II OSK 769/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Inesa Wyrębkowska po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 21 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 833/20 w sprawie ze skargi B. R. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 sierpnia 2020 r. nr WOA.7721.86.2020.JM w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2021 r., II SA/Sz 833/20 w sprawie ze skargi B. R. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 sierpnia 2020 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, uchylił zaskarżone postanowienie.

W ocenie Sądu pierwszej instancji zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim Szczecin decyzją z 10 kwietnia 2020 r. nakazał B. R. odłączenie kotła gazowego dwufunkcyjnego od komina w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w S. Pełnomocnik skarżącej wniósł w terminie odwołanie od tej decyzji, w ustawowym terminie uzupełnił braki formalne tego pisma (m.in. nadesłał pełnomocnictwo upoważniające go do działania w imieniu skarżącej). Organ błędnie uznał wniesione osobiście przez skarżącą w późniejszym czasie pismo za odwołanie złożone po terminie. Podkreślono, że nie ma znaczenia, że nadesłane pełnomocnictwo zostało udzielone z datą późniejszą niż data wniesienia odwołania, albowiem strona poprzez udzielenie pełnomocnictwa konwaliduje wadliwą czynność prawną dokonaną przez pełnomocnika.

Skargę kasacyjną złożył Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżając wyrok w całości i podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." poprzez niezastosowanie przy interpretacji przepisów art. 32 i art. 33 § 2 k.p.a. przepisu art. 103 § 1 k.c., zgodnie z którym w przypadku braku prawidłowego umocowania po stronie pełnomocnika ważność czynności zależy od potwierdzenia jej przez mocodawcę i wynika także z zasad ogólnych postępowania administracyjnego – co skutkowało przyjęciem, że udzielenie pełnomocnictwa z datą późniejszą niż data wniesienia odwołania oznacza, że chwili wniesienia odwołania pełnomocnik był należycie umocowany, a zatem poprzez udzielenie pełnomocnictwa bez potwierdzenia dokonanej przez stronę wcześniej czynności, dokonuje konwalidacji wadliwej czynności pełnomocnika, co miało wpływ na wynik sprawy.

Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 k.p.a. polegające na nieprawidłowej analizie zgromadzonego materiału dowodowego i przyjęciu, że organ nie miał podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, pomimo że pełnomocnik nie posiadał umocowania do działania w imieniu skarżącej przez organem II instancji w dniu 5 czerwca 2020 r., tj. w dacie złożenia odwołania i czynność ta nie została potwierdzona w pełnomocnictwie z 10 lipca 2020.

Na podstawie tych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wskazano, że w sprawie nie nastąpiła konwalidacja wadliwej czynności prawnej, albowiem w dniu złożenia odwołania (tj. 5 czerwca 2020 r.) pełnomocnik skarżącej nie posiadał upoważnienia do występowania w jej imieniu przed organami administracji. Pełnomocnictwo zostało mu udzielone dopiero 10 lipca 2020 r. i nie zawierało oświadczenia o potwierdzeniu czynności wniesienia odwołania. Zdaniem autora skargi kasacyjnej złożenie takiego oświadczenia jest bezwzględnym warunkiem konwalidowania ww. czynności. Warunek ten nie został spełniony, co oznacza, że pełnomocnik, wnosząc odwołanie, działał we własnym imieniu, a za datę wniesienia odwołania przez skarżącą uznać należy datę nadania przez nią pisma z dnia 25 czerwca 2020 r. zatytułowanego: "Odwołanie od nakazu rozbiórki (demontażu) kotła gazowego dwufunkcyjnego".

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organu B. R. wniosła o jej oddalenie, podnosząc że zaskarżony wyrok w pełni odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 tej ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w postępowaniu administracyjnym strona, poza czynnościami wymagającymi jej osobistego działania, może działać przez pełnomocnika (art. 32 k.p.a.). Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone do protokołu (art. 33 § 2 k.p.a.). Pełnomocnik ma obowiązek dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33 § 3 k.p.a.). Niedołączenie pełnomocnictwa do akt sprawy przy dokonywaniu pierwszej czynności procesowej stanowi brak formalny, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a. W razie dostrzeżenia tego braku organ powinien wezwać do jego usunięcia w określonym terminie.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca działająca przez pełnomocnika wniosła w terminie ustawowym odwołanie od decyzji nakazującej jej odłączenie kotła gazowego od komina. Organ wezwał pełnomocnika do usunięcia braków formalnych tego pisma, tj. podpisania go oraz złożenia dokumentu pełnomocnictwa upoważniającego go do działania w imieniu skarżącej przed organami administracji publicznej. Pełnomocnik w wyznaczonym mu przez organ terminie uzupełnił wskazane braki formalne pisma. Słusznie Sąd pierwszej instancji wskazał, że nie ma znaczenia data sporządzenia dokumentu pełnomocnictwa. Niedołączenie pełnomocnictwa przy pierwszej czynności procesowej jest usuwalnym brakiem formalnym podjętej czynności. Uzupełnienie tego braku powoduje, że czynność należy uznać za skuteczną z chwilą jej dokonania. Do konwalidacji danej czynności wystarczające jest pisemne potwierdzenie udzielonego pełnomocnictwa i to także wówczas gdy zostanie dokonane po dacie podjęcia tej czynności (tutaj: po dacie wniesienia odwołania). Data wystawienia pełnomocnictwa procesowego nie ma znaczenia dla jego skuteczności i nie jest wymagana jako element jego formy Złożenie pełnomocnictwa w ramach postępowania sanacyjnego należy traktować tak jakby zostało złożone jednocześnie z wnioskiem lub innym pismem. W związku z tym data na pełnomocnictwie lub jej brak nie ma znaczenia dla bytu i skuteczności umocowania (powyższe stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie - zarówno na gruncie postępowania administracyjnego i postępowania przed sądami administracyjnymi, por. np. postanowienie NSA z 7 kwietnia 2006 r. II OSK 270/06, wyrok NSA z 19 marca 2009 r., II OSK 390/08, wyrok NSA z 7 marca 2013 r. II OSK 2123/11, wyrok NSA z 4 marca 2020 r. II OSK 2133/18, jak i procedury cywilnej – por. postanowienie SN z 16 marca 2006 r. III SZ 1/06 czy postanowienie SN z 27 stycznia 2016 r. II CZ 89/15).

W tym stanie rzeczy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia . art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. poprzez niezastosowanie przy interpretacji przepisów art. 32 i art. 33 § 2 k.p.a. przepisu art. 103 § 1 k.c. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 k.p.a. nie są zasadne.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.