II OSK 3385/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 15 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Fundacji [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika ze skargi kasacyjnej A. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1820/18 w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 30 maja 2018 r. nr 764/2018 w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania postanawia: odmówić dopuszczenia Fundacji [...] do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1820/18 oddalił skargę A. T. (dalej powoływanej jako skarżąca) na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 30 maja 2018 r., nr 764/2018 w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania.

Od tego wyroku skargę kasacyjną wniosła skarżąca. Zaskarżając wyrok w całości wniosła o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia 16 grudnia 2019 r. Fundacja [...] (dalej określana jako fundacja) wniosła o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym wywołanym skargą kasacyjną skarżącej od wskazanego wyroku.

Uzasadniając twierdzenie, że sprawa dotyczy statutowej działalności fundacji powołała § 6 statutu z którego wynika, że jej celem jest działanie w zakresie edukacji, oświaty i wychowania, zdrowia i opieki społecznej na rzecz wszechstronnego rozwoju dzieci, promowania i wspierania działań podnoszących znaczenie wysokiej jakości wczesnej edukacji dla kariery życiowej dzieci, działanie na rzecz ochrony praw dziecka, tworzenie możliwie najlepszych warunków opieki i rozwoju dla dzieci, we współpracy z rodzicami, nauczycielami, władzami lokalnymi, instytucjami odpowiedzialnymi za opiekę, wychowanie i edukację oraz organizacjami pozarządowymi. Fundacja wskazała, że sprawa dotyczy zakresu jej zainteresowania, gdyż objęty postępowaniem lokal zajmowany jest na potrzeby prowadzenia działalności dziennego opiekuna nad dziećmi do lat 3. Jednocześnie przedstawiła swoje stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wniosek fundacji nie zasługuje na uwzględnienie.

Udział w charakterze uczestnika, na podstawie art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., obecnie Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.; dalej zwanej P.p.s.a.), może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 tej ustawy, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.

W świetle art. 33 § 2 P.p.s.a. każdy cel działania określony w statucie może uzasadniać wystąpienie z żądaniem dopuszczenia do postępowania sądowego, jeżeli przedmiot postępowania wkracza w zakres działań organizacji społecznej, czy to ze względu na czynności postępowania, czy też ze względu na jego wynik. Celem wymienionym w statucie, uzasadniającym dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowym może być nie tylko obrona indywidualnych interesów i praw swoich członków, ale także na przykład propagowanie określonej działalności czy pewnych idei, ochrona wartości materialnych i niematerialnych, zapobieganie niekorzystnym zjawiskom społecznym lub ekonomicznym (por. postanowienie NSA z dnia 8 maja 2018 r., sygn. akt II OZ 440/18, Lex nr 2485599).

W rozpoznawanej sprawie postępowanie sądowe zostało zainicjowane skargą na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 maja 2018 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia 9 marca 2018 r., nr IIOT/129/2018, który w oparciu o art. 71a ust. 4 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, ze zm., obecnie Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, ze zm.) nakazał skarżącej przywrócenie lokalu, wykorzystywanego na cele opieki nad dziećmi, do poprzedniego sposobu użytkowania, tj. na cele mieszkalne.

W efekcie fundacja domagając się dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu sądowym w sprawie o tak zakreślonym przedmiocie powinna wskazać konkretne postanowienia statutu usprawiedliwiające jej udział w postępowaniu. Wymóg przewidziany w art. 33 § 2 P.p.s.a. dotyczący statutowej działalności organizacji społecznej konieczny dla ustalenia, że działalność ta dotyczy interesów prawnych innych osób winien się mieścić w zakresie celów statutowych i powinien być interpretowany ściśle, co oznacza, że działalności takiej nie można domniemywać z ogólnych zapisów określających cele organizacji. Powinien być on stwierdzony wprost w statucie.

Tymczasem przytoczony na wstępie cel fundacji (§ 6 statutu) nie zawiera takich postanowień i w powiązaniu z przedmiotem niniejszej sprawy, jakim jest przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, nie uzasadnia żądania zawartego we wniosku o dopuszczenia fundacji do udziału w postępowaniu. Nie zostało bowiem wykazane ścisłe powiązanie skonkretyzowanych celów statutowych organizacji z przedmiotem postępowania. Również sposób realizacji celów statutowych fundacji (§ 7 statutu) nie przemawia za przyjęciem, aby jej udział w postępowaniu sprzyjał realizacji sądowej kontroli administracji. Sąd nie dopatrzył się zarazem motywów uzasadniających przyjęcie, że za dopuszczeniem fundacji do udziału w postępowaniu przemawia interes społeczny.

Podsumowując, fundacja nie wykazała, że przedmiotowa sprawa mieści się merytorycznie w celach jej działalności, zatem nie zostały spełnione przesłanki z art. 33 § 2 w związku z art. 25 § 4 P.p.s.a., wobec czego fundacja nie mogła zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu jako uczestnik.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.