II OSK 797/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1209/21 w sprawie ze skargi M. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 kwietnia 2021 r. znak DOA.7111.57.2021.RKS w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 października 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1209/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. D. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej: GINB) z dnia 14 kwietnia 2021 r. znak DOA.7111.57.2021.RKS. Poddanym kontroli Sądu I instancji postanowieniem, GINB utrzymał w mocy wydane na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 150 § 1 k.p.a., postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 11 stycznia 2021 r., znak WIRA/III.7840.2.5.2020.SB, odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 20 stycznia 2017 r., znak WIR.VIII.7840.33.2016.AK/SB odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta J. z dnia 2 marca 1995 r., znak 7351/4/95, zatwierdzającej pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan realizacyjny i projekt na budowę pawilonu handlowego na działce nr [...] przy ul. Głównej w J..

W skardze kasacyjnej M. D. zaskarżył ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji naruszenia przez organy I i II instancji ww. przepisu k.p.a. polegającego na odmowie wznowienia postępowania w sytuacji spełnienia przesłanek do zastosowania niniejszego przepisu;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi i błędne przyjęcie, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sytuacji gdy decyzja której dotyczy wniosek nie została mu doręczona;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. 77 § 1, art. 7, a także art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a poprzez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji pominięcia przez organy okoliczności nieskutecznego doręczenia skarżącemu decyzji Wojewody Kujawsko - Pomorskiego z dnia 20 stycznia 2017 r., znak WIR.VIII.7840.33.2016.AK/SB.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał, że w dniu 23 marca 2020 r. wniósł do organu I instancji o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody Kujawsko - Pomorskiego z dnia 20 stycznia 2017 r. znak sprawy WIR.VIII.7840.33.2016.AK/SB. Jako postawę niniejszego wniosku skarżący wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.. Powyższa decyzja Wojewody nigdy nie została skarżącemu doręczona pomimo tego, iż w toku postępowania prowadzonego pod znakiem sprawy WIR.VIII.7840.33.2016.AK/SB skarżący prawidłowo wskazał organowi nowy adres dla doręczeń. W uzasadnieniu postanowienia organu I instancji z dnia 11 stycznia 2021 r. utrzymanego w mocy przez organ odwoławczy wskazano, że skarżący brał czynny udział w sprawie prowadzonej przez Wojewodę Kujawsko - Pomorskiego pod znakiem WIR.VIII.7840.33.2016.AK/SB i nie poinformował organu w sposób prawidłowy o zmianie adresu. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że we wniosku inicjującym postępowanie został wskazany jako adres dla doręczeń ul. (...). W kolejnych pismach skarżący podał, iż zamieszkuje na ul. (...) i na ten adres była wysyłana przez organ kolejna korespondencja w sprawie, z wyjątkiem decyzji kończącej postępowanie. Korespondencja kierowana wówczas przez organ na ul. (...) została częściowo doręczona skarżącego z uwagi na fakt, iż skarżący znał osobiście listonosza, który miał wiedzę o aktualnym miejscu zamieszkania skarżącego i dzięki temu umożliwił doręczenie przesyłki. Kolejne pisma poprzedzające wydanie decyzji były kierowane na adres ul. (...). Skarżący poinformował o zmianie adresu zgodne z art. 41 § 1 k.p.a., w związku z czym decyzja kończąca postępowanie nie została skarżącemu doręczona wyłącznie z powodu zaniechania organu.

W ocenie skarżącego kasacyjnie bieg terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. nie może się rozpocząć przed zakończeniem zwykłego postępowania administracyjnego decyzją ostateczną. W takiej sytuacji strona, która twierdzi, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (np. nie doręczono jej decyzji organu pierwszej instancji), nie może już skutecznie uruchomić postępowania odwoławczego. Może natomiast domagać się obrony swych praw w trybach nadzwyczajnych postępowania administracyjnego np. wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania toczącego się przed sądem pierwszej instancji.

Wskazać też należy, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

W ramach wszystkich zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnie, skarżący stara się podważyć ocenę Sądu I instancji, iż wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem art. 148 § 2 k.p.a. Przepis ten przewiduje, że w przypadku, gdy we wniosku o wznowienie postępowania strona powołuje przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, iż przez pojęcie dowiedzenia się o decyzji należy rozumieć powzięcie wiedzy o samym fakcie wydania rozstrzygnięcia w sposób umożliwiający złożenie podania o wznowienie. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji. Chodzi tu o takie dane jak nazwa organu oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy z zastrzeżeniem, iż nie jest tu konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA z dnia 18 września 2014 r., II OSK 674/13, z dnia 19 czerwca 2018 r., II OSK 2083/17; z dnia 30 września 2020 r., II OSK 1464/20; z dnia 20 maja 2021 r., II OSK 2434/18; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (por. wyroki NSA z dnia 11 grudnia 2018 r., II OSK 118/17; z dnia 18 lipca 2012 r., I OSK 1025/11; z dnia 14 lutego 2013 r., II OSK 1927/11; z dnia 7 sierpnia 2008 r., II OSK 931/07; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też akcentowana w skardze kasacyjnej okoliczność wadliwego doręczenia decyzji Wojewody Kujawsko - Pomorskiego z dnia 20 stycznia 2017 r. nie ma znaczenia dla oceny terminu, o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Okolicznością istotną w tym aspekcie jest, kiedy skarżący kasacyjnie dowiedział się o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu.

Sąd I instancji trafnie przyjął, że pismem z dnia 28 lutego 2017 r. (doręczonym w dniu 6 marca 2017 r.) Wojewoda poinformował skarżącego, że decyzja z dnia 20 stycznia 2017 r., znak: WIR.VIII.7840.33.2016.AK/SB odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta J. woj. Bydgoskie z dnia 2 marca 1995 r., znak: 7351/4/95, została przesłana do skarżącego na adres podany we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Ponadto postanowieniem z dnia 4 lipca 2017 r., znak DOA.7110.199.2017.JMB, GINB stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącego od decyzji Wojewody z dnia 20 stycznia 2017 r., opisując tę decyzję zarówno w sentencji postanowienia, jak i w jego uzasadnieniu. Z treścią postanowienie GINB skarżący się zapoznał, bowiem pismem z dnia 7 września 2017 r., powołując się na postanowienie GINB z dnia 4 lipca 2017 r., zwrócił się do Wojewody o doręczenie decyzji z dnia 20 stycznia 2017 r. Zasadnie Sąd I instancji przyjął także, że o fakcie wydania decyzji, skarżący kasacyjnie informował organ odwoławczy w piśmie wniesionym w dniu 2 października 2017 r., jak również Wojewodę pismem wniesionym w dniu 6 marca 2019 r. Mając na uwadze powyżej przedstawione okoliczności faktyczne, bez najmniejszych wątpliwości uznać trzeba, że wnosząc w dniu 27 marca 2020 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody z dnia 20 stycznia 2017 r., skarżący kasacyjnie uchybił terminowi, określonemu w art. 148 § 2 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.