II OSK 2738/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] i [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 176/18 w sprawie ze skargi [...] i [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], znak: [...]) w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz [...] i [...] 607 (sześćset siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 176/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę [...] i [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Starosta [...] udzielił [...] pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny jednorodzinny oraz budową kanalizacji sanitarnej do istniejącego zbiornika na ścieki, budową instalacji wodociągowej na działkach nr ewid. [...],[...],[...] położonych w miejscowości [...], w gminie [...].

Po rozparzeniu odwołania od ww. decyzji wniesionego przez [...]i [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...]Wojewoda [...] uchylił decyzję Starosty [...]z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w zakresie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i w tym zakresie zatwierdził projekt zagospodarowania terenu stanowiący załącznik do decyzji, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że pismem z 21 sierpnia 2017 r. wezwał inwestora, w terminie 21 dni od daty otrzymania pisma, do przedłożenia projektu zagospodarowania działki lub terenu zgodnego z przepisami § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego uwzględniającego zmiany, które zaszły po zawarciu ugody w zakresie podziału i przeniesienia na inwestora własności działki nr ewid. [...]. Działki inwestora położone są na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem JMR ustalonym dla jednostki planistycznej J sołectwa [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Rzgów Nr XI/95/2003 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. Planowana nadbudowa i rozbudowa będzie miała miejsce na terenach o funkcji mieszkaniowej przeznaczonych pod zabudowę zagrodową i mieszkaniową jednorodzinną i jest zgodna z ustaleniami dla tego terenu wskazanymi w § 42 ust. 3 uchwały. Organ I instancji prawidłowo określił obszar oddziaływania planowanej inwestycji wskazując działki sąsiadujące bezpośrednio z planowaną inwestycją. Projektowana nadbudowa i rozbudowa jest zgodna z wymaganiami wskazanymi w przepisach techniczno-budowlanych.

Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 176/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę [...] i [...] na ww, decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie zaprojektowano adaptację budynku gospodarczego na cele mieszkalne. Obiekt ma zostać nadbudowany od strony nieruchomości skarżących o 1,4 m oraz ma zostać do niego dobudowany ganek, zadaszenie nad wejściem do planowanej kotłowni oraz zadaszenie tarasu od strony wschodniej. Planowana inwestycja jest zgodna z zapisami obowiązującego dla tego terenu miejscowego planu zagospodarowania, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Rzgów nr XI/95/2003 z dnia 22 lipca 2003 r. Z zapisów planu wynika, że wysokość budynku mieszkalnego nie może przekraczać dwóch kondygnacji (w tym poddasze użytkowe). Intensywność zabudowy może wynosić do 0,5 (stosunek powierzchni całkowitej zabudowy do powierzchni terenu działki budowlanej). Projektowana inwestycja jest zgodna z powołanymi wymogami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W ocenie Sądu I instancji, Wojewoda słusznie uznał, że planowana inwestycja jest zgodna z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy, od granicy z sąsiednią działką budowlaną, dopuszcza się, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także dopuszcza się nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych. Projekt budowlany spełnia powyższe wymagania, bowiem wzdłuż granicy z działkami nr ewid. [...] i [...] budynek nie będzie rozbudowywany (nie zmieni swoich wymiarów), zostanie natomiast nadbudowany o jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie nie będzie otworów okiennych lub drzwiowych. Projekt budowlany spełnia także wymagania § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m od okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa. Zadaszenie tarasu od strony wschodniej będzie w przedmiotowej sprawie wykonane w odległości 1,5 m od granicy, co odpowiada powyższemu przepisowi rozporządzenia.

Jak zaznaczył Sąd I instancji projektant poddał analizie kwestię zacienienia sąsiedniej nieruchomości, co znajduje swoje potwierdzenie w aktach sprawy. (analiza załączona do pisma projektanta z dnia 16 kwietnia 2015 r.). Sąd I instancji podkreślił jednak, że ochronie przed zacienieniem podlegają wyłącznie pomieszczenia mieszkalne, zacienienie działki nie podlega natomiast ochronie. Przepisy § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie może mieć zastosowanie tylko do istniejącej zabudowy, nie zaś hipotetycznej, jak w przypadku skarżących. Wynika to wprost z treści przepisu, który umożliwia przeprowadzenie konkretnych obliczeń w odniesieniu do konkretnie istniejącego okna zabudowy przeznaczonej na pobyt ludzi. Nie wyłącza to jednak konieczności dokonania przez organ architektoniczno-budowlany oceny wpływu planowanej inwestycji pod kątem możliwego jej zagospodarowania z punktu widzenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego tj. poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.

Fakt zacieniania działki sąsiedniej nie oznacza z automatu, że w każdej takiej sprawie dojdzie do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich. To świadczy wyłącznie o posiadaniu przez właściciela sąsiedniej nieruchomości interesu prawnego, uzasadniającego jego udział w postępowaniu jako strona. Z przeprowadzonej analizy zacieniania wynika, że budynek gospodarczy, planowany do rozbudowy i nadbudowy, powodował już zacienienie działki skarżących, a planowana nadbudowa zwiększy okresowo to zacienienie w przypadku działki nr [...]- o 1,8% powierzchni działki, a w przypadku działki nr [...]- o 0,6% powierzchni działki. Planowana inwestycja nie narusza przy tym przepisów technicznych oraz norm prawa miejscowego. W takiej sytuacji nie do pogodzenia z prawem zabudowy byłaby sytuacja, w której prawo inwestora byłoby ograniczone z uwagi na konieczność uwzględnienia interesu właściciela działki sąsiedniej, niezabudowanej, którego plany inwestycyjne nie są jeszcze skonkretyzowane.

W ocenie Sądu I instancji nie zasadny były zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżących postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone w sposób odpowiadający wymaganiom określonym w ww. przepisach, wszystkie okoliczności istotne w sprawie zostały wyjaśnione, co zyskało swoje potwierdzenie w treści dokumentów załączonych do akt administracyjnych i w treści uzasadnienia rozstrzygnięć organów administracji. Zakres postępowania wyjaśniającego w sprawie związany jest z przedmiotem postępowania i obejmuje czynności mające wpływ na rozstrzygnięcie. To, że organ nie uznał argumentów skarżących, którzy domagali się uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, nie świadczy o tym, że postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem wymienionych przepisów.

Sąd I instancji zaznaczył, że pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich winno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, a więc w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi, z normami obowiązującymi w budownictwie. Jeżeli zatem postępowanie prowadzone w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wykaże sprzeczność z powyższymi wymogami, to spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Wobec niestwierdzenia naruszenia przepisów Prawa budowlanego, w tym przepisów techniczno - budowlanych, jak i norm planistycznych, Sąd uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich występujących w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.

W skardze kasacyjnej [...] i [...] zarzucili ww. wyrokowi:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

- art. 35 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego poprzez uznanie projektu budowanego za zgodnego z decyzją o warunkach zabudowy bez przeprowadzenia prawidłowej analizy zgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia prawa materialnego poprzez jego niezastosowanie,

- § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez uznanie, że planowana inwestycja zgodna jest z wymaganiami wskazanymi w tym przepisie, mimo iż przepis ten dotyczy rozbudowy i nadbudowy budynku w zabudowie jednorodzinnej, a nie zagrodowej jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie,

- § 13, § 57 i w § 60 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9, art. 3 pkt 20, 22, art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i art. 144 k.c. oraz art. 32 i 64 Konstytucji RP, poprzez błędne przyjęcie, że nadbudowa budynku nie spowoduje uciążliwości dla nieruchomości skarżących, w sytuacji gdy nadbudowa budynku zgodnie z planowaną inwestycją utrudni lub wręcz całkowicie uniemożliwi zabudowę działek [...] i [...] należących do skarżących oraz nierozważenie czy wskutek wydania pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji - ograniczona lub uniemożliwiona zostanie ewentualna zabudowa sąsiedniej nieruchomości niezabudowanej.

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; zwanej dalej: p.u.s.a.) w związku z art. 3 § 1 p. p. s. a. poprzez wadliwe zastosowanie, to jest nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli legalności działalności administracji w niniejszej sprawie poprzez uchylenie się od wykonania pełnej kontroli legalności decyzji w zakresie prawa procesowego;

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu skargi mimo naruszenia przez organ art. art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia poprzez brak określenia obszaru oddziaływania obiektu oraz niedokonanie opracowania w zakresie spełniania przez planowaną inwestycję wymogów oświetlenia i nasłonecznienia tzw. linijki słońca i niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego w tym zakresie, zaniechanie w uzasadnieniu decyzji wskazania przyczyn pominięcia dowodu z wnioskowanego przez skarżących opracowania lub opinii biegłego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych wniosków w postaci ustalenia, że nadbudowa budynku nie spowoduje uciążliwości dla nieruchomości sąsiednich.

- art. 141 § 4 p. p. s. a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, z jakich przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wolna jest od określonych w pkt. II uchybień, które to stwierdzenia winny lec u podstaw faktycznych oraz rozważań prawnych zaskarżonego wyroku oraz poprzez nieodniesienie się do zarzutów zawartych w skardze. 

Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że zgodnie z art. 1 § 1 p. u s. a. i art. 3 § 1 p. p. s. a. sąd administracyjny powołany jest do kontroli legalności działalności administracji. Wobec tego Sąd I instancji winien był zagwarantować, iż w prowadzonym postępowaniu zostaną zanalizowane wszystkie aspekty badanego aktu. Wzorcem dla Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji.

Skarżący kasacyjnie zaznaczyli, że wbrew twierdzeniom Sądu I instancji, ochronie przed zacieniem podlegają także działki, nie tylko pomieszczenia mieszkalne. Działki skarżących o numerach [...] i [...] znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. W chwili obecnej działki te są niezabudowane, jednak w przyszłości planowana jest zabudowa ww. działek. Skarżący nie zgadzają się z decyzją w zakresie obejmującym nadbudowę budynku inwestora, gdyż działka skarżących będzie praktycznie całkowicie zacieniona, a jej zabudowa, wobec szerokości 13,80 m, stanie bardzo ograniczona, jeśli nie całkowicie niemożliwa. Już w chwili obecnej na działkę skarżących pada duży cień budynków usytuowanych na działce inwestora. Ze względu na fakt, że działka skarżących jest wąska (13,80 m) organ administracji ze szczególną uwagą winien był przeanalizować obszar oddziaływania inwestycji na nieruchomość sąsiednią. Skarżący będący właścicielami nieruchomości również mają prawo do jak najkorzystniejszego sposobu zabudowy działki będącej ich własnością, co jednak w ich ocenie zostało naruszone.

Zdaniem skarżących kasacyjnie Sąd I instancji zaniechał dokonania jakichkolwiek ustaleń w zakresie faktycznego zacienienia ich działki. Z uzasadnienia wyroku nie wynika, dlaczego nie było potrzeby przeprowadzenia przez organ wnioskowanych przez skarżących dowodów. Nie wskazał również żadnych merytorycznych argumentów, z których wynikałoby, że nadbudowa budynku faktycznie nie spowoduje zacienienia. Planowana inwestycja powinna uwzględnić zacienianie potencjalnej zabudowy na działce sąsiedniej, co do której realizacji istnieje chociażby ogólny zamiar właściciela. Sąd I instancji w ogóle nie wziął od uwagę i nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku do faktu, że wysokość planowanej inwestycji wynosić ma 7,30 m, a inwestycja jest planowana w granicy działki. Taki stan faktyczny potwierdza, że sąsiednia działka budowlana będzie praktycznie niezdatna do zabudowy, a planowana inwestycja zakłóci korzystanie z nieruchomości skarżących ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.

Organ administracji publicznej wskutek wydania pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji może ograniczyć treścią wydanej ostatecznej decyzji sposób zabudowy sąsiedniej nieruchomości niezabudowanej, a kwalifikowanej prawnie do zabudowy, tak, że podmiot posiadający tytuł prawny do zabudowy sąsiedniej nieruchomości nie będzie mógł wykorzystać pozytywnych dla siebie aspektów postanowień treści § 12 i 13 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. w tym samym stopniu, co wyprzedzający go w czasie inwestor. W praktyce oznacza, że podmiot działający później niż pierwszy wnioskodawca, nie może zabudować terenu, do którego posiada tytuł prawny - na tych samych zasadach, co działający wcześniej inwestor "sąsiad", a to m.in. w związku z eliminowaniem nienormatywnego przesłaniania. Takie działanie organu narusza zasadę równości i sprawiedliwości w zakresie korzystania przez podmioty uprawnione z prawa do zabudowy. Sąd I instancji całkowicie zaniechał dokonania analizy tym zakresie.

Zasada równej ochrony prawa własności wymaga, aby każdy właściciel nieruchomości w procesie inwestycyjnym w miarę możliwości miał takie same prawo. Zasada równej ochrony prawa własności w przypadku obiektów spełniających przesłania § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z 2002 r. ze swej istoty wymaga dokonania pomiarów parametrów, o których mowa w § 13 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia z 2002 r. Ponieważ w grę wchodzi konflikt dwu równoprawnych dóbr (prawa własności inwestora i prawa własności uczestników), Sąd obowiązany był udzielić ochrony tych dóbr, ważąc każde z nich, z uwzględnieniem istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Sąd I instancji uznał przedstawioną przez inwestora analizę zacienienia działek za rzetelną, mimo iż zgodnie z § 60 ww. rozporządzenia, badanie nasłonecznienia powinno odbyć się w dniach równonocy w godzinach 7 00 -17 tj. 21 marca i 21 września. Załączona do projektu analiza sporządzona została na dzień 15 lipca godz. 12.00, co dyskwalifikuje jej przydatność do oceny zacienienia działki sąsiedniej. Również w analizie tej nie został wskazany zakres zacienienia działek sąsiednich, tj. w odniesieniu do powierzchni zabudowy działki. Pominięcie tej kwestii w jej wymiarze potencjalnym, refleksyjnym w zw. z art 5 ust. 1 pkt 9 prawa budowlanego i art. 144 k.c., tak jak to zostało przedstawione powyżej, w realiach przedmiotowej sprawy ma istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd zaniechał dokonania analizy wniosku inwestora pod kątem, czy zatwierdzenie przedłożonej dokumentacji skutkuje wobec podmiotu, który posiada tytuł prawny do niezabudowanych działek sąsiednich z terenem inwestycji, takimi samymi możliwościami inwestycyjnymi po jego stronie. Uwzględnienie wniosku inwestora spowoduje niemożliwość zabudowy nieruchomości stanowiącej własność skarżących kasacyjnie. Jak wynika z załączonej do skargi analizy wykonanej przez projektanta [...]opartej na zasadzie § 13 rozporządzenia - przed nadbudową, działka [...] może być zabudowana w pasie około 609-698 cm, zaś po nadbudowie działka może być zabudowana w pasie około 469 cm, co praktycznie wyklucza jej zabudowę. Organ całkowicie pominął te kwestie w ramach swoich rozważań, co więcej w ogóle nie dokonał analizy pod tym kątem. Sąd I instancji nie odniósł się do załączonej do skargi rzetelnej analizy projektanta [...], z której to wynika że działka skarżących po dokonaniu nadbudowy, nie będzie możliwa do zabudowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna okazała się zasadna.

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok. W granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również powodów przemawiających za uchyleniem kwestionowanego orzeczenia z tych powodów.

Przede wszystkim zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku. Nakłada on na sąd obowiązek przedstawienia w sposób zwięzły stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia. Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za orzeczeniem o zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wprawdzie prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, ale wymaga odniesienia się do tych zarzutów, których zbadanie jest niezbędne do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. W sprawie niniejszej spór koncentrował się wokół kwestii przyszłego zacienienia nieruchomości będącej własnością skarżących kasacyjnie, w wyniku realizacji inwestycji mającej zostać zrealizowanej na podstawie decyzji poddanej kontroli Sądu I instancji. Sąd I instancji stwierdził, że organy administracji publicznej dokonały oceny kwestii zacienienia sąsiedniej nieruchomości, wskazując na analizę zacieniania dokonaną przez autora zatwierdzonego projektu. Tymczasem skarżący w skardze zakwestionowali rzetelność tego dokumentu i poparli swoją argumentację na załączonej do skargi analizie nasłonecznienia wykonanej przez [...], która podważa prawidłowość analizy przedłożonej przez inwestora. Do argumentacji skarżących oraz przedłożonych przez nich dokumentów Sąd I instancji nie odniósł się jednak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, co mając na uwadze, że kwestia ta była zasadniczym punktem spornym w sprawie, uzasadnionym czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 1 § 1 p.u.s.a.w zw .z art. 3 § 1 p.p.s.a. Pierwszy z przywołanych przepisów ma charakter ustrojowy. Do jego naruszenia może dojść, gdyby Sąd I instancji odmówił rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. Ewentualne jednak naruszenie przez sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z art. 1 p.u.s.a. zakresowi kontroli działalności administracji publicznej. Natomiast do naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Nawet ewentualne naruszenie przez sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z ww. regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie.

Zasadny okazał się podniesiony w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego.

Sąd I instancji błędnie przyjął, że § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie mogą mieć zastosowanie tylko do istniejącej zabudowy, nie zaś hipotetycznej, jak w przypadku skarżących.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że zawarte w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich powinno być interpretowane w sposób obiektywny, tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, a ponadto uregulowaniami konstytucyjnymi oraz przepisami prawa cywilnego, w głównej mierze tzw. prawa sąsiedzkiego. Akcentuje się przy tym, że poszanowanie interesów osób trzecich polega na umożliwieniu tym podmiotom skorzystania z prawa zabudowy w takim zakresie, w jakim przysługuje ono inwestorowi. Wiąże się to z potrzebą dokonywania wyważenia interesów inwestora i właścicieli sąsiednich działek, co wymaga uwzględnienia istniejącej zabudowy oraz możliwości zabudowy działek w przyszłości (por. wyroki NSA z 25 czerwca 2009 r., II OSK 1277/08; z 17 kwietnia 2014 r., II OSK 2816/12; z 23 lipca 2015 r., II OSK 3090/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasada poszanowania interesów osób trzecich w sposób nieunikniony wiąże się z określonymi ograniczeniami w zakresie parametrów i usytuowania projektowanego obiektu budowlanego, o ile te ograniczenia są niezbędne do ochrony zabudowy na działkach sąsiednich, zarówno istniejącej, jak też projektowanej. Zatem przed zatwierdzeniem projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę organy administracji architektoniczno-budowlanej są obowiązane ocenić, czy właściciel sąsiedniej niezabudowanej nieruchomości będzie mógł zabudować swoją nieruchomość z zachowaniem takich samych odległości od granicy jak właściciel nieruchomości, który pierwszy podjął inwestycję. W konsekwencji rację mają skarżący kasacyjnie, że przywołane w skardze kasacyjnej przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych należy wykładać w ten sposób, że ma on zastosowanie także wtedy, gdy sąsiednia nieruchomość jest jeszcze niezabudowana i nawet wtedy, gdy jej właściciel nie ma sprecyzowanych planów inwestycyjnych. Własność i inne prawa majątkowe podlegają bowiem równej dla wszystkich ochronie prawnej, a zatem każdy właściciel działki budowlanej ma prawo dokonać budowy, rozbudowy w taki sposób, by nie utrudniać właścicielom nieruchomości sąsiednich takich samych działań w stosownym, wybranym przez nich czasie. Zatem inwestor, który pierwszy zabudowuje swoją działkę, nie ma tylko z tego tytułu dodatkowych, większych uprawnień. Prawo własności jest prawem konstytucyjnie chronionym i ochrona ta jest dla wszystkich równa. Zasada równej dla wszystkich ochrony własności jest elementem zasady równego traktowania przez władze publiczne. W zgodzie z tymi konstytucyjnymi zasadami powinny być wykładane przepisy Prawa budowlanego, które mają wpływ na prawo sąsiedzkie. Zasada równej ochrony prawa własności wymaga, aby każdy właściciel nieruchomości w procesie inwestycyjnym w miarę możliwości miał takie same prawa.

Dokonując ponownej kontroli zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oceni argumentację przedstawioną przez skarżących oraz załączoną przez nich dokumentację, mają na uwadze wykładnię przepisów prawa materialnego dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym wyroku.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowanie Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.