II OZ 750/24

Dnia 27 marca 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A.D. o uzupełnienie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2025 r., sygn. akt II OZ 750/24 uchylające pkt II. zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 października 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 615/24 co do zwrotu kosztów postępowania w sprawie z zażalenia A.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 października 2024 r. sygn. akt II SA/Lu 615/24 o umorzeniu postępowania w sprawie ze skargi A.B., J.D., A.D., K.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 12 czerwca 2024 r. znak: SKO.41/2032/LI/2024 w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić wniosek.

Postanowieniem z 8 stycznia 2025 r., sygn. akt II OZ 750/24 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił pkt II. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej WSA) w Lublinie z 2 października 2024 r. II SA/Lu 615/24 i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz A.B. i J.D. (solidarnie) kwotę 500 zł oraz na rzecz A.D. i K.R. (solidarnie) kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W dniu 18 lutego 2025 r. (data stempla pocztowego) A.D. złożył wniosek o uzupełnienie w/w postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego poprzez orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego i dodanie pkt 3. w brzmieniu "zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz A.D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego". W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że skoro konieczność zainicjowania postępowania przed sądem administracyjnym jest wynikiem działalności organu administracji publicznej, które – jak w niniejszej sprawie – jest niezgodne z prawem, to oczywistym jest, że jeśli w toku postępowania sądowoadministracyjnego toczy się postępowanie zażaleniowe, to również jego koszty powinny obciążać na ogólnych zasadach organ.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 157 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa), strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Przepis ten na podstawie art. 166 Ppsa stosuje się odpowiednio do postanowień.

Zgodnie z art. 199 Ppsa na stronach ciąży obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. Zasada ta odnosi się do postępowania przed sądami administracyjnymi obu instancji. Wyjątki od tej zasady, stanowiące podstawę do orzekania o zwrocie kosztów między stronami zostały ściśle unormowane w przepisach art. 200, art. 201, art. 203 i art. 204 Ppsa, poprzez związanie orzekania o zwrocie kosztów postępowania z treścią orzeczenia kończącego postępowanie. Z kolei art. 209 Ppsa jednoznacznie stanowi, w jakich przypadkach sąd rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania między stronami.

Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń wymienionych w art. 209 Ppsa. Brak jest bowiem w tym przepisie podstawy do zamieszczenia orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych rozstrzygnięciach kończących postępowanie w danej instancji. W szczególności dotyczy to orzeczeń wydawanych w postępowaniu zażaleniowym (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 10 kwietnia 2018 r., I OZ 313/18; z 7 marca 2018 r., I OZ 1969/17; z 16 lutego 2018 r., I OZ 127/18; z 10 marca 2017 r., I OZ 2103/16, opublikowane w Internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - CBOSA). Zgodnie z art. 197 § 2 Ppsa, do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, tj. przepisy Rozdziału 1. Działu IV. Brak natomiast odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami (Dział V., Rozdział 1.), które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia. Skoro więc przepis art. 197 § 2 Ppsa nie zawiera odesłania do przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym, to nie ma podstaw do odpowiedniego stosowania w przypadku uwzględnienia zażalenia art. 203 pkt 1 Ppsa, który pozwala obciążyć organ kosztami postępowania kasacyjnego, gdy uwzględniono skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji oddalającego skargę.

Zwrot kosztów postępowania zażaleniowego byłby możliwy jedynie w jednym z orzeczeń kończących postępowanie w sprawie w danej instancji, o ile pozwoli na to wynik sprawy determinujący rozstrzygnięcie o kosztach procesu (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2013, s. 736-737).

Przepisy, z których wynika obowiązek ponoszenia określonego ciężaru, nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07; czy postanowienia NSA: z 30 stycznia 2004 r., FZ 504/04; z 14 września 2004 r., FZ 266/04; z 15 lutego 2007 r., II FZ 12/07, z 24 czerwca 2010 r., II OZ 594/10, z 10 marca 2017 r. I OZ 2103/16, CBOSA). Stanowisko, wedle którego w postępowaniu zażaleniowym nie orzeka się o kosztach tego postępowania jest utrwalone w orzecznictwie.

W przedmiotowej sprawie nie ma zatem podstaw prawnych do zamieszczenia dodatkowego orzeczenia w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, o czym zresztą Naczelny Sad Administracyjny w uzasadnieniu swego postanowienia z 8 stycznia 2025 r. naprowadzał.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 157 § 1 w zw. z art. 166 w zw. z art. 193 Ppsa, postanowił jak w sentencji.