedzialnością karną. Brak jest przy tym wypowiedzi o udziale Skarżącego w strajku w cukrowni w T. po wprowadzeniu stanu wojennego (tj. po [...] grudnia 1981 r.). Świadek J. K. nawet nie wie, kiedy ten strajk się rozpoczął, a o udziale Skarżącego w strajku wie tylko "z opowiadań", przy czym nie wskazuje jednocześnie od kogo słyszał "opowiadania" ani nie podaje żadnych szczegółów związanych z udziałem Skarżącego w strajku. Taka wypowiedź nie może być zatem w żaden sposób zweryfikowana. Traba przy tym zauważyć, że Jednocześnie świadek jednocześnie wskazuje że na ten strajk woził konkretne osoby ("Pana M. "), a więc zdarzenie to bynajmniej nie zatarło się w jego pamięci. Z kolei świadek W. K. wprost wskazuje, że Skarżący "brał udział w strajku w cukrowni w T., to było jeszcze przed stanem wojennym". W tej zatem sytuacji zasadnie organ uznał za niewiarygodne twierdzenia Skarżącego o udziale m.in. w strajkach po [...] grudnia 1981 r. Trudno bowiem zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego przyjąć, że skoro świadkowie nie pamiętają pewnych zdarzeń sprzed 40 lat, to sam fakt upływu czasu i powszechne zjawisko zapominania o dawno minionych zdarzeniach ma być wyłączną podstawą do uznania, że konkretne zdarzenie niepamiętane przez świadków, jednak miały miejsce, skoro sam Skarżący tak twierdzi.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów postępowania przy ocenie przez Organ czy doszło do zatrzymania Skarżącego na Ś. w warunkach opisanych w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy. Słusznie Organ podnosi, że świadkowie mają wiedzę o tym zdarzeniu jedynie "z opowiadań" i nie podają żadnych konkretnych informacji dotyczących rozprowadzania przez Skarżącego ulotek i nielegalnych wydawnictw. Należy zauważyć, że także w tym przypadku żaden ze świadków nie wskazuje na takie okoliczności związane z tym zatrzymaniem, które pozwoliłby Organowi na konkretne zweryfikowanie uzyskanej informacji, w szczególności kiedy dokładnie doszło do tego zatrzymania, w jakim miejscu, a przede wszystkim - jak długo Skarżący był zatrzymany. Należy bowiem podkreślić, że określona w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy przesłanka uznania za osobę represjonowaną politycznie wymaga nie tylko okoliczności w postaci "przebywania w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski bez wyroku", ale także aby owo przebywanie trwało przez określony czas tj. "jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni". Tymczasem przesłuchani świadkowie nie wskazują, aby Skarżący był zatrzymany na dłużej niż 48 godzin (tj. dłużej niż dwa dni). W. D. stwierdza, że Skarżący "dwa dni siedział", J. K. – "przymknęli go chyba na dzień lub dwa", P. S. w trakcie przesłuchania oświadczył, że nie wie, czy Skarżącego spotkały jakieś represje, zaś W. K. – że nie zna szczegółów tego zatrzymania. Jednocześnie przeprowadzona na wniosek Organu kwerenda w składnicy akt Komendy Miejskiej P. w K. nie dała rezultatu w postaci odnalezienia jakichkolwiek dokumentów potwierdzających fakt zatrzymania Skarżącego w K. podczas stanu wojennego (k. 165 akt Organu). Nawet zatem gdyby uznać, że świadkowie zgodnie wypowiadają się, iż miał fakt zatrzymania Skarżącego w okresie stanu wojennego w związku z prowadzoną przez niego działalnością w ramach struktur "[...]", to organ nie miał żadnych przesłanek, aby w świetle zgromadzonego materiału dowodowego uznać, iż owo zatrzymanie trwało dłużej niż 48 godzin (dłużej niż dwa dni).

Dokonane przez Organ prawidłowe ustalenia faktyczne skutkowały zgodnym z prawem tj. zgodnym z przepisami ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej stwierdzeniem, że Skarżący nie posiada statustu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.

Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.