II OZ 135/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 804/22 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 lipca 2022 r., nr 330/OPON/2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 804/22, odrzucił skargę M.K. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 lipca 2022 r., nr 330/OPON/2022 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oraz postanowił o zwrocie M.K. uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 (sto) złotych (pkt 2).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wyżej powołaną skargę wskazując, że jak wynika z akt sprawy zaskarżone postanowienie zostało doręczone Skarżącej za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 1 sierpnia 2022 r. Okoliczność tę potwierdza znajdujące się w aktach administracyjnych Urzędowe Poświadczenie Doręczenia (UPD), znajdujące się w aktach. Postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia.

Z akt sądowych sprawy wynika natomiast, że skarga została nadana za pośrednictwem poczty w dniu 9 września 2022 (data stempla na kopercie).

Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm., dalej: "p.p.s.a.") skargę wnosi się w terminie trzydziestodniowym od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W świetle art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po terminie.

Następnie Sąd zaznaczył, że skoro zaskarżone rozstrzygnięcie zostało odebrane przez Skarżącą dnia 1 sierpnia 2022 r., to termin do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., upływał z dniem 31 sierpnia 2022 r. (środa). Oznacza to, że nadanie skargi w urzędzie pocztowym w dniu 9 września 2022 r. nastąpiło z uchybieniem ustawowego trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi na opisane postanowienie.

Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M.K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając je w całości.

Postanowieniu zarzucono:

1. naruszenie art. 53 § 1 w zw. z art 58 § 1 p.p.s.a. poprzez jego niezasadne zastosowanie i stwierdzenie, że skarga na ww. postanowienie została wniesiona z naruszeniem terminu, co skutkowało odrzuceniem skargi. Podczas, gdy skarga została wniesiona z zachowaniem terminu i powinna podlegać merytorycznemu rozpoznaniu.

2. Błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na tym, że Sąd błędnie odczytał z UPO, że skarżąca odebrała postanowienie w dniu 1 sierpnia 2022 r., podczas gdy rzeczywiście odebrała je w dniu 11 sierpnia 2022 r. i od tego dnia rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi.

Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Uzasadniając Żaląca wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawidłowo ustalił, że data 1 sierpnia 2022 r. to data doręczenia Skarżącej ww. postanowienia za pośrednictwem platformy ePUAP. Zaskarżone postanowienie zostało wydane dnia 27 lipca 2022 r., a data 1 sierpnia 2022 r., to data odbioru postanowienia przez skrzynkę Skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wypada odnieść się do uwarunkowań prawnych sprawy i ich konsekwencji, tak jak to uczynił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 23 września 2022 r., sygn. akt III OZ 550/22, rozpoznający sprawę adekwatną do niniejszej sprawy.

Zasady doręczania dokumentów drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy e-PUAP określają przepisy ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 2070, dalej: "u.i.d.p.p.") oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 180, dalej: "rozporządzenie"). Według art. 3 pkt 20 u.i.d.p.p. urzędowe poświadczenie odbioru to dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające m.in. pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument, datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 u.i.d.p.p. – w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny. W myśl § 8 ust. 3 rozporządzenia, doręczenia dokonywane za pomocą ePUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Za pomocą ePUAP możliwe jest przekazywanie doręczanych podmiotowi publicznemu dokumentów elektronicznych do jego systemu teleinformatycznego.

Szczególne znaczenie dla prawidłowości ustalenia, czy skarga została wniesiona w terminie ma brzmienie § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, wedle którego doręczenie dokumentu elektronicznego na informatycznym nośniku danych może być potwierdzone poświadczeniem przedłożenia, które jest przesyłane na adres poczty elektronicznej wskazany przez doręczającego (§ 11 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 dokument elektroniczny powinien być podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, albo opatrzony kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną (art. 11 ust. 2 pkt 1 u.i.d.p.p.). Jednakże w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń (§ 13 ust. 1). Oznacza to, że poświadczenie przedłożenia tworzone jest z chwilą doręczenia dokumentu adresatowi, nie zaś z chwilą wysłania go przez nadawcę. Urzędowe poświadczenie przedłożenia (dalej: "UPP") ma więc charakter zbliżony do "tradycyjnego" zwrotnego potwierdzenia odbioru, nie zaś do potwierdzenia nadania. Zatem UPP stanowi dowód doręczenia w obiegu korespondencji między podmiotami publicznymi (por. wyroki NSA: z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt: I OSK 1729/15; z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt: II OSK 880/21; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt: III OZ 264/22). Jeżeli więc wniesiono dokument elektroniczny na informatycznym nośniku danych, zgodnie z warunkami korzystania z platformy e-PUAP, to automatyczne wygenerowanie UPP pozwala przyjąć, że dokument ten wpłynął do urzędu, samo zaś UPP, stosownie do § 11 ust. 1 pkt 1 stanowi potwierdzenie doręczenia dokumentu elektronicznego UPP jest więc w takim przypadku urzędowym poświadczeniem odbioru i nie wymaga potwierdzenia na skutek wygenerowania urzędowego poświadczenia doręczenia (dalej: "UPD"). W obiegu korespondencji pomiędzy podmiotami publicznymi za moment doręczenia należy uznać wprowadzenie korespondencji do systemu informatycznego adresata, kiedy to automatycznie następuje podpisanie urzędowego poświadczenia odbioru w sposób przyjęty w danym systemie (por. postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt: III OZ 264/22).

Żaląca zarzuciła Sądowi I instancji błędne ustalenie rzeczywistej daty doręczenia zaskarżonego postanowienia Organu wskazując, iż dokonała odbioru postanowienia jako dokumentu elektronicznego w dniu 11 sierpnia 2022 r., natomiast data 1 sierpnia 2022 r., to data odbioru postanowienia przez skrzynkę Skarżącej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak postawiony zarzut jest gołosłowny, a przez to bezzasadny.

Ze znajdującego się w aktach sprawy, powoływanego zresztą przez Żalącą, UPD wyraźnie wynika z "Danych poświadczenia", że "Data odbioru" to dzień 1 sierpnia 2022 r., co oznacza datę, w której doszło do podpisania UPD. Było to prawnie równoznaczne z uznaniem postanowienia za doręczone w tym czasie. Również w rubryce "Danych poświadczenia" znajduje się informacja "Data utworzenia poświadczenia: 2022-07-28T12:25:18.280", która oznacza datę i godzinę wprowadzenia albo przeniesienia dokumentu elektronicznego do systemu teleinformatycznego podmiotu publicznego, czego potwierdzenie znajduje się również w rubryce "Dane uzupełniające" gdzie jest wskazanie: "Rodzaj informacji uzupełniającej: Data utworzenia pierwszego UPD", a poniżej: "Wartość informacji uzupełniającej: 2022-07-28T12:25:18.330" Powoływana z kolei przez Żalącą data 11 sierpnia 2022 r. znajduje się w kolejności ze wskazaniem: "Rodzaj informacji uzupełniającej: Termin doręczenia", a poniżej: "Wartość informacji uzupełniającej: 2022-08-11T23;59:59.999" – jest to informacja o warunkach uznania dokumentu za doręczony, ze stosownym pouczeniem, że dokument nie odebrany przez adresata w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD uznaje się za doręczony.

W świetle powyższego nie budzi, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wątpliwości, że zaskarżone postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 27 lipca 2022 r., nr 330/OPON/2022, zostało doręczone w formie elektronicznej Skarżącej w dniu 1 sierpnia 2022 r., co potwierdza UPD dołączone do akt administracyjnych oraz akt sądowych. Zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 31 sierpnia 2022 r. Skarżąca, wnosząc skargę w dniu 9 września 2022 r., wniosła ją po upływie ustawowego terminu. Tym samym uznać należy, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, a postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 804/22, nie narusza przepisów obowiązującego prawa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.