II OZ 702/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 542/24 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi A.R. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 11 lipca 2024 r. nr WOP.7721.67.2024.AH w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku postanawia: oddalić zażalenie.

Wyrokiem z 12 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 542/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę A.R. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Białymstoku z 11 lipca 2024 r., nr WOP.7721.67.2024.AH w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Wnioskiem z 27 grudnia 2024 r. (data wpływu do sądu 30 grudnia 2024 r.) A.R. zwróciła się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 12 grudnia 2024 r.

We wniosku wskazała, że 10 grudnia 2024 r. wyjechała w podróż służbową do K. w N. zaś do Polski wróciła 15 grudnia 2024 r. Następnie, 16 grudnia 2024 r. udała się do swojego drugiego domu na S. Niestety 17 grudnia 2024 r. źle się poczuła, a wykonany test potwierdził, że jest chora na Covid 19. W domu przebywała sama i nie miała kogo poprosić o pomoc. Wskazała, że ze względu na wysoką gorączkę i bardzo złe samopoczucie nie była w stanie wrócić 400 km do domu, do N. Podkreśliła, że siedlisko w R. położone jest z dala od sąsiadów i 5 km od najbliższej poczty w R. Na dodatek od środy nie mogła już korzystać z samochodu z powodu kończącego się w tym dniu ubezpieczenia i przeglądu technicznego. Objawy choroby ustąpiły w niedzielę, tj. 22 grudnia 2024. i wówczas otrzymała negatywny wynik testu na Covid 19. Do N. wróciła 23 grudnia 2024 r. wraz z mężem, który po nią przyjechał. Podsumowując wskazała, że złe samopoczucie, bardzo wysoka gorączka, osłabienie i brak możliwości poruszania się ze względu na brak auta i odległość od najbliższej poczty nie pozwoliły jej wysłać wniosku o uzasadnienie w terminie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zaskarżonym postanowieniem z 27 stycznia 2025 r., sygn. akt II SA/Bk 542/24 odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 12 grudnia 2024 r. Sąd wskazał, że skarżąca dotrzymała terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a." a także wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła jednak, aby uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jej winy. Sąd zauważył, że skarżąca miała możliwość złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie po powrocie do Polski, tj. 15 grudnia 2024 r., a jeszcze przed wyjazdem na S. Nawet po przyjeździe na S. ciągle miała taką możliwość, bowiem zgodnie ze swoim oświadczeniem, złożenie wniosku uniemożliwiła jej dopiero choroba i problemy z samochodem. Skarżąca objawy choroby zauważyła 17 grudnia 2024 r., a dzień później stwierdziła brak ubezpieczenia i aktualnych badań technicznych samochodu. Zdaniem Sądu braki te, w przedstawionym przez skarżącą toku zdarzeń, nie mogą świadczyć o jej braku zawinienia w dochowaniu terminu, są raczej wskazaniem na niezachowanie przez skarżącą obiektywnego miernika staranności, który powinna wykazać osoba dbając o swoje interesy.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A.R. wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wskazała, że z powodu choroby nie miała możliwości złożenia wniosku w terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (czemu skarżąca sprostała).

Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (postanowienie NSA z 12.6.2008 r., II OZ 580/08, cbosa).

Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie o to, czy trafnie Sąd I instancji ocenił, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w zakresie terminowości dokonania czynności procesowej, jaką jest wniesienie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Na tak postawione pytanie należało udzielić odpowiedzi twierdzącej.

O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (postanowienie NSA z 18.08.2000 r., III SA 1716/99, LEX nr 45409). Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z 6.10.1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Nie można też nieuwagi lub zaniedbania zrównywać z brakiem winy (por. postanowienie NSA z 28.05.2004 r., FZ 93/04, niepubl.).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że nie można czynić zarzutu skarżącej, że nie zwróciła się z wnioskiem niezwłocznie po powrocie do Polski, jeszcze przed wystąpieniem objawów choroby. Strona może bowiem dowolnie w ramach określonego terminu rozłożyć w czasie podjęcie działania w celu dokonania czynności, w tym również może z jej dokonaniem czekać do ostatniego dnia biegnącego terminu. Nie ma natomiast obowiązku, dokonywania czynności w początkowym okresie biegu terminu.

W okolicznościach niniejszej sprawy należy przyznać rację żalącej, że czekanie z czynnością procesową do ostatniego dnia terminu do jej dokonania nie świadczy o braku dołożenia należytej staranności. Natomiast w niniejszej sprawie kluczowe jest, że wniosek został oparty jedynie na samym twierdzeniu skarżącej odnośnie choroby. Wskazywane we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności związane ze stanem zdrowia nie stanowiły dostatecznej podstawy przemawiającej za uwzględnieniem żądania. Skarżąca nie przedstawiła na poparcie swoich twierdzeń zaświadczeń lekarskich, czy też innych stosownych dokumentów, które potwierdzałyby brak możliwości złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w terminie. Okoliczności te w żaden sposób nie zostały uprawdopodobnione, bowiem powołanie się we wniosku o przywrócenie terminu na problemy zdrowotne, które stały się przyczyną uchybienia terminowi, bez wykazania jakiejkolwiek dokumentacji medycznej, zaświadczeń o konsultacjach lekarskich czy też wyniku testu diagnostycznego w kierunku SARS-CoV-2 nie obrazują sytuacji zdrowotnej skarżącej, bezpośrednio poprzedzającej datę dokonania wymaganej czynności procesowej.

Brak jakiegokolwiek uprawdopodobnienia okoliczności podnoszonej we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oznacza, że wniosek w tym przedmiocie nie mógł zostać uwzględniony.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.