II OZ 509/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Ke 276/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 4 marca 2024 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Ke 276/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 4 marca 2024 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zwrócił M.S. uiszczony wpis od skargi.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że dnia 18 kwietnia 2024 r. M. S., reprezentowana przez pełnomocnika, nadała w urzędzie pocztowym skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 4 marca 2024 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych dowodu doręczenia, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z 4 marca 2024 r. wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach została doręczona skarżącej 7 marca 2024 r. Trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął więc 8 kwietnia 2024 r. Mając zatem na uwadze, iż skarga została wniesiona dopiero 18 kwietnia 2024 r., należało ją w ocenie Sądu odrzucić jako wniesioną po upływie ustawowego terminu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.).

Zażaleniem M. S. zaskarżyła powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i art. 40 § 2 k.p.a. w wyniku błędnego ustalenia, iż skarga została wniesiona po upływie terminu, gdyż zaskarżoną decyzję SKO doręczono skarżącej w dniu 7 marca 2024 r. a skarga do WSA została złożona w dniu 18 kwietnia 2024 r., w sytuacji, gdy decyzji tej nie doręczono prawidłowo pełnomocnikowi skarżącej P.S. (art. 40 § 2 k.p.a.), który zainicjował postępowanie administracyjne dotyczące warunków zabudowy w imieniu M. S. i złożył pełnomocnictwo udzielone mu przez M.S., a dodatkowo z treści doręczonego zawiadomienia SKO z 6 lutego 2024 r. wynika, iż do stron nie będzie kierowana korespondencja bowiem zawiadomienie stron o decyzji i innych czynnościach organu nastąpi w formie publicznego obwieszczenia. Z uwagi na powyższe w zażaleniu wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie mogło odnieść zamierzonego skutku w postaci uchylenia zaskarżonego postanowienia bowiem orzeczenie to pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Przedmiotowa skarga podlegała odrzuceniu jednak z innych przyczyn niż wskazane przez Sąd pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) skargę wnosi się do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi – w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei w świetle art. 40 § 1 k.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Treść § 2 zdanie pierwsze stanowi zaś, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Zacytowane przepisy określają zatem, że aby uznać doręczenie za skuteczne, musi zostać ono dokonane do właściwych podmiotów. Przed skierowaniem pisma do strony, organ winien ustalić, czy działa ona osobiście, przez przedstawiciela, czy też przez ustanowionego pełnomocnika i nadać korespondencję do odpowiedniego podmiotu i na właściwy adres.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie doszło do prawidłowego doręczenia M. S. zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 4 marca 2024 r., co spowodowało, że w stosunku do niej nie rozpoczął swojego biegu unormowany w art. 53 § 1 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Słusznie bowiem w zażaleniu zwrócono uwagę na okoliczność pominięcia przy doręczaniu odpisu ww. decyzji prawidłowo ustanowionego przez skarżącą na etapie postępowania administracyjnego pełnomocnika. W sytuacji ustanowienia pełnomocnika i skutecznego zawiadomienia o tym organu, doręczeń w sprawie należało dokonywać właśnie temu pełnomocnikowi, zaś jego pominięcie przy tak doniosłej czynności prawnej, która wywołuje szereg konsekwencji prawnych, w tym otwarcie biegu terminu na wniesienie skargi do sądu administracyjnego, musiało skutkować uznaniem, że w stosunku do skarżącej termin do wniesienia skargi nie rozpoczął biegu. Przy czym w przedmiotowej sprawie dodatkowo zwrócenia uwagi wymaga, że jednoczesne zawiadomienie przez SKO stron postępowania o wydaniu zaskarżonej decyzji w trybie obwieszczenia (art. 49a k.p.a.) również nie było skuteczne wobec skarżącej bowiem nie została ona prawidłowo uprzedzona o zamiarze dokonywania przez organ zawiadomień w trybie obwieszczenia (art. 49a zdanie 2 k.p.a.). Zawiadomienie to zostało bowiem także doręczone skarżącej z pominięciem jej pełnomocnika.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ulega wątpliwości, że skierowanie przesyłki do niewłaściwego podmiotu, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie jest zgodne z art. 40 § 2 k.p.a. Nie można zatem za skuteczne uznać doręczenia dokonanego w sprawie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika. Brak skutecznego doręczenia powoduje zaś, że nie powstają żadne skutki materialnoprawne ani procesowe, będące następstwem prawidłowego doręczenia, w tym nie rozpoczyna swojego biegu termin do wniesienia środka zaskarżenia.

W świetle powyższego, skoro niesporne jest, że przedmiotowa przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję nie została doręczona właściwemu adresatowi, czyli pełnomocnikowi reprezentującemu skarżącą, doręczenie które nastąpiło w niniejszej sprawie nie mogło wywołać skutku prawnego w postaci otwarcia terminu do wniesienia skargi na tę decyzję. W tym stanie rzeczy uznać należało, że zasadnie Sąd pierwszej instancji odrzucił przedmiotową skargę, jednak wadliwie orzeczenie to oparto na uznaniu jej za wniesioną po terminie. Skarga ta podlegała odrzuceniu jako przedwczesna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Stosownie do treści art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Przepis ten mający również zastosowanie do postępowania toczącego się na skutek zażalenia (w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.), dopuszcza zatem możliwość oddalenia zażalenia w sytuacji, gdy stwierdzone uchybienia są wynikiem wad uzasadnienia, a nie samego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

W przypadku, gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddali zażalenie wskazując, że zaskarżone orzeczenie pomimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, ocena prawna wyrażona w tym uzasadnieniu, w zakresie, w jakim została zakwestionowana przez Sąd kasacyjny, przestaje wiązać, a wiążąca dla organów administracji jak i dla sądów administracyjnych staje się ocena prawna zawarta w orzeczeniu Sądu kasacyjnego.

Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.